Làm thế nào để thiết kế sân chơi thành công và lấy con người làm trung tâm

Thiết kế cho trẻ em dưới áp lực: Tại sao sân chơi lại quan trọng hơn bao giờ hết

Tuổi thơ ngày nay đang chịu nhiều áp lực: Chưa bao giờ có nhiều trẻ em bị thiếu vận động thể chất đến vậy – chỉ khoảng 15% trẻ em gái từ 11-17 tuổi trên thế giới tham gia hoạt động thể chất tối thiểu theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới ( WHO*) . Theo số liệu PISA hàng năm của OECD, số lượng trẻ em không phát triển bình thường, cảm thấy cô đơn và sức khỏe của các em ở trường đang bị đe dọa ngày càng tăng.

Các khuyến nghị chính sách, từ UNICEF và WHO cùng nhiều tổ chức khác, đều đồng ý rằng sân chơi ngoài trời là yếu tố quan trọng góp phần giảm thiểu những vấn đề này ở trẻ em: Trẻ em được vận động và kết bạn trong sân chơi và không gian vui chơi ngoài trời. Vậy, làm thế nào để thiết kế tốt nhất không gian vui chơi ngoài trời cho và cùng với trẻ em?

Một cách tiếp cận lấy trẻ em làm trung tâm

Cốt lõi của thiết kế dành cho trẻ em nằm ở sự tôn trọng sâu sắc đối với thiết kế hướng đến sự thay đổi: Nhu cầu thay đổi của trẻ em diễn ra với tốc độ mạnh mẽ khi chúng lớn lên qua các giai đoạn phát triển khác nhau với tốc độ chưa từng có. Các kiến ​​trúc sư, nhà quy hoạch và người ra quyết định về môi trường xây dựng cần lưu tâm đến nhu cầu của nhóm trẻ em ít được lên tiếng.

Trẻ em lớn lên, tích lũy kỹ năng sống và hiểu biết thông qua tương tác với môi trường xung quanh. Phần lớn tương tác của trẻ diễn ra thông qua vui chơi hoặc hoạt động vui chơi, đó là lý do tại sao vui chơi là quyền của trẻ em, được nêu trong Công ước về Quyền Trẻ em và gần đây đã được Tổ chức Y tế Thế giới và UNICEF phê chuẩn.

Các lĩnh vực phát triển chính của trẻ thông qua hoạt động vui chơi nằm ở các lĩnh vực phát triển về thể chất, nhận thức và xã hội-cảm xúc.

Vì vậy, vui chơi là một từ khóa quan trọng trong quy hoạch đô thị hoặc khu dân cư thân thiện với trẻ em, đặc biệt là quy hoạch công viên và không gian xanh. Do quá trình đô thị hóa và nỗi lo lắng của cha mẹ đã khiến trẻ em mất đi thời gian, không gian và sự cho phép tự do vui chơi ngoài trời theo tốc độ của riêng mình, nhu cầu về sân chơi ngoài trời đang lớn hơn rất nhiều so với trước đây. 

Những cân nhắc bao quát cho sân chơi

Có ba cân nhắc bao quát cần thực hiện khi thiết kế môi trường vui chơi ngoài trời cho trẻ em để tận dụng tối đa những tác động tích cực của hoạt động vui chơi ngoài trời đối với sự phát triển của trẻ:

1. Cho trẻ em và người chăm sóc tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến sân chơi và không gian vui chơi, ví dụ như địa điểm và hoạt động.
2. Chọn và đo lường các mục đích mà bạn muốn đạt được với các giải pháp vui chơi của mình, ví dụ, "chơi năng động hơn cho trẻ em từ 9-12 tuổi".
3. Chọn các giải pháp vui chơi đã được thử nghiệm với trẻ em và được ghi chép lại để đạt được mục đích nêu tại điểm 2.

Tiêu chí 1 thường được xem là tốn thời gian, phức tạp và tốn kém. Tuy nhiên, trong quá trình thiết kế, tính suôn sẻ và thành công của quá trình thiết kế sân chơi được tăng lên đáng kể khi dựa trên sự tham gia và hiểu biết sâu sắc của người dùng. Trong các quy trình tham gia của trẻ em, khả năng giao tiếp, hiểu biết và đặt câu hỏi vào bối cảnh phù hợp với lứa tuổi của trẻ là điều quan trọng cần xem xét. Khi trẻ em và người lớn giao tiếp, có sự mất cân bằng về thẩm quyền cần được tôn trọng trong cách đặt câu hỏi, cách người lớn lắng nghe và khuyến khích trẻ em bày tỏ ý kiến. Tóm lại, người lớn tương tác với trẻ em sẽ được hưởng lợi từ việc hiểu biết về sự phát triển của trẻ, các chiến lược giao tiếp và kỹ thuật đặt câu hỏi.

Tiêu chí 2 ngụ ý rằng người lập kế hoạch có mục đích khi lập kế hoạch vui chơi: ví dụ như sức khỏe thể chất hoặc tinh thần xã hội-cảm xúc của trẻ em trong độ tuổi đi học. Điều này sẽ ngụ ý một loạt các tiêu chí thành công mà giải pháp vui chơi cần đáp ứng. Ví dụ, khả năng chơi một mình và chơi cùng người khác, trong các hoạt động vui chơi vừa thú vị vừa sâu sắc, đáp ứng các tiêu chí về khả năng duy trì sự hứng thú khi chơi.

Tiêu chí 3 liên quan đến nội dung vui chơi của thiết kế: Nếu mục đích của sân chơi là giải quyết, ví dụ, tình trạng ít vận động ở trẻ vị thành niên (lý do), thì nên lựa chọn các giải pháp thúc đẩy vận động và hoạt động thể chất hiệu quả cho thiết kế . Đối với việc lựa chọn thiết bị vui chơi, điều này có nghĩa là thiết bị phải được chứng minh là đáp ứng được kỳ vọng của trẻ em và các khuyến nghị khoa học về những yếu tố tạo nên, ví dụ, khả năng duy trì hoạt động vui chơi, thời lượng chơi, và quan trọng nhất là động lực vui chơi cho hoạt động vui chơi năng động ở trẻ vị thành niên.

Đánh dấu vào ô để chơi thành công

Thiết kế sân chơi là một chuyên ngành đặc thù. Nhưng những chuyên gia thực sự về vui chơi chính là trẻ em. Việc trẻ em tích cực tham gia vào quá trình thiết kế và dựa trên dữ liệu nghiên cứu hợp lệ về trẻ em ngày nay là nền tảng để tạo ra những thiết kế sân chơi thành công và đầy cảm hứng. Ngoài ba khuyến nghị trên, chúng tôi khuyến nghị sân chơi nên:

• Lựa chọn thiết bị vui chơi phù hợp với độ tuổi và khả năng.
• Được trang bị các đơn vị vui chơi đã được thiết kế và thử nghiệm với trẻ em về sức hấp dẫn, khả năng vui chơi, khả năng ghi nhớ và khả năng hòa nhập. 
• Được thiết kế với nhiều khu vực chức năng vui chơi khác nhau: vui chơi hoang dã và yên tĩnh, vui chơi giả vờ và vui chơi mạo hiểm, ví dụ.
• Được thiết kế với tối thiểu năm loại thiết bị vui chơi khác nhau, nhằm mang đến nhiều lựa chọn vui chơi đa dạng nhất có thể cho mọi sở thích của trẻ.
• Đẹp về mặt thẩm mỹ, phù hợp với trẻ em và thu hút khách lưu trú lâu dài.

*Bài viết gốc mang tên "The Why, What, and How of Human-Centered and Successful Playground Design" của tác giả Jeanette Fich Jespersen, đăng tải trên archdaily.com