Phòng ngừa cháy nổ trong công trình lắp đặt trạm sạc xe điện: Điều kiện hiện tại, rủi ro và các giải pháp tích hợp

THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC PHÒNG NGỪA CHÁY TRONG LẮP ĐẶT TRẠM SẠC XE ĐIỆN

Thực trạng công tác phòng ngừa cháy trong lắp đặt trạm sạc xe điện phản ánh một nghịch lý. Một mặt, hạ tầng sạc EV đã mở rộng nhanh chóng và ngày càng được công nhận là một thành phần thiết yếu của giao thông ít phát thải carbon, hệ thống năng lượng thông minh và các chiến lược phát triển bền vững đô thị [1, 22]. Mặt khác, sự phát triển thực tế của công tác phòng ngừa cháy không phải lúc nào cũng theo kịp tốc độ triển khai hạ tầng, đặc biệt liên quan đến sạc công suất cao, hành vi cháy liên quan đến pin, giám sát thông minh và khả năng chống chịu mạng - vật lý. Kết quả, ngày nay nhiều cơ sở sạc đang vận hành trong một môi trường an toàn mang tính chuyển tiếp: chúng có thể đáp ứng các yêu cầu thiết kế điện truyền thống, nhưng vẫn thiếu kiến trúc phòng ngừa cháy tích hợp cần thiết cho các rủi ro vận hành mới.

Tính đa dạng bối cảnh của trạm sạc

Một trong những điểm dễ nhận thấy nhất là tính đa dạng của bối cảnh lắp đặt. Các trạm sạc EV không còn chỉ giới hạn ở các điểm sạc công cộng biệt lập. Chúng được lắp đặt trong tầng hầm chung cư, tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại, bến vận tải, trung tâm logistics, cảng, khu công nghiệp, cơ sở trong khuôn viên trường và các hành lang sạc nhanh ven đường [1, 17, 29]. Sự đa dạng này làm công tác phòng ngừa cháy trở nên phức tạp hơn, vì bộ sạc đặt tại ngoài trời khác biệt đáng kể so với một bộ sạc đặt trong gara ngầm kín hoặc trong một cơ sở lai ghép giữa lưu trữ năng lượng và sạc [14, 28, 31].
Hiện nay, phần lớn các dự án trạm sạc ưu tiên khả năng vận hành điện, sự thuận tiện cho người dùng, khả năng kết nối mạng và tốc độ sạc. Công tác phòng ngừa cháy nhìn chung được tích hợp thông qua các phần tử bảo vệ tiêu chuẩn như bảo vệ quá dòng, thiết bị xử lý dòng dư, nối đất, phối hợp cách điện, aptomat và chống sét lan truyền [5, 7]. Những biện pháp này rất quan trọng và vẫn là nền tảng của hạ tầng an toàn. Tuy nhiên, tài liệu hiện tại cho thấy chúng chưa giải quyết đầy đủ các mối nguy đặc thù hơn liên quan đến sạc EV. Trong thực tế, nhiều công trình lắp đặt vẫn mạnh hơn ở khía cạnh bảo vệ điện truyền thống hơn là phòng ngừa cháy.

Công nghệ sạc siêu nhanh

Điểm quan trọng thứ hai là việc sử dụng ngày càng nhiều các công nghệ sạc nhanh và siêu nhanh. Mặc dù xu hướng này cải thiện khả năng sử dụng, nó cũng làm gia tăng ứng suất nhiệt và điện trên toàn chuỗi sạc. Các công trình hiện có không phải lúc nào cũng được chuẩn bị như nhau để xử lý các ứng suất này. Trong nhiều trường hợp, cách tiếp cận phòng ngừa cháy vẫn mang tính phản ứng hơn là chủ động dự báo.
Các phương án báo cháy thông thường thường dựa trên đầu báo nhiệt, đầu báo khói hoặc việc quan sát thủ công các điều kiện bất thường. Các phương pháp này có giá trị, nhưng có thể không đủ trong mọi môi trường sạc EV, đặc biệt là ngoài trời hoặc các không gian bán mở, nơi sự khuếch tán khói có thể làm chậm kích hoạt báo động [18].

Về mặt thực tiễn, các nghiên cứu hiện nay vẫn chỉ tập trung vào hướng xử lý hơn là phòng ngừa, ngăn chặn sự cố. Việc phân tách vật lý giữa các xe, các rào chắn chịu nhiệt quanh thiết bị sạc, các biện pháp cách ly nhiệt chuyên dụng và các quy trình khẩn cấp riêng cho pin vẫn chưa được triển khai đồng bộ trên tất cả các loại trạm [1 ,17, 20]. Kết quả là một bức tranh an toàn không đồng đều, trong đó kết cục của một sự cố có thể phụ thuộc rất lớn vào thiết kế đặc thù của từng thực địa, hiệu quả của một hoặc nhiều biện pháp hơn là vào một khung phòng ngừa cháy tối ưu.

Công tác bảo trì

Bên cạnh đó, việc duy trì công tác bảo trì cũng là một khía cạnh quan trọng khác của thực tế hiện nay. Trong thực tiễn, chế độ bảo trì đang có sự khác nhau đáng kể tùy theo mô hình sở hữu, năng lực của đơn vị vận hành, mức độ bị phơi nhiễm dưới tác động của môi trường và quy mô mạng lưới. Điều này đặc biệt đáng lo ngại ở các trạm sạc nhanh có mức sử dụng cao, nơi chu kỳ vận hành rất khắc nghiệt và sự tích lũy lỗi có thể diễn ra nhanh hơn [2, 7, 9].

Sự hội tụ của hạ tầng vật lí và nền tảng số

Một thách thức khác trong bối cảnh hiện tại là sự hội tụ của hạ tầng sạc với các nền tảng số và hệ thống lưới điện thông minh. Trạm sạc không còn chỉ là một điểm cuối của hệ thống điện, nó còn là một phần của mạng mạng - vật lý phân tán. Do đó, các điểm yếu trong giao thức truyền thông, kiểm soát truy cập, quản lý phần nối hoặc tính toàn vẹn dữ liệu có thể ảnh hưởng đến vận hành an toàn [3, 4, 15, 24, 25, 26]. Một sự kiện mạng có thể không trực tiếp gây cháy, nhưng có thể vô hiệu hóa phản ứng bảo vệ, làm sai lệch trạng thái vận hành hoặc làm tăng ứng suất nhiệt bằng cách ngăn cản can thiệp kịp thời [3, 15, 27]. Vì vậy, thực trạng hiện nay cho thấy cần định nghĩa lại “phòng ngừa cháy” theo nghĩa rộng hơn: khái niệm này cần bao gồm cả các biện pháp bảo vệ vật lý lẫn bảo vệ số hoá, bởi hành vi sạc an toàn hiện nay phụ thuộc vào cả hai.

Thiếu đồng bộ giữa pháp luật và thực tiễn

Các hướng dẫn kỹ thuật hiện nay đã có những nỗ lực quan trọng nhằm xác định các yêu cầu về vị trí lắp đặt an toàn, bảo vệ va chạm, khoảng cách và bảo vệ điện [1, 7, 17]. Tuy nhiên, do sạc EV đang phát triển nhanh trên nhiều khu vực pháp lý và bối cảnh sử dụng, chất lượng triển khai có thể khác nhau.

Cùng với sự phát triển, nhận thức của con người đang ngày càng tăng về cảnh báo sớm và an toàn dựa trên tình trạng thực tế, dù chưa thực sự mạnh mẽ, nhiều điểm sạc vẫn thiếu các hệ thống chẩn đoán tích hợp có khả năng hợp nhất các chỉ số báo nhiệt, điện, vận hành và truyền thông vào một quy trình ra quyết định an toàn thống nhất. Nói cách khác, khoa học về phát hiện sớm đang tiến nhanh hơn tốc độ triển khai đồng bộ của nó trong hạ tầng sạc.

Vấn đề năng lực của nhân sự

Tình hình hiện nay cũng cho thấy năng lực sẵn sàng của nhân sự vẫn chưa đồng đều. Các đơn vị vận hành, quản lý cơ sở, nhân viên an ninh và nhân sự bảo trì có thể không phải lúc nào cũng được đào tạo chuyên biệt về hành vi cháy liên quan đến pin EV.

Nhìn chung, tình hình hiện nay của công tác phòng ngừa cháy trong lắp đặt trạm sạc xe điện có thể được mô tả là trạng thái tăng trưởng hạ tầng nhanh, mức độ sẵn sàng kỹ thuật còn từng phần và độ trưởng thành vận hành không đồng đều.

CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM PHÒNG NGỪA CHÁY TRONG LẮP ĐẶT TRẠM SẠC XE ĐIỆN

Những hạn chế hiện tại đã được xác định ở phần trước cho thấy rằng việc phòng ngừa cháy trong lắp đặt trạm sạc xe điện cần vượt ra khỏi một mô hình an toàn rời rạc. Thực tế vận hành của hạ tầng xe điện đòi hỏi một chiến lược phòng ngừa tích hợp, kết hợp giữa thiết kế vật lý, điều khiển sạc có xét đến đặc tính pin, quản lý nhiệt, giám sát thông minh, chuẩn bị ứng phó khẩn cấp và an ninh mạng - vật lý [1-4, 7, 14, 16]. Phần này đề xuất một khung giải pháp nhiều lớp nhằm giảm xác suất bắt cháy, đẩy nhanh việc phát hiện các điều kiện bất thường, hạn chế leo thang sự cố và nâng cao khả năng phục hồi sau sự kiện.

Giải pháp đầu tiên

Các trạm sạc cần được thiết kế như những công trình có tính chất an toàn trọng yếu ngay từ đầu, đặc biệt khi đặt tại bãi đỗ xe kín, tòa nhà đa chức năng, bến vận tải hoặc các địa điểm kết hợp sạc với lưu trữ năng lượng tại chỗ [14, 28, 31]. Nếu xét theo ý nghĩa cao nhất là bảo vệ sinh mạng của con người, tốt nhất là không nên bố trí trạm sạc trong các không gian như tầng hầm hoặc không gian ngay dưới các công năng có người (đông người) làm việc hoặc sinh sống (chung cư, văn phòng, khách sạn…) để tránh các kịch bản mang tính thảm hoạ.
Bên cạnh đó, một cách tiếp cận thiết kế định hướng an toàn nên bao gồm ít nhất 05 đặc điểm: (1) Việc tính toán phụ tải điện phải thực tế và thận trọng, có xét đến nhu cầu sạc đồng thời, hành vi phụ tải đỉnh, mức dòng sự cố và sự tích tụ nhiệt trong tủ điện, cáp và đầu nối [5, 7, 14]; (2) Các bộ sạc cần được bố trí vật lý sao cho giảm nguy cơ lan truyền cháy giữa các xe liền kề hoặc giữa thiết bị sạc và các kết cấu xung quanh; (3) Địa điểm cần có lối thoát nạn an toàn và lối tiếp cận trực tiếp cho lực lượng ứng cứu; (4) Thiết bị cần được bảo vệ trước va chạm của phương tiện, hành vi phá hoại và suy giảm do môi trường thông qua cọc chắn, vỏ gia cường và các vỏ bọc có dấu hiệu chống can thiệp [1, 17]; (5) Các lắp đặt trong nhà hoặc kín bán kín cần tích hợp hệ thống thông gió thoát khói-khí độc-nhiệt và kiểm soát khói phù hợp với đặc tính cháy liên quan đến pin, thay vì chỉ dựa vào các giả định áp dụng cho phòng ngừa sự cố điện thông thường.

Giải pháp thứ hai

Lớp giải pháp thứ hai liên quan đến các hệ thống bảo vệ điện. Mặc dù các thiết bị tiêu chuẩn như aptomat, thiết bị dòng rò, bảo vệ quá dòng và chống sét lan truyền đã khá phổ biến, cấu hình của chúng cần được tối ưu cho các đặc điểm vận hành riêng của hệ thống sạc xe điện [5, 7, 8]. Các trạm sạc cần tích hợp các khả năng chẩn đoán và cô lập tinh vi hơn. Việc phát hiện hồ quang cần được đặc biệt chú ý.

Khi hạ tầng sạc được kết nối thành nhiều điểm sạc hoặc nhiều mô-đun, hệ thống cần cô lập riêng phần bị ảnh hưởng nếu có thể, thay vì gây ra sự cố dây chuyền không kiểm soát hoặc để các phân hệ không an toàn tiếp tục được cấp điện. Ngoài ra, chức năng tự động cắt điện khẩn cấp cần được liên kết trực tiếp không chỉ với các báo cháy nhìn thấy được mà còn với các điều kiện bất thường đã được xác minh như đầu nối quá nhiệt, tình trạng quá dòng kéo dài hoặc sự không nhất quán của hệ điều khiển [19, 23].

Giải pháp thứ ba

Vì bộ pin vẫn là nguồn chính gây leo thang nghiêm trọng trong các tình huống cháy liên quan đến sạc xe điện, nên yêu cầu của giải pháp thứ ba là điều khiển có xét đến đặc tính pin. Các trạm sạc không nên chỉ hoạt động như những bộ cấp nguồn cố định và chạy đua về rút ngăn thời gian sạc, mà thay vào đó, chúng cần điều chỉnh công suất sạc theo nhiệt độ pin, lịch sử sạc, điều kiện môi trường, trạng thái sạc và các chỉ báo rủi ro thời gian thực được trao đổi với hệ thống quản lý pin của xe [2, 10, 12, 21].

Giải pháp thứ tư

Cần triển khai các hệ thống giám sát thông minh có khả năng nhận diện hành vi bất thường trước khi xuất hiện ngọn lửa. Các đầu báo khói thông thường vẫn hữu ích, nhưng cần được bổ sung bằng ảnh nhiệt, giám sát nhiệt độ đầu nối, phát hiện bất thường dòng điện - điện áp, cảm biến nhiệt trong tủ và nhận diện ngọn lửa bằng thị giác máy tính [18, 19, 23].

Tuy nhiên, chỉ giám sát hình ảnh thôi là chưa đủ, giải pháp vững chắc hơn là giám sát đa tín hiệu, trong đó phân tích hình ảnh được kết hợp với dữ liệu điện, nhiệt và truyền thông. Đồng thời cần chuyển từ giám sát dựa trên quy tắc sang chẩn đoán dự báo, dần thiết lập một hạ tầng dự báo có khả năng học hỏi từ các hành vi vận hành.

Giải pháp thứ năm

Giải pháp này liên quan đến dập cháy và ứng phó khẩn cấp. Các nghiên cứu gần đây nhấn mạnh giá trị của chiến lược chữa cháy nhiều tầng và các khái niệm lưu trữ mô-đun hoặc phân tách chịu lửa để hạn chế leo thang [20]. Tại các điểm sạc có rủi ro cao, hạ tầng cần tích hợp các biện pháp chữa cháy cục bộ, lớp chắn chịu nhiệt và logic cô lập khẩn cấp tự động kích hoạt khi xác nhận có bất thường nghiêm trọng. Ngoài ra, đơn vị vận hành cần duy trì các quy trình giám sát sau sự kiện, vì một sự cố pin dù đã được dập có thể vẫn còn đủ năng lượng bên trong để tái cháy [11]. Các kế hoạch khẩn cấp cũng cần mang tính đặc thù theo từng địa điểm thực tế.

Không có chiến lược phòng cháy nào có thể thành công nếu sự xuống cấp của thiết bị được phép tích tụ mà không được phát hiện. Vì lý do đó, duy trì công tác phòng ngừa cần được xem là một biện pháp phòng cháy chủ yếu chứ không chỉ là một nhiệm vụ vận hành thứ yếu [7, 17].

Một trong những khuyến nghị chiến lược quan trọng nhất là chính thức tích hợp an ninh mạng vào kế hoạch phòng cháy. Các trạm sạc cần áp dụng các nguyên tắc “an toàn ngay từ thiết kế”: truyền thông có xác thực, kênh mã hóa, quản lý định danh thiết bị, cập nhật phần khớp có chữ ký số, phát hiện bất thường, kiểm soát truy cập theo đặc quyền tối thiểu và quản lý vá lỗi nhanh chóng [3, 4, 24, 25, 26]. Ngoài ra, việc phân tích phòng thủ cũng cần theo dõi các cuộc tấn công thao túng quá trình sạc và các mẫu điều khiển bất thường khác có thể làm tăng rủi ro nhiệt hoặc vô hiệu hóa hành vi bảo vệ [27, 32].

Giải pháp thứ sáu

Cuối cùng, việc xây dựng khung giải pháp cần được củng cố bằng sự chuẩn hóa mạnh hơn và hội tụ quy định pháp lý. Dữ liệu trong các nguồn cho thấy tầm quan trọng của các khung thử nghiệm nghiêm ngặt hơn, các giao thức tương thích và các yêu cầu pháp lý về an toàn cháy đối với hạ tầng sạc nhanh [30, 33].

Việc thử nghiệm cũng cần mang tính tình huống hơn. Thay vì chỉ xác minh vận hành bình thường, các hệ thống sạc cần được thử nghiệm trong các điều kiện nhiệt nghiêm trọng, gián đoạn truyền thông, suy giảm linh kiện và các sự kiện cô lập khẩn cấp.

KẾT LUẬN

Phòng ngừa cháy trong lắp đặt trạm sạc xe điện không còn là một vấn đề hẹp chỉ dừng ở tuân thủ các yêu cầu về sử dụng điện. Đây là một thách thức an toàn đa chiều được định hình bởi sự tương tác giữa hành vi của pin, ứng suất nhiệt, công suất sạc, tình trạng thiết bị, bố trí mặt bằng và các hệ thống điều khiển số [1-4, 22, 29].

Các biện pháp bảo vệ điện truyền thống, dù thiết yếu, vẫn chưa đủ cho môi trường sạc EV hiện đại [5, 7, 14]. Vận hành an toàn đòi hỏi một khuôn khổ rộng hơn bao gồm điều khiển sạc có xét đến pin, quản lý nhiệt, phát hiện bất thường sớm, bảo trì dự báo và lập kế hoạch khẩn cấp đặc thù theo địa điểm [3, 6, 8, 18, 21, 23].

An ninh mạng phải được xem là một phần của phòng ngừa cháy. Do đó, an toàn sạc trong tương lai phụ thuộc vào việc tích hợp bảo vệ vật lý và bảo vệ số trong một chiến lược quản lý rủi ro thống nhất.

Nhìn chung, phòng ngừa cháy đối với hệ thống sạc EV cần được hiểu như một nhiệm vụ kỹ thuật hệ thống, đòi hỏi sự phối hợp giữa thiết kế hạ tầng, khoa học pin, kiểm soát nhiệt, giám sát thông minh, bảo trì, ứng phó khẩn cấp và khả năng chống chịu an ninh mạng. Chỉ một cách tiếp cận toàn diện như vậy mới có thể bảo đảm rằng hạ tầng sạc được mở rộng một cách an toàn, duy trì niềm tin của công chúng và hỗ trợ tính bền vững lâu dài của giao thông điện hóa./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.An toàn và an ninh vật lý tại các địa điểm sạc xe điện. (2024). Văn phòng Thông tin Khoa học và Kỹ thuật (OSTI), Bộ Năng lượng Hoa Kỳ.
2.Ali, A. O., Abdelrehim, O., Saafan, M. M., Elmarghany, M. R., & Hamed, A. M. (2025). Tổng quan toàn diện về hệ thống quản lý pin cho xe điện: Quản lý nhiệt, chiến lược sạc và các công nghệ mới nổi. Journal of Power Sources, 658, 238269. https://doi.org/10.1016/j.jpowsour.2025.238269
3.Alcaraz, C., Cumplido, J., & Trivino, A. (2023). OCPP dưới góc nhìn trọng tâm: Các mối đe dọa và biện pháp đối phó đối với hạ tầng sạc xe điện 4.0. International Journal of Information Security, 22(5), 1395-1421. https://doi.org/10.1007/s10207-023-00698-8
4.Garofalaki, Z., Kosmanos, D., Moschoyiannis, S., Kallergis, D., & Douligeris, C. (2022). Sạc xe điện: Tổng quan về các vấn đề và thách thức an ninh của giao thức Open Charge Point Protocol (OCPP). IEEE Communications Surveys & Tutorials, 24(3), 1504-1533. https://doi.org/10.1109/COMST.2022.3184448
5.Zhang, K., Yin, Z., Yang, X., Yan, Z., & Huang, Y. (2017). Đánh giá định lượng về bảo vệ an toàn điện cho thiết bị sạc xe điện. In Proceedings of ICCDS 2017. https://doi.org/10.1109/ICCDS.2017.8120457
6.Gao, X., Liu, Y., He, H., Dou, G., Liu, S., & Wang, Z. (2022). Tổng quan về các vấn đề then chốt trong điều khiển và quản lý hệ thống lưu trữ năng lượng lai pin và siêu tụ điện. eTransportation, 14, 100193. https://doi.org/10.1016/j.etran.2022.100193
7.Rosewater, D., Ferreira, J., Hoskins, A., Hsu, C.-W., Gold, A., Santoso, S., Slezak, L., Baca, M., & Cotilla-Sanchez, E. (2020). An toàn sạc xe điện. National Renewable Energy Laboratory / OSTI.
8.Brito, F. P., Montalvao, D., & de Almeida, A. T. (2023). Các công nghệ phát hiện hồ quang trong lắp đặt điện: Một tổng quan. Energies.
9.Pesaran, A. (2024). Các chiến lược quản lý nhiệt pin trong điều kiện sạc nhanh. U.S. Department of Energy OSTI. https://www.osti.gov/biblio/2336789
10.Zhao, G., Wang, X., & Negnevitsky, M. (2022). Kết nối các công nghệ pin cho xe điện từ vật liệu pin đến quản lý pin. iScience, 25(2), 103744. https://doi.org/10.1016/j.isci.2022.103744
11.Sun, P., Huang, R., Wang, Z., & Wang, Q. (2020). Dập cháy đối với hiện tượng mất ổn định nhiệt của pin lithium-ion: Một tổng quan. Journal of Power Sources.
12.Peethambaran, G. (2022). Tổng quan về EV: Phạm vi, thách thức và vai trò của kỹ sư. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology, 10(6), 3312-3319. https://doi.org/10.22214/ijraset.2022.44640
13.Saeid, A., et al. (2025). Vật liệu chuyển pha trong các hệ thống quản lý nhiệt pin EV.
14.Zhang, J., Jia, J., Huang, H., Long, Y., Li, T., Sun, L., & Sun, H. (2021). Nghiên cứu phương pháp đánh giá an toàn đối với trạm tích hợp quang điện - lưu trữ - sạc. E3S Web of Conferences, 237, 02014. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202123702014
15.Plaka, R., Asplund, M., & Nadjm-Tehrani, S. (2024). Phân tích lỗ hổng của một hệ sinh thái sạc xe điện. In Lecture Notes in Computer Science (p. 155). https://doi.org/10.1007/978-3-031-62139-0_9
16.Rashid, M. M., Mosarat, Z., Habib, A. K. M. A., Ghosh, A., Rahman, K. S., Sultan, S. M., Tso, C. P., Shan, T. W., Islam, A., & Rokonuzzaman, M. (2025). Tổng quan toàn diện về các thách thức an ninh mạng và chiến lược chống chịu trong tích hợp năng lượng tái tạo với lưu trữ pin cho lưới điện thông minh bền vững. Results in Engineering, 29, 108557. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.108557
17.Hướng dẫn an toàn theo định hướng NFPA được tóm lược trong An toàn và an ninh vật lý tại các địa điểm sạc xe điện. (2024).
18.Gao, D., Zhang, S., Ju, Y., & Yang, Q. (2023). Phương pháp phát hiện cháy và ngọn lửa thời gian thực cho trạm sạc xe điện dựa trên thị giác máy tính. Journal of Real-Time Image Processing, 20(2), 38. https://doi.org/10.1007/s11554-023-01293-9
19.Priyamvadha, L., Ramesh, V., Sukanya, R., & Jeevitha, A. L. (2019). Hệ thống quản lý pin EV có giám sát sạc và bảo vệ cháy. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 10(3), 1266-1274. https://doi.org/10.61841/turcomat.v10i3.14513
20.Ison, M. (2025). Các giải pháp dập cháy nhiều lớp và lưu trữ mô-đun chịu lửa cho an toàn pin EV.
21.Quản lý pin trong xe điện: Hiện trạng và xu hướng tương lai. (2024). MDPI Books. https://doi.org/10.3390/books978-3-7258-1346-9
22.Ranjbar, M., Baghaee, H. R., & Ramezani, A. (2026). Hạ tầng sạc xe điện thông minh: Tổng quan toàn diện về tối ưu hóa, điều khiển và các chiến lược tích hợp lưới điện cho giao thông bền vững. Energy Strategy Reviews, 64, 102124. https://doi.org/10.1016/j.esr.2026.102124
23.Kumar, T. V. V. P., Rajendra, U., Varaprasad, G., Suryaprakash, G., Sadanand, T., Awaar, V. K., & Gairola, S. P. (2023). Hệ thống quản lý pin EV có bảo vệ nhiệt độ và cháy. E3S Web of Conferences, 430, 01163. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202343001163
24.Hamdare, S., Kaiwartya, O., Aljaidi, M., Jugran, M., Cao, Y., Kumar, S., Mahmud, M., Brown, D. J., & Lloret, J. (2023). Phân tích rủi ro an ninh mạng đối với các trạm sạc xe điện. Sensors, 23(15), 6716. https://doi.org/10.3390/s23156716
25.Hamdare, S., Brown, D. J., Jha, D. N., Aljaidi, M., Cao, Y., Kumar, S., Kharel, R., Jugran, M., & Kaiwartya, O. (2025). Phòng thủ mạng trong OCPP đối với các rủi ro an ninh của sạc EV. International Journal of Information Security, 24(3). https://doi.org/10.1007/s10207-025-01055-7
26.Lightman, S., & Brewer, T. L. (2020). Hội thảo về nghiên cứu được tài trợ liên bang liên quan đến an ninh mạng của thiết bị cấp điện cho xe điện (EVSE). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.IR.8294
27.Girdhar, M., Hong, J., Yoo, Y., & Song, T. (2022). Dự báo và giảm thiểu tấn công mạng cho trạm sạc EV bằng học máy. In 2021 IEEE Power & Energy Society General Meeting (PESGM). https://doi.org/10.1109/PESGM48719.2022.9916914
28.Fan, V. H., Meng, K., & Dong, Z. (2021). Tích hợp phụ tải xe điện và hạ tầng sạc trong lưới phân phối. In 2021 IEEE Transportation Electrification Conference & Expo (ITEC). https://doi.org/10.1109/ITEC51675.2021.9490169
29.Li, Z. (2024). Tổng quan về tình trạng phát triển hiện nay của hạ tầng sạc xe điện trên toàn cầu. International Journal of Global Economics and Management, 3(3), 123-130. https://doi.org/10.62051/ijgem.v3n3.15
30.Kumar, P., Channi, H. K., Kumar, R., Rajiv, A., Kumari, B. S., Singh, G., Singh, S., Dyab, I. F., & Sajic, J. L. (2024). Tổng quan toàn diện về tích hợp xe - lưới trong xe điện: Tiếp năng lượng cho tương lai. Energy Conversion and Management X, 25, 100864. https://doi.org/10.1016/j.ecmx.2024.100864
31.Gummidi, L., Kaliyaperumal, G., Nijhawan, G., Praveen, P., Tyagi, L. K., & Abood, A. S. (2024). Thách thức và giải pháp tích hợp đối với hạ tầng sạc xe điện chạy bằng năng lượng mặt trời: Từ tấm pin đến pin lưu trữ. E3S Web of Conferences, 505, 02001. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202450502001
32.Jahangir, H., Lakshminarayana, S., & Poor, H. V. (2024). Các cuộc tấn công thao túng sạc nhằm vào trạm sạc xe điện thông minh và các cơ chế phát hiện dựa trên học sâu. IEEE Transactions on Smart Grid, 15(5), 5182-5193. https://doi.org/10.1109/TSG.2024.3401090
33.Meintz, A., Carlson, R. B., Barrios, S., Weckx, S., Venugopal, N., Smart, J., Markel, T., Bremner, S., Quintanilla, C., Roemer, J., Persch, R., Ross, F., Paret, D., Mulingtapang, J., Mercier, M., & Cooley, D. (2022). P2030.13-2022 - Tiêu chuẩn cho các hệ thống lưu trữ và thiết bị tĩnh được sử dụng trong hạ tầng sạc xe điện. IEEE Standards Association. https://doi.org/10.1109/IEEESTD.2022.9997342