Sự kiện nổi bật

Di sản kiến trúc

Thứ 3, 14/02/2023 16:20

Chiêm ngưỡng kiến trúc nghệ thuật chùa Thầy

Hải Nam

Bài viết cùng tác giả »

(Vietnamarchi) - Tọa lạc dưới chân núi Sài Sơn (huyện Quốc Oai, Hà Nội), chùa Thầy với tuổi đời lên tới 1000 năm tuổi là một trong những danh lam cổ kính bậc nhất miền Bắc, được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.

15:45, 31/07/2025

Có thể bạn quan tâm

Chùa Sa Leng - viên ngọc kiến trúc Khmer giữa lòng Trà Cú

Chùa Non Nước - Cổ tự giữa núi rừng thiêng Sóc Sơn

Trong lịch sử hình thành, chùa Thầy gắn liền với tên tuổi và cuộc đời của Thiền sư Từ Đạo Hạnh (1072 - 1117) - vị tổ sư thứ 24 của dòng thiền Tì Ni Đa Lưu Chi, với nhiều tên gọi, như “Hương Hải Am”, “Bồ Đề Viện”, “Phật Tích”... Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách, thuộc các xã Sài Sơn, xã Phượng Cách và thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Đây là một quần thể di tích kết hợp với cảnh quan của những ngọn núi thấp ở giữa vùng đồng bằng trù phú, tạo nên một diện mạo linh thiêng kỳ vĩ.

thủy đình cổ kính — Trước chùa Thầy là sân rộng nhìn ra hồ Long Trì, giữa hồ có thủy đình ví như viên ngọc rực rỡ trong miệng rồng thiêng. Nơi đây thường trở thành sân khấu của các nghệ sĩ múa rối nước vào các ngày lễ hội.

Cầu Nhật Tiên nằm bên trái chùa đi ra đảo nơi có đền thờ Tam phủ. Cầu Nguyệt Tiên ở bên phải chùa nối với bờ hồ lên núi. Tương truyền hai cây cầu này do Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan (1528 - 1613) xây dựng vào khoảng những năm đầu thế kỷ XVII.

Chùa Thầy được thiết kế theo lối kiến trúc nghệ thuật mang nét đặc trưng của thế kỷ XVII. Từng chi tiết được chạm khắc tinh xảo trên mái, cột, cửa… đều thể hiện cái thần và văn hóa của triều đại nhà Lý cách đây gần một nghìn năm.

Tiền đường (chùa Hạ) dài 20m, rộng 5m, cao 5,2m gồm 3 gian 2 chái, dựng trên nền cao khoảng 1m so với sân chùa. Kết cấu bộ vì có 4 hàng chân cột, bộ vì nóc giá chiêng - kẻ suốt, mái lợp ngói mũi hài, bốn đầu đao cong vươn lên. Trang trí trên bộ mái có makara, lân, rồng. Hai đầu hồi làm kiểu vỉ ruồi, trổ thủng hình mặt trời, hoa cúc, vấn xoắn tròn xen lẫn với mây cụm hình đao mác. Hệ thống cửa kiểu bức bàn. Ở ván nong, ván lá gió trang trí tia lửa, lá đề …

Hành lang - gác chuông, gác trống, hậu đường gồm 2 dãy hành lang nằm dọc hai bên sườn chùa, mỗi dãy 13 gian nhỏ, với 9 tượng La Hán. 3 gian cuối của mỗi dãy được đẩy lên cao thành gác Chuông, gác Trống - kết cấu này là một đặc điểm độc đáo của chùa Thầy. Nhà hậu đường ở phía sau điện Thánh có 11 gian 2 dĩ nhỏ.

Chùa Thầy mang những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật độc đáo, thể hiện qua không gian cảnh quan, kiến trúc, nghệ thuật chạm khắc và hệ thống tượng pháp...

Với những giá trị về lịch sử và văn hóa, chùa Thầy đã được Nhà nước chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào năm 2023.

Tag:

Từ bản kiến nghị gần 40 năm trước đến bài học hôm nay

Di sản kiến trúc

Trong lịch sử phát triển đô thị Hà Nội, Hồ Gươm luôn là tâm điểm của những tranh luận về bảo tồn và phát triển. Ít ai biết rằng, từ những năm 1985–1987, khi những khái niệm như “di sản đô thị” hay “không gian công cộng” còn rất mới mẻ, một bản Kiến nghị về Hồ Gươm đã ra đời, đưa ra một góc nhìn có tính tiên phong: Hồ Gươm không chỉ là một mặt nước hay tập hợp các di tích riêng lẻ, mà là một chỉnh thể văn hóa – cảnh quan không thể thay thế.

Ninh Bình: Đánh thức di sản kiến trúc, định vị thương hiệu du lịch

Di sản kiến trúc

Mỗi vùng đất có thể được nhận diện qua núi non, sông nước hay lịch sử ngàn năm. Nhưng với Ninh Bình, dấu ấn sâu đậm nhất lại nằm trong từng mái ngói, phiến đá, đường nét chạm khắc còn lưu giữ tại Cố đô Hoa Lư hay sự giao thoa kiến trúc Đông - Tây độc đáo ở Nhà thờ đá Phát Diệm. Từ đó, Ninh Bình đang đi theo hướng biến di sản kiến trúc - văn hóa thành động lực cốt lõi cho thương hiệu du lịch, hướng tới mục tiêu trở thành Đô thị Di sản Thiên niên kỷ.

Đánh thức giá trị di sản kiến trúc, kiến tạo động lực phát triển bền vững

Di sản kiến trúc

Di sản kiến trúc không chỉ lưu giữ ký ức, bản sắc văn hóa của mỗi vùng đất mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trước sức ép đô thị hóa và khai thác thương mại, nhiều công trình có giá trị đang xuống cấp, biến dạng hoặc dần mai một, đặt ra yêu cầu hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Xung quanh vấn đề này, Tạp chí Kiến trúc Việt Nam (Viện Kiến trúc Quốc gia – Bộ Xây dựng) đã có cuộc trao đổi với ông Lê Công Năng, Tổng Giám đốc Wonder Tour.

Di sản kiến trúc họ Trần tại Trà Lũ: không gian của cội nguồn và sức sống văn hóa

Di sản kiến trúc

Giữa nhịp sống hiện đại đầy biến động, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, vẫn có những không gian bền bỉ gìn giữ căn cốt văn hóa dân tộc. Tại Trà Lũ (xã Xuân Trung, huyện Xuân Trường, Nam Định – nay thuộc Ninh Bình), di sản kiến trúc ngôi từ đường họ Trần là một minh chứng điển hình. Không chỉ là những công trình thờ tự cổ kính, nơi đây còn là một thiết chế văn hóa đặc biệt – nơi kết nối các thế hệ, duy trì gia phong và nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng.

Quy hoạch, tu bổ Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, tỉnh Hưng Yên

Di sản kiến trúc

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 478/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, tỉnh Hưng Yên.

Ý kiến của bạn

Bình luận