Sự kiện nổi bật
Sự kiện: Quy hoạch mới sau sáp nhập tỉnh - tầm nhìn và giải pháp
Phê duyệt quy hoạch bảo tồn Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Tràng An - Tam Cốc - Bích Động
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 705/QĐ-TTg ngày 21/4/2026 phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, tỉnh Ninh Bình.
Mô hình nông thôn mới nâng cao gắn với kinh tế xanh và du lịch cộng đồng: ứng xử với các giá trị kiến trúc truyền thống phục vụ phát triển du lịch
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, khu vực nông thôn Việt Nam đang trải qua những biến đổi sâu sắc. Không chỉ là nơi sản xuất nông nghiệp, nông thôn ngày nay còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, duy trì sự cân bằng sinh thái và tạo ra không gian sống lý tưởng cho con người. Nhận thức được tầm quan trọng này, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển nông thôn một cách toàn diện, bền vững, hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa.
Mô hình quy hoạch đô thị bền vững và định hướng chiến lược trong điều kiện phát triển mới
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh tại Việt Nam, nhiều thách thức về môi trường, xã hội và kinh tế đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một cách tiếp cận quy hoạch đô thị bền vững, cân bằng giữa phát triển kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Các thành phố như Đà Nẵng, Hội An và một số vùng nông thôn đã tiên phong thử nghiệm mô hình đô thị sinh thái, du lịch cộng đồng và làng thông minh. Đồng thời, Việt Nam tích cực học hỏi kinh nghiệm quốc tế từ Singapore, Hàn Quốc và Hà Lan.
Hội thảo “Tiếp cận mới và kinh nghiệm thực tiễn trong quy hoạch đô thị, nông thôn”
Chiều ngày 17/9/2025, tại Vĩnh Yên, Phú Thọ, Viện Kiến trúc Quốc gia, Bộ Xây dựng đã tổ chức thành công Hội thảo “Tiếp cận mới và kinh nghiệm thực tiễn trong quy hoạch đô thị, nông thôn”. Hội thảo quy tụ đông đảo các chuyên gia trong lĩnh vực Quy hoạch, Kiến trúc, Xã hội học… cùng các sinh viên ngành Quy hoạch vùng và đô thị của trường Đại học Xây dựng Hà Nội. Mục tiêu của hội thảo lần này tập trung vào 3 nội dung chính: Làm rõ lý thuyết về kết nối hạ tầng và đô thị vệ tinh; Những vấn đề thực tiễn đặt ra tại Việt Nam trong bối cảnh mới; Kinh nghiệm thực tiễn tại Anh Quốc và Trung Quốc, Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
Kỳ 2: Kiến trúc đô thị thích ứng biến đổi khí hậu – từ thiết kế đến vật liệu
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, Hà Nội và nhiều đô thị lớn ở Việt Nam đang đứng trước sức ép từ ô nhiễm, dân số gia tăng và hạ tầng quá tải. Việc kết hợp hài hòa giữa thiết kế kiến trúc xanh và sử dụng vật liệu tiết kiệm năng lượng được xem là hướng đi tất yếu, góp phần nâng cao khả năng thích ứng, cải thiện chất lượng không gian sống và hướng tới xây dựng một Thủ đô xanh – sạch – đẹp, mang tầm quốc tế.
Kỳ 5: Trụ sở công dôi dư: Biến gánh nặng thành nguồn lực
Những năm gần đây, quá trình sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính ở nhiều địa phương đang diễn ra mạnh mẽ nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị. Khi nhiều tỉnh, xã được hợp nhất, cấp huyện được bỏ, nhiều cơ quan hành chính cũng được tập trung về những trụ sở mới. Đi cùng với bước tiến cải cách đó là một thực tế khó tránh khỏi: nhiều trụ sở công từng là nơi làm việc của các cơ quan Nhà nước trở nên dôi dư.
Ở không ít nơi, những tòa nhà được xây dựng bằng ngân sách, nằm ở vị trí khá thuận lợi, nay đóng cửa hoặc chỉ được sử dụng cầm chừng. Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn lực công đã đầu tư có nguy cơ bị lãng phí, trong khi nhiều địa phương vẫn thiếu không gian cho các dịch vụ giáo dục, y tế hay sinh hoạt cộng đồng.
Vì vậy, câu hỏi đặt ra không chỉ là xử lý các trụ sở bỏ trống như thế nào, mà quan trọng hơn là làm sao để biến những tài sản hành chính dôi dư thành nguồn lực phục vụ phát triển.
Kỳ 4: Quản lý trụ sở công sau sáp nhập: Phải ngăn chặn tận gốc nguy cơ lãng phí
Thực hiện chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính giai đoạn 2023–2025, cả nước đã và đang chứng kiến tình trạng “dôi dư” trụ sở công ở nhiều địa phương. Việc quy hoạch, bố trí lại các tài sản công này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về giám sát, phản biện và sử dụng hiệu quả. Từ ngày 1/7/2025, khi Luật Tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, vị thế và quyền hạn giám sát của Mặt trận được mở rộng, đặt ra kỳ vọng lớn trong việc tham gia quản lý tài sản công minh bạch, đúng hướng, hợp lòng dân. Trao đổi với Tạp chí Kiến trúc Việt Nam, đồng chí Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khẳng định: “Nếu không có cơ chế giám sát, phản biện xã hội mạnh mẽ và thực chất, chúng ta không chỉ để lãng phí nguồn lực mà còn dễ nảy sinh tiêu cực, lợi ích nhóm trong quản lý tài sản công”.
Kỳ 3: Kích hoạt sức sống đô thị từ những trụ sở công bỏ trống
Sau các đợt sáp nhập đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công trên cả nước rơi vào tình trạng dôi dư, bỏ hoang, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Trong khi đó, nhu cầu về không gian công cộng, văn hóa - sáng tạo lại ngày một cấp thiết. Là người theo dõi sát các chính sách phát triển văn hóa sáng tạo, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội chia sẻ với phóng viên Tạp chí Kiến trúc Việt Nam những góc nhìn thực tế, đề xuất giải pháp nhằm phát huy hiệu quả tài sản công theo hướng sáng tạo, bền vững.
Kỳ 2: Tiêu chí đánh giá và phương pháp áp dụng công trình hành chính dôi dư sau sáp nhập: Hướng tới phát triển bền vững và hiệu quả xã hội
Mỗi công trình hành chính dôi dư không phải là một khối tài sản vô tri, mà là một phần trong đời sống đô thị. Nếu không có con người sử dụng, không có mục tiêu phục vụ rõ ràng, thì giá trị của công trình sẽ hao mòn theo thời gian. Mỗi quyết định chuyển đổi, dù là giữ nguyên chức năng, thay đổi chức năng hay giao cho tổ chức khác quản lý, đều phải xuất phát từ đánh giá cụ thể về bối cảnh không gian, nhu cầu sử dụng thực tế và năng lực vận hành lâu dài. Mọi mô hình nên được xây dựng trên cơ sở thử nghiệm, đo lường, phản hồi, điều chỉnh - chứ không thể quyết định theo cảm hứng, thói quen hay áp lực hình thức.
Kỳ 1: Trụ sở công sau sáp nhập: Khai thác hiệu quả hay bỏ không lãng phí?
Lời tòa soạn: Việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, huyện và xã vừa qua diễn ra với quy mô chưa từng có: từ 63 tỉnh, thành xuống còn 34; hàng nghìn xã, huyện hợp nhất lại để tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Đây là chủ trương đúng đắn, mang tính chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị lớn của Đảng, Nhà nước trong xây dựng một nền hành chính hiện đại, tiết kiệm và hiệu quả. Thế nhưng, cải cách bộ máy không chỉ dừng lại ở việc gom biên chế, giảm đầu mối, mà còn kéo theo một khối lượng khổng lồ các vấn đề hậu cần, trong đó nổi bật là bài toán xử lý tài sản công dôi dư, đặc biệt là hệ thống trụ sở hành chính cấp xã, huyện, tỉnh không còn sử dụng sau sáp nhập.
