Gợi mở chính sách cùng doanh nghiệp xi măng phát triển bền vững và giảm dấu chân Carbon

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS. TS Vũ Ngọc Anh – Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và môi trường, Bộ Xây dựng cho biết, Hội thảo “Hướng đi xanh cho doanh nghiệp xi măng phát triển bền vững và giảm dấu chân Carbon” được tổ chức với ý nghĩa giúp các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị tư vấn, các doanh nghiệp hoạt động sản xuất xi măng cùng trao đổi, thảo luận làm rõ các nội dung mà doanh nghiệp xi măng quan tâm, những định hướng sắp tới của Chính phủ liên quan trực tiếp đến lĩnh vực sản xuất xi măng… góp phần hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ hơn các quy định của quốc gia và của ngành Xây dựng về giảm phát thải khí nhà kính cũng như định hướng của Châu Âu về Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), hệ thống giao dịch phát thải của Liên minh Châu Âu (EU ETS) để có thể cạnh tranh với các quốc gia ASEAN…

Thực hiện các cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về biến đổi khí hậu, chuyển dịch năng lượng, chuyển đổi xanh, các doanh nghiệp xi măng đang phải đứng trước nhiều áp lực trong việc tuân thủ các quy định mới của quốc gia, quốc tế như: Sử dụng nhiên liệu thay thế; Áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, cải tiến sản xuất theo hướng giảm phát thải khí nhà kính; Đổi mới sáng tạo trong sản xuất hàng hóa, quy trình, tổ chức - mô hình quản lý, sản xuất; Tìm kiếm, mở thị trường mới, cấu trúc lại thị trường ngành, triển khai các hoạt động marketing mới... và tham gia thị trường các-bon trong nước và quốc tế.

Theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ngày 13/8/2024, có hiệu lực từ ngày 01/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ bạn hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật), có 80 cơ sở sản xuất xi măng phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính; thực hiện nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính 2 năm 1 lần theo Nghị định số 06/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.

Từ đó, Bộ Xây dựng đã dự thảo: (1) Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng đến năm 2030, trong đó có lĩnh vực sản xuất xi măng và (2) Thông tư hướng dẫn quy trình, quy định kỹ thuật kiểm kê khí nhà kính, đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính ngành Xây dựng... và sẽ ban hành trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô zôn, trong đó dự kiến sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến: Tổ chức thẩm định kiểm kê  khí nhà kính và đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính (2) Phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính đê chuân bị cho thị trường các-bon; (3) Tổ chức vận hành thị trường các-bon, quản lý tín chỉ các-bon trong nước; (4) Trao đổi tín chỉ các-bon quốc tế; (5) Trao đổi hạn ngạch và tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon trong nước; (6) Các quy định về bảo vệ tầng ô-dôn...

Tại Hội thảo, các chuyên gia của Bộ Xây dựng trình bày các nội dung: Tổng quan ngành xi măng Việt Nam, mục tiêu phát triển ngành xi măng Việt Nam giai đoạn 2021-2030, định hướng phát triển ngành xi măng Việt Nam giai đoạn 2031-2050; Dự thảo Thông tư của Bộ Xây dựng hướng dẫn quy trình, quy định kỹ thuật kiểm kê khí nhà kính, đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính ngành Xây dựng…

Chuyên gia của Bộ TN&MT trình bày một số nội dung liên quan đến cam kết phát thải ròng bằng 0 và tác động tới cam kết quốc tế và tác động tới chuyển dịch năng lượng, chuyển đổi xanh, quy định hiện tại về giảm phát thải khí nhà kính, xu hướng thích ứng với tác động toàn cầu về chuyển đổi xanh; Trách nhiệm của doanh nghiệp đối với CBAM, hiện trạng ứng phó với CBAM của doanh nghiệp Việt Nam, phương thức ứng phó với CBAM; và một số lưu ý đối với ngành xi măng…

Chuyên gia của Bộ Tài chính trình bày một số nội dung liên quan đến chủ trương, định hướng chuyển dịch xanh hướng tới net zero; Nguồn lực tài chính cho mục tiêu net zero; Xây dựng và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam; Và một số lưu ý đối với ngành xi măng.

Phát biểu kết luận, TS Phan Hữu Duy Quốc - Uỷ viên Hội đồng khoa học Tạp chí Xây dựng nhấn mạnh, Netzero carbon là một chiến lược tổng thể của quốc gia và ngành xi măng sẽ cố gắng đạt được mức độ giảm phát thải tốt nhất để đóng góp vào mục tiêu chung là Netzero carbon vào 2050 của Chính phủ. Đặc biệt, hiện nay đã có các doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực này đó là VICEM và Fico-YTL. Tuy nhiên, về khía cạnh kiểm kê, đánh giá độc lập hiện tại vẫn chưa xảy ra và với những quy định của luật pháp đã xây dựng, cũng như chuyển động của thế giới (CBAM) và các hội đồng khác. Bên cạnh các hoạt động của các doanh nghiệp, quốc gia và các ngành thì việc kiểm kê, đánh giá độc lập là việc vô cùng quan trọng để thúc đẩy để có những hành động, giải pháp đánh giá, kiểm định một cách rõ ràng. 

Kết thúc Hội thảo, TS Phan Hữu Duy Quốc cảm ơn các diễn giả đã tham gia góp ý, phát biểu tại Hội thảo này, từ đó Hội thảo sẽ có những gợi ý đến các cơ quan ban ngành, tiến tới thực hiện các giải pháp để sớm hoàn thành mục tiêu Việt Nam đã cam kết tại COP26 về Netzero, phát thải ròng bằng 0.