Sự kiện nổi bật
Architect Blog
So sánh tư duy kiến trúc cảnh quan truyền thống Việt Nam và phương Tây
Thiết kế kiến trúc cảnh quan là một phương tiện văn hóa đặc thù mà qua đó nhân loại thể hiện vai trò chủ thể của mình bằng cách tổ chức, sắp đặt các tạo vật tự nhiên. Đằng sau những cấu trúc không gian đó là sự hiểu biết sâu sắc và trí tưởng tượng phong phú của con người về vũ trụ, thiên nhiên, xã hội, lịch sử và nhân sinh. Đó là một hình thức nghệ thuật đỉnh cao, giàu ý thức triết học và sở hữu sức hấp dẫn thẩm mỹ đặc trưng. Do đó, các truyền thống văn hóa khác nhau tất yếu sẽ tạo ra các hình thái kiến trúc cảnh quan khác nhau. Sự khác biệt trong ngôn ngữ tạo hình bên ngoài giữa kiến trúc cảnh quan Việt Nam và phương Tây bắt nguồn sâu xa từ những đặc trưng trong truyền thống văn hóa – từ nền tảng triết học, tôn giáo, đạo đức cho đến các quan niệm thẩm mỹ cốt lõi. Bài viết tiếp cận từ góc độ hệ giá trị văn hóa và quan niệm về tự nhiên. Thông qua việc đối chiếu giữa triết lý "Thuận thiên" của cảnh quan Việt Nam và khái niệm "Designed Wilderness" trong vườn phong cảnh Anh, nghiên cứu chỉ ra rằng sự khác biệt cốt lõi không nằm ở mức độ can thiệp vào tự nhiên mà nằm ở mục đích, hệ giá trị và cách thức con người kiến tạo quan hệ với tự nhiên. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở khả năng vận dụng tư duy cảnh quan truyền thống Việt Nam vào định hướng phát triển cảnh quan bền vững đương đại.
Vai trò của nghệ thuật bonsai trong thiết kế cảnh quan sân vườn đương đại tại Việt Nam
Nghệ thuật Bonsai ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong thiết kế cảnh quan sân vườn tại Việt Nam, tuy nhiên vai trò của yếu tố này chưa được phân tích một cách hệ thống dưới góc độ liên ngành. Bài viết này nhằm làm rõ vai trò của Bonsai trong cấu trúc cảnh quan thông qua 4 phương diện chính: thẩm mỹ, không gian, sinh thái, văn hóa. Kết quả cho thấy Bonsai không chỉ đóng vai trò tạo hình và tổ chức thị giác mà còn tham gia điều tiết vi khí hậu, đồng thời kiến tạo giá trị văn hóa và trải nghiệm cảm quan trong không gian sân vườn. Nghiên cứu đề xuất một khung phân tích đa chiều nhằm làm rõ vai trò tích hợp của Bonsai trong thiết kế cảnh quan đương đại tại Việt Nam.
Vườn thẳng đứng - giải pháp hạ tầng xanh trong phát triển đô thị nén tại Việt Nam
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và mật độ xây dựng gia tăng tại các đô thị lớn ở Việt Nam, quỹ đất dành cho không gian xanh ngày càng suy giảm, làm gia tăng các vấn đề môi trường đô thị như hiệu ứng đảo nhiệt đô thị (UHI), ô nhiễm không khí, tiếng ồn và suy giảm chất lượng sống. Trước thực trạng đó, vườn thẳng đứng được xem là một giải pháp hạ tầng xanh tiềm năng, có khả năng tích hợp cây xanh vào bề mặt đứng công trình nhằm tối ưu hóa sử dụng không gian đô thị nén.
Tư tưởng Thiền Tông và Tịnh Độ trong thiết kế vườn Nhật Bản
Nghiên cứu phân tích con đường tiếp nhận Phật giáo vào thiết kế vườn Nhật Bản và ảnh hưởng của Thiền tông – Tịnh Độ tông đến ba phong cách chính: Tsukiyama (vườn hồ đồi), Karesansui (vườn khô Thiền), Chaniwa (vườn trà). Qua phân tích lịch sử và biểu tượng không gian, nghiên cứu chỉ ra sự song hành của hai dòng Phật giáo trong triết lý tổ chức vườn Nhật, từ hình ảnh Tây Phương Cực Lạc hướng ngoại đến thiền quán hướng nội. Kết quả nghiên cứu không chỉ đem đến cái nhìn đầy đủ hơn về vườn Nhật Bản truyền thống mà còn đề xuất nguyên tắc ứng dụng triết lý Thiền- Tịnh độ vào kiến trúc cảnh quan Việt Nam, góp phần bổ sung cơ sở lý luận cho kiến trúc cảnh quan bản địa.
Ngôn ngữ hình học của hoa sắt tại cụm biệt thự Hui Bon Hoa, Sài Gòn (1920-1930)
Cụm biệt thự Hui Bon Hoa tại Sài Gòn (1920-1930) là quần thể kiến trúc tiêu biểu phản ánh diện mạo tư sản đô thị Nam Kỳ đầu thế kỷ XX. Trong khi các nghiên cứu trước đây chủ yếu tiếp cận từ góc độ lịch sử - xã hội, hệ thống hoa sắt trang trí tại đây chưa được phân tích một cách hệ thống dưới góc nhìn mỹ thuật học. Dựa trên khảo sát thực địa, đo vẽ và số hóa vector, bài viết làm rõ cấu trúc hình học, nguyên lý module và đặc điểm tạo hình của các mẫu hoa sắt còn tồn tại. Kết quả cho thấy hệ hoa sắt vận hành theo nhịp lặp tuyến tính, cấu trúc đối xứng tứ phương và các mô típ như vô cực giao thoa, cung bán nguyệt lặp tầng và tổ hợp hình học trung tâm, thể hiện rõ ảnh hưởng Art Deco, đồng thời phản ánh quá trình bản địa hóa trong giao thoa Đông – Tây.
Tòa nhà Catinat và Art Deco: Kiến trúc của sự chuyển tiếp trong đô thị Sài Gòn
Bài viết tiếp cận tòa nhà Catinat (26 Lý Tự Trọng, TPHCM) như một trường hợp tiêu biểu của kiến trúc Art Deco trong tiến trình chuyển tiếp của đô thị Sài Gòn đầu thế kỷ XX. Được xây dựng vào cuối thập niên 1920, công trình phản ánh sự dịch chuyển từ kiến trúc thuộc địa Tân cổ điển sang ngôn ngữ kiến trúc hiện đại thông qua các đặc điểm hình khối giản lược, mặt đứng phẳng và chi tiết trang trí hình học. Trải qua nhiều biến động lịch sử và thay đổi công năng, từ cao ốc tư nhân, không gian ngoại giao đến chung cư và tổ hợp thương mại – văn hóa đương đại, tòa nhà Catinat cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của kiến trúc Art Deco trước các biến đổi đô thị. Bài viết cho rằng Art Deco tại Catinat không chỉ là phong cách thẩm mỹ, mà còn là kiến trúc của sự chuyển tiếp, phản ánh trạng thái lưng chừng và bản sắc lai đặc trưng của Sài Gòn.
Quảng trường trong lòng “phố cũ”: từ "khoảng trống kỹ thuật" đến "không gian cộng đồng" của người Hà Nội
Gần đây, việc Thành phố Hà Nội quy hoạch lại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, phá dỡ Tòa nhà “Hàm cá mập” cạnh Hồ Gươm và giải phóng mặt bằng khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm để xây dựng mới Quảng trường đã tạo rất nhiều chú ý của giới làm nghề và người dân, đặc biệt những người yêu Hà Nội. Để giúp hiểu rõ và có cái nhìn chuẩn xác về việc này, chúng ta cần định vị khoa học để từ đó có những kiến nghị hay đề xuất phù hợp.
Không thể xây nhà chống bão “một kích cỡ” cho tất cả
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phát động “Chiến dịch Quang Trung” tại các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên, với mục tiêu xây dựng hơn 1.500 căn nhà an toàn cho người dân vùng lũ và bàn giao trước Tết Nguyên đán 2026. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả tích cực, dư luận cũng đặt ra câu hỏi: Giữa một chiến dịch thần tốc và thực tế người dân vẫn phải chạy lũ liên tục hằng năm, đâu là giải pháp kỹ thuật cốt lõi và triết lý thiết kế cần áp dụng để 1.500 căn nhà này thực sự an toàn và bền vững?
Những gợi mở cho mô hình trung tâm hành chính – chính trị tỉnh Lâm Đồng
Lâm Đồng đang đứng trước một thời điểm quan trọng khi phải lựa chọn nền tảng cho một trung tâm hành chính – chính trị mới, có khả năng định hình cấu trúc phát triển của tỉnh trong nhiều thập niên, thậm chí hàng trăm năm tới. Từ việc xác định vai trò thật sự của trung tâm, mô hình tổ chức không gian, phương pháp triển khai cho đến những yếu tố ẩn tàng như bản sắc, sinh thái, nhân lực và năng lực điều phối vùng, bài viết tập trung làm rõ các cơ sở nền tảng, chỉ ra những điểm nghẽn cần được xử lý và gợi mở hướng tiếp cận phù hợp để trung tâm hành chính – chính trị tương lai có thể trở thành trụ cột ổn định và động lực phát triển bền vững của tỉnh Lâm Đồng.
Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội
"Phố Phái" trong tranh Bùi Xuân Phái không ồn ào, sầm uất, mà lặng lẽ, bình dị và thân thiết. Đó là những mái ngói thâm nâu, cổ kính, những mảng tường vôi cũ kỹ, phủ lớp bụi thời gian, một vài gánh hàng rong, một vài quán cóc đìu hiu… Ông vẽ phố cổ như đang kể câu chuyện về cuộc đời mình: mộc mạc, giản dị và trầm tĩnh.
Khi công trình xây dựng là tác phẩm kiến trúc sẽ làm thay đổi kinh tế - xã hội cả một vùng đất
Có những vùng đất chỉ cần một công trình kiến trúc đã đủ để thay đổi vận mệnh. Bilbao của Tây Ban Nha từng là bến cảng u ám, thành phố công nghiệp cũ kỹ, cho đến khi bảo tàng Guggenheim khánh thành năm 1997, lượng khách du lịch tăng thêm gần 1 triệu lượt mỗi năm, tạo hàng chục nghìn việc làm mới và đưa Bilbao trở thành “thành phố nghệ thuật” nổi tiếng toàn cầu nâng giá trị bất động sản của cả khu vực xung quanh thành phố Bilbao.
Từ kinh nghiệm phát triển nông thôn Trung Quốc đến gợi mở chiến lược quy hoạch phát triển nông thôn tại Việt Nam
Với Việt Nam, nếu nhìn lại mô hình xây dựng “nông thôn mới” trong hơn 10 năm qua, có thể thấy chúng ta đã đạt được những kết quả đáng kể về hạ tầng, điện, đường, trường, trạm. Tuy nhiên, nhiều nơi mới chỉ dừng ở “hình thức”: đường bê tông có nhưng sinh kế vẫn nghèo; nhà văn hóa xây xong nhưng bỏ trống; sản phẩm nông nghiệp còn manh mún, không có chuỗi giá trị. Đây chính là điểm cần rút kinh nghiệm từ Trung Quốc.
Làm theo cách cũ khó có kết quả mới
Những chính sách mới trong việc cải tạo chung cư cũ (CCC) cần thoát khỏi tư duy cũ, mà phải là tư duy năng động hiệu quả, bảo đảm lợi ích thiết thực của 3 bên: Nhà nước, chủ đầu tư và người dân. Báo Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với ông Trần Huy Ánh - Ủy viên Thường vụ Hội KTS Hà Nội xung quanh vấn đề cải tạo CCC.
