Tôn vinh giá trị đại đoàn kết và tri ân những người thầy trong dòng chảy lịch sử dân tộc

Sự kiện có sự hiện diện của các tướng lĩnh Quân đội và Công an, đông đảo cựu chiến binh, cựu CAND, cựu TNXP, thân nhân liệt sĩ – thương binh, các nhân sĩ trí thức Thủ đô và đại diện các cơ quan báo chí, truyền thông, tạo nên một không gian xúc cảm, tri ân và tự hào sâu sắc.

Bộ sưu tập di ảnh chân dung “Đại đoàn kết” và “Vinh quang Nhà giáo Việt Nam”

Trong dòng chảy lịch sử vẻ vang của dân tộc dưới thời đại Hồ Chí Minh, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và các cuộc kháng chiến cứu nước không chỉ đến từ súng đạn và ý chí của lực lượng vũ trang, mà còn được hun đúc bởi sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, đặc biệt là sự dấn thân của tầng lớp nhân sĩ, trí thức. Tinh thần ấy được kết tinh trong lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công.”

Trao tặng bộ sưu tập Đại đoàn kết và Vinh quang Nhà giáo Việt Nam cho Bảo tàng.

Nhà văn Đặng Vương Hưng, Trưởng ban Tổ chức sự kiện, nhấn mạnh: lịch sử đã chứng minh vai trò đặc biệt của nhiều trí thức lớn như Huỳnh Thúc Kháng, Nguyễn Văn Tố, Hồ Đắc Di, Trần Huy Liệu, Đặng Thai Mai, Phạm Ngọc Thạch, Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, Phạm Huy Thông… Mỗi người một lĩnh vực, một hoàn cảnh riêng, nhưng tất cả đều hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng niềm tin, sự kính phục, sẵn sàng từ bỏ cuộc sống đủ đầy để dấn thân vào kháng chiến, chấp nhận hiểm nguy, gánh vác trách nhiệm trước dân tộc.

Tinh thần đại đoàn kết ấy đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng, được hiện thực hóa qua vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, củng cố khối đoàn kết toàn dân tộc thành sức mạnh không gì lay chuyển được.

Hướng tới kỷ niệm 95 năm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam, nhóm họa sĩ trẻ của Tổ chức “Trái tim người lính” đã thực hiện Bộ sưu tập di ảnh chân dung “Đại đoàn kết”, phục dựng màu sắc bằng công nghệ hiện đại những chân dung quý giá của các lãnh đạo Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam qua các thời kỳ như Nguyễn Lương Bằng, Huỳnh Thúc Kháng, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Hữu Thọ, Hoàng Quốc Việt, Huỳnh Tấn Phát, Lê Quang Đạo…

Đây cũng là dịp tôn vinh những trí thức, nhân sĩ yêu nước, những người đã góp phần đặt nền móng và phát triển đất nước qua các cuộc chiến vệ quốc, được khắc ghi bằng tên đường, quảng trường và nhiều công trình công cộng.

Song song với đó, nhóm họa sĩ còn thực hiện Bộ sưu tập di ảnh chân dung “Vinh quang Nhà giáo Việt Nam”, hướng về hàng vạn thầy cô đã không chỉ cầm phấn mà còn cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Chỉ riêng trong kháng chiến chống Mỹ, từ năm 1961 đến 1974 có 2.752 giáo viên miền Bắc đi B, trong đó 621 người đã anh dũng hy sinh. Khu tưởng niệm liệt sĩ ngành giáo dục tại Đồi 82, nghĩa trang Tân Biên, Tây Ninh, hiện ghi danh 621 nhà giáo miền Nam – Bắc đã ngã xuống.

Những câu chuyện về cô giáo Lê Thị Bạch Cát – nữ biệt động Sài Gòn, thầy giáo Ca Lê Hiến – người tạo nên “dáng đứng Việt Nam”, cô giáo Dương Lệ Chi lấy thân mình che chở học sinh trong trận càn năm 1970, hay những nhà giáo hi sinh trong nhà tù địch như Huỳnh Thành Phổ, Lê Ưng… mãi mãi trở thành biểu tượng của lý tưởng, trí tuệ, cống hiến và lòng dũng cảm.

Các bộ sưu tập lần này được trao tặng cho Bảo tàng MTTQ Việt Nam và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam nhằm lan tỏa giá trị lịch sử, giáo dục thế hệ trẻ về sự tận hiến của trí thức và nhà giáo Việt Nam trong sự nghiệp giành độc lập, thống nhất đất nước.

Tác giả Nguyễn Thùy tặng sách tượng trựng cho các đại biểu.

“Ghi vội trên mâm pháo” – cuốn nhật ký chiến trường độc đáo của nhà giáo thương binh Nguyễn Thùy

Điểm nhấn của sự kiện là lễ ra mắt tác phẩm “Ghi vội trên mâm pháo”, cuốn nhật ký 270 trang được Nhà xuất bản Hội Nhà văn cấp phép ấn hành, ghi lại những năm tháng chiến đấu ác liệt của Thương binh – Nhà giáo Nguyễn Thùy, người lính phòng không từ thế hệ đầu tiên của bộ đội cao xạ trong kháng chiến chống Mỹ.

Sinh năm 1944 tại thôn Chu Xá, Quang Châu, Bắc Ninh, lớn lên trong truyền thống lao động của gia đình công nông nghiệp, Nguyễn Thùy theo gia đình tản cư lên vùng Yên Thế thời kháng chiến chống Pháp – mảnh đất của Hoàng Hoa Thám và cuộc khởi nghĩa áo nâu vang dội gần 30 năm. Hòa bình lập lại, ông học tại Trường Hàn Thuyên nổi tiếng, rồi nhập ngũ năm 1963 khi miền Bắc chuẩn bị chiến đấu trước chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.

Ông trở thành chiến sĩ cao xạ pháo, bảo vệ vùng trời Tây Bắc và Thượng Lào. Cùng ông là hai cuốn sổ tay thấm mồ hôi, mùi thuốc súng và dấu vết của máu, nước mắt – những trang viết được ghi trên chính mâm pháo giữa đạn bom rực lửa, nay được công bố trọn vẹn.

Nhật ký mở ngày 8/3/1965, kết thúc 22/8/1968 – hơn 1000 ngày đêm với những ghi chép chân thực, bộc bạch từng khoảnh khắc vui buồn, từng trận đánh, từng hy sinh của đồng đội.

Trong trận chiến ác liệt tại Mường Ngà (Sầm Nưa, Hủa Phăn, Lào) ngày 31/10/1967, bom địch đánh trúng trận địa, 20 chiến sĩ hi sinh. Trung đội phó Nguyễn Thùy đã nhảy lên mâm pháo thay pháo thủ vừa ngã. Một quả bom bi nổ ngay trên đầu khiến mũ sắt thủng nhiều lỗ, mảnh bom cắm đầy cơ thể, xương sườn gãy, phổi thủng. Đồng đội tưởng ông đã hi sinh, đặt lên cáng chuẩn bị mai táng thì phát hiện hơi thở thoi thóp – một sự trở về kỳ diệu từ lằn ranh sinh tử.

Năm 1968, vì thương tật nặng, ông xuất ngũ, theo học khoa Toán – Lý Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, ông trở thành “Thủ lĩnh thanh niên Bách Khoa”, dẫn dắt sinh viên tham gia xây dựng nhiều công trình như Đường Thanh niên, sông Lừ, hồ Thành Công, hồ Thủ Lệ…

Dù là thương binh nặng, nhiều lần ngất giữa công trường, thậm chí phải phẫu thuật não năm 1993 để lấy mảnh đạn, đến nay trong sọ ông vẫn còn một viên bom bi. Nhưng nghị lực sống, tinh thần lạc quan và ánh mắt người thầy vẫn không nguôi cháy sáng.

Cuộc đời ông cũng đẹp như những trang nhật ký: từ chiến trường trở về giảng đường, từ thương binh trở thành nhà giáo; và từ mái trường Bách Khoa, ông kết duyên với người bạn đời Nguyễn Thị Cúc – cô sinh viên cùng lớp. Họ có ba con gái và ba chàng rể, đều tốt nghiệp Bách Khoa, tạo nên một “gia đình tám Kỹ sư Bách Khoa” hiếm có.

“Ghi vội trên mâm pháo” không chỉ là cuốn sách, mà là di sản của một thời hoa lửa, là chứng tích sống động về lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu và nghị lực phi thường của thế hệ cha anh.

Sự kiện trao tặng bộ sưu tập di ảnh và ra mắt tác phẩm “Ghi vội trên mâm pháo” là sự kết nối giữa giá trị đại đoàn kết dân tộc với truyền thống tôn sư trọng đạo, giữa những đóng góp âm thầm của trí thức – nhà giáo và sự hi sinh lặng lẽ của người lính.
Trong bối cảnh đất nước hướng tới những ngày kỷ niệm lớn, những câu chuyện từ quá khứ không chỉ gợi nhắc niềm tự hào mà còn thắp sáng niềm tin cho thế hệ hôm nay, về trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống và xây dựng một tương lai hòa bình, độc lập, tri thức và nhân văn.