Người họa sĩ bước chậm giữa thời đại số, gìn giữ vẻ đẹp sơn mài truyền thống

Bắt đầu từ đại ngàn để bước ra thế giới hội họa

Sáng tạo giữa di sản cổ truyền và nhịp sống đương đại

Sinh năm 1994 tại thôn Văn Minh, xã Cam Thượng, huyện Ba Vì (Hà Nội), Quách Chiến Thắng đến với hội họa bằng con đường đầy táo bạo: tự học. Không đào tạo chính quy, không bước qua cổng trường mỹ thuật, anh chọn tin vào trực giác, vào cảm xúc và khao khát tự khám phá bản thân qua từng nét cọ. Chính lựa chọn này đã định hình một phong cách nghệ thuật rất riêng, chân thực và sâu lắng.

Năm 2016, giữa cao nguyên Mộc Châu mù sương, Quách Chiến Thắng mở phòng tranh đầu tiên – một không gian nhỏ, khiêm nhường nhưng đầy cảm hứng sáng tạo. Ở nơi đất rộng người thưa, điều kiện vật chất còn thiếu thốn, anh vẫn chọn gắn bó với núi rừng, với những bản làng mộc mạc và nhịp sống chậm rãi của đồng bào vùng cao. Chính mạch nguồn thẩm mỹ ấy đã trở thành nền tảng hình thành nên cái nhìn hội họa độc đáo của anh: gần gũi, sâu lắng và giàu chất thơ.

Trong bốn năm hoạt động tại Mộc Châu (2016–2020), phòng tranh không chỉ là nơi trưng bày tác phẩm, mà còn là không gian giao lưu nghệ thuật, nơi nghệ sĩ trò chuyện với cộng đồng, chia sẻ cảm hứng, thắp lên những hạt mầm yêu hội họa cho người trẻ. Ở đó, hội họa không còn là thế giới riêng biệt, mà là chất keo kết nối giữa con người với con người, giữa hiện thực đời sống với cảm xúc nghệ thuật.

Từ cú dừng dịch bệnh đến hành trình sáng tạo mới

Tác phẩm Bốt hàng Đậu 

Năm 2021, đại dịch COVID-19 khiến mọi hoạt động nghệ thuật rơi vào trạng thái đóng băng. Quách Chiến Thắng rời Mộc Châu, trở về quê nhà Ba Vì. Trong không gian làng quê yên bình, giữa những ký ức tuổi thơ và các giá trị văn hóa truyền thống, anh bắt đầu tái thiết lập hành trình nghệ thuật của mình. Đó cũng là lúc anh chuyển mình mạnh mẽ về tư duy sáng tác, bắt đầu thử nghiệm với sơn mài – chất liệu gắn liền với mỹ thuật truyền thống Việt Nam.

Năm 2022, anh chuyển xưởng về Hoài Đức (Hà Nội), thành lập không gian nghệ thuật mang tên CKT. Đến cuối năm 2024, xưởng tranh CKT được mở rộng và đặt tại số 19 đường Cựu Quán, xã Đức Thượng. Đây không chỉ là nơi làm việc cá nhân, mà đã trở thành một không gian sáng tác và kết nối cộng đồng nghệ thuật, nơi tổ chức workshop, triển lãm mini, các buổi giao lưu và hướng dẫn kỹ thuật hội họa cho người yêu tranh.

Sáng tạo giữa di sản cổ truyền và nhịp sống đương đại

Bản sắc Việt bằng từng nhịp cọ và hơi thở văn hóa

Tại xưởng CKT, hình ảnh họa sĩ không còn là cá nhân lặng lẽ đứng trước giá vẽ, mà là người dẫn dắt cộng đồng. Quách Chiến Thắng vừa là thầy, là người hướng dẫn tận tình từng nét sơn mài thủ công, vừa là người truyền cảm hứng để các học viên hiểu rằng nghệ thuật không phải nơi của sự vội vàng, mà là vùng đất cần lắng nghe và kiên nhẫn.

Một bước chuyển quan trọng trong sự nghiệp của anh là từ chất liệu sơn dầu sang sơn mài. Nếu sơn dầu từng là lựa chọn khởi đầu bởi sự uyển chuyển trong tạo hình, thì sơn mài lại là chất liệu của chiều sâu và bản sắc, nơi anh khám phá các giá trị văn hóa dân tộc thông qua từng lớp sơn, từng nét mài, từng mảnh vỏ trứng hay lớp son then.

Tác phẩm “Bạch Liên Hoa Vọng Nguyệt” là một dấu ấn đặc biệt. Sử dụng bảng màu hạn chế – nâu trầm, trắng xám và ánh vàng – anh tạo nên chiều sâu thị giác mang tính thiền định. Không chỉ là bức tranh, đó còn là một khúc nguyện cầu, một sự chiêm nghiệm về cái đẹp thanh khiết, về sự vô thường trong đời sống.

Với dòng tranh sơn dầu, các tác phẩm như “Hà Nội Mùa Hoa Ban”, “Hà Nội Chiều Thu”, hay “Bốt Hàng Đậu” đưa người xem trở về một Hà Nội xưa thanh bình, với ánh nắng nhẹ, vỉa hè rợp bóng cây, xe đạp chở hoa, gánh hàng rong quen thuộc… Tất cả được thể hiện bằng ánh sáng dịu nhẹ, bảng màu lãng đãng, giàu chất thơ và gợi nhớ.

Tinh thần người nghệ sĩ trong thời đại nhiễu động

Tác phẩm Hà Giang ơi

Trong bối cảnh nghệ thuật ngày nay đang dần bị công nghiệp hóa, thị trường hóa, khi nhiều người trẻ chọn lối đi nhanh – tạo ra sản phẩm dễ tiêu thụ, dễ gây chú ý trên mạng xã hội – thì Quách Chiến Thắng lại chọn cách đi ngược. Anh xây dựng CKT như một “thiền thất nghệ thuật”, nơi âm thanh chủ đạo không phải là tiếng máy móc, mà là tiếng chổi cọ lướt nhẹ trên mặt gỗ, tiếng trao đổi nhỏ nhẹ giữa thầy và trò.

Chia sẻ về lý do theo đuổi nghệ thuật truyền thống thay vì công nghệ số, anh bày tỏ: “Sơn dầu hay sơn mài đều có linh hồn riêng. Cái đẹp không nằm ở kỹ xảo mà ở cảm xúc của người vẽ và cảm nhận của người xem. Mỗi nét cọ là một nhịp thở, mỗi lớp màu là một lát cắt thời gian.” Quan điểm ấy cho thấy một triết lý làm nghệ thuật đầy nhân bản, lấy chiều sâu tinh thần làm nền tảng cho sáng tạo.

Tên tác phẩm Bạch Liên hoa Vọng Nguyệt

Bên cạnh việc sáng tác, Quách Chiến Thắng còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng: tổ chức vẽ tranh gây quỹ cho trẻ em vùng cao, hỗ trợ nghệ sĩ trẻ khởi nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm với sinh viên mỹ thuật qua những câu chuyện chân thực từ hành trình tự học và lập nghiệp của mình.

Giữ hồn Việt trong từng lớp màu

Hiện nay, Quách Chiến Thắng vẫn tiếp tục theo đuổi các chủ đề về vẻ đẹp vùng cao, văn hóa dân tộc và ký ức đô thị – những mảng màu đặc trưng của bản sắc Việt. Anh không ngừng làm mới mình, thử nghiệm kỹ thuật mới, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong bố cục, ánh sáng và biểu đạt cảm xúc.

Từ vùng cao đến đô thị: Một hành trình sáng tạo vì cộng đồng và văn hóa dân tộc

Giữa một thời đại nghệ thuật biến động nhanh chóng, giữa muôn vàn trào lưu mới, Quách Chiến Thắng vẫn giữ vững phong độ và lối đi riêng. Không chạy theo thị hiếu, không chiều lòng số đông, anh chọn vẽ bằng tâm hồn, bằng tình yêu với văn hóa và bằng sự tôn trọng với từng tác phẩm mình tạo ra.

Anh không chỉ vẽ tranh. Anh đang vẽ nên một cách sống – một cách làm nghệ thuật đầy bản sắc, nơi người nghệ sĩ vừa là người gìn giữ văn hóa, vừa là người sáng tạo không ngừng nghỉ giữa lằn ranh của truyền thống và hiện đại./.