Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng – biểu tượng phát triển mới của Thủ đô

Định hướng này phù hợp với Luật Thủ đô năm 2024, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Hà Nội trở thành Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại; bảo đảm môi trường sống trong lành, an ninh nguồn nước; lấy sông Hồng làm trục xanh, cảnh quan trung tâm, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông, gắn với bảo đảm quốc phòng – an ninh và liên kết vùng. Luật cũng yêu cầu tập trung nguồn lực, ưu tiên tổ chức thực hiện quy hoạch phân khu sông Hồng và sông Đuống phù hợp với Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô.

Dự án hạ tầng chiến lược mang tầm vóc đặc biệt

Ngày 19/12/2025, TP Hà Nội đã tổ chức Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng – công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Quy mô nghiên cứu khoảng 11.000 ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính của 19 xã, phường trên địa bàn TP Hà Nội.

Khi hoàn thành, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ không chỉ là một công trình giao thông, mà còn hình thành không gian văn hóa, sinh thái, cảnh quan hiện đại.

Quy mô đầu tư bao gồm: trục đại lộ giao thông dài khoảng 80 km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300 ha; cùng quỹ đất giải phóng mặt bằng khoảng 2.100 ha phục vụ tái thiết và phát triển đô thị. Dự án được chia thành 4 dự án thành phần độc lập, gồm: Trục Đại lộ cảnh quan Tả ngạn sông Hồng; Trục Đại lộ cảnh quan Hữu ngạn sông Hồng; Tuyến metro đi ngầm bên Hữu ngạn sông Hồng; và Khu đô thị tái định cư.

Không chỉ là công trình hạ tầng giao thông hiện đại, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng còn được định hướng là không gian văn hóa, sinh thái, cảnh quan quy mô lớn, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho Thủ đô và toàn vùng Đồng bằng sông Hồng. Dự kiến khi hoàn thành vào năm 2030, đại lộ sẽ trở thành trục kết nối quá khứ – hiện tại – tương lai của Hà Nội.

Cách tiếp cận mới trong phát triển đô thị ven sông

Theo các chuyên gia quy hoạch, việc nhìn nhận sông Hồng như một trục không gian trung tâm thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển đô thị của Hà Nội. Thay vì coi dòng sông là ranh giới tự nhiên cần kiểm soát, quy hoạch mới tiếp cận sông Hồng như một cấu phần tích hợp, nơi hội tụ các chức năng giao thông, cảnh quan, sinh thái và không gian công cộng.

Cách tiếp cận này cho phép Thủ đô vừa bảo đảm an toàn trước thiên tai, vừa mở ra dư địa phát triển đô thị chất lượng cao. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, việc tổ chức lại không gian ven sông, bảo đảm hành lang thoát lũ, kiểm soát chặt chẽ phát triển xây dựng được xác định là điều kiện tiên quyết để Hà Nội phát triển bền vững trong dài hạn.

Người dân hai bên sông Hồng mong muốn khi triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cần gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa làng nghề, phát huy giá trị di sản.

Từ góc độ quy hoạch, Đề án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không đơn thuần là một dự án giao thông hay chỉnh trang đô thị, mà là công cụ quan trọng để hiện thực hóa các định hướng lớn của quy hoạch sông Hồng. Trục đại lộ được định hướng như một không gian liên tục, đóng vai trò “xương sống” trong tổ chức phát triển đô thị dọc hai bên bờ sông.

Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm – Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, không gian ven sông cần được ưu tiên phát triển cây xanh, công viên và không gian công cộng – những chức năng có khả năng thích ứng cao, đóng vai trò “vùng đệm” sinh thái. Đối với các khu vực bố trí dân cư và công trình xây dựng, cần kiểm soát nghiêm ngặt về cao độ, mật độ và chức năng sử dụng đất, bảo đảm tuyệt đối tuân thủ các quy định về phòng, chống lũ và bảo vệ đê điều.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, sông Hồng là dòng sông gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Thăng Long – Hà Nội. Tuy nhiên, trong thời gian dài, không gian hai bên bờ sông chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, còn bị chia cắt bởi hệ thống đê điều và hạ tầng thiếu đồng bộ.

“Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ là công trình giao thông, mà còn hình thành không gian văn hóa, sinh thái, cảnh quan hiện đại, bảo đảm an toàn phòng chống lũ, góp phần tái thiết đô thị, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội và đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026–2030”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh.

Việc triển khai dự án được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, góp phần chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; tạo khí thế thi đua phát triển kinh tế – xã hội ngay từ đầu năm 2026; từng bước thay đổi diện mạo hai bên bờ sông Hồng, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc phát triển Thủ đô.