Chiêm ngưỡng kiến trúc nghệ thuật chùa Thầy

Chiêm ngưỡng kiến trúc nghệ thuật chùa Thầy

(Vietnamarchi) - Tọa lạc dưới chân núi Sài Sơn (huyện Quốc Oai, Hà Nội), chùa Thầy với tuổi đời lên tới 1000 năm tuổi là một trong những danh lam cổ kính bậc nhất miền Bắc, được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.
15:45, 31/07/2025

Trong lịch sử hình thành, chùa Thầy gắn liền với tên tuổi và cuộc đời của Thiền sư Từ Đạo Hạnh (1072 - 1117) - vị tổ sư thứ 24 của dòng thiền Tì Ni Đa Lưu Chi, với nhiều tên gọi, như “Hương Hải Am”, “Bồ Đề Viện”, “Phật Tích”... Chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn, Hoàng Xá, Phượng Cách, thuộc các xã Sài Sơn, xã Phượng Cách và thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Đây là một quần thể di tích kết hợp với cảnh quan của những ngọn núi thấp ở giữa vùng đồng bằng trù phú, tạo nên một diện mạo linh thiêng kỳ vĩ.

Chùa thầy
Chùa thầy có bố cục mặt bằng tổng thể với nhiều đơn nguyên kiến trúc hợp lại thành kiểu “nội tiền công, hậu nhất, ngoại quốc”, gồm nhiều hạng mục như: Thủy Đình, Cầu Nhật Tiên - Nguyệt Tiên, Đền Tam Phủ, Tiền đường (chùa Hạ), Nhà cầu (ống muống), Thượng điện (chùa Trung), Điện Thánh (chùa Thượng)...
thủy đình cổ kính
Trước chùa Thầy là sân rộng nhìn ra hồ Long Trì, giữa hồ có thủy đình ví như viên ngọc rực rỡ trong miệng rồng thiêng. Nơi đây thường trở thành sân khấu của các nghệ sĩ múa rối nước vào các ngày lễ hội. 

Cầu Nhật Tiên nằm bên trái chùa đi ra đảo nơi có đền thờ Tam phủ. Cầu Nguyệt Tiên ở bên phải chùa nối với bờ hồ lên núi. Tương truyền hai cây cầu này do Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan (1528 - 1613) xây dựng vào khoảng những năm đầu thế kỷ XVII.

Chùa Thầy được thiết kế theo lối kiến trúc nghệ thuật mang nét đặc trưng của thế kỷ XVII. Từng chi tiết được chạm khắc tinh xảo trên mái, cột, cửa… đều thể hiện cái thần và văn hóa của triều đại nhà Lý cách đây gần một nghìn năm.

 Tiền đường (chùa Hạ) dài 20m, rộng 5m, cao 5,2m gồm 3 gian 2 chái, dựng trên nền cao khoảng 1m so với sân chùa. Kết cấu bộ vì có 4 hàng chân cột, bộ vì nóc giá chiêng - kẻ suốt, mái lợp ngói mũi hài, bốn đầu đao cong vươn lên. Trang trí trên bộ mái có makara, lân, rồng. Hai đầu hồi làm kiểu vỉ ruồi, trổ thủng hình mặt trời, hoa cúc, vấn xoắn tròn xen lẫn với mây cụm hình đao mác. Hệ thống cửa kiểu bức bàn. Ở ván nong, ván lá gió trang trí tia lửa, lá đề …

Hành lang - gác chuông, gác trống, hậu đường gồm 2 dãy hành lang nằm dọc hai bên sườn chùamỗi dãy 13 gian nhỏ, với 9 tượng La Hán. 3 gian cuối của mỗi dãy được đẩy lên cao thành gác Chuông, gác Trống - kết cấu này là một đặc điểm độc đáo của chùa Thầy. Nhà hậu đường ở phía sau điện Thánh có 11 gian 2 dĩ nhỏ.

Chùa Thầy mang những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật độc đáo, thể hiện qua không gian cảnh quan, kiến trúc, nghệ thuật chạm khắc và hệ thống tượng pháp...

 
 
 

Với những giá trị về lịch sử và văn hóa, chùa Thầy đã được Nhà nước chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào năm 2023.

Di sản chuyển động: Những công trình kiến ​​trúc của Bangkok tiếp tục được đổi mới

Di sản kiến ​​trúc không chỉ là những gì một công trình đã từng có, mà còn là những gì nó tiếp tục trở thành: một quá trình dài xây dựng, tái xây dựng và tái sử dụng theo thời gian. Ở những nơi có cơ hội, sự liên tục này tạo ra một trạng thái nhiều lớp - trong đó du khách có thể chứng kiến, trải nghiệm và cảm nhận sự thay đổi dần dần về cấu trúc, vật liệu, trật tự không gian và cách sử dụng của một công trình, và đôi khi thậm chí còn tham gia vào quá trình chuyển đổi đó.

Di sản sau thất bại: Chúng ta sẽ giữ lại gì từ những sai lầm kiến ​​trúc ngày nay?

Di sản kiến ​​trúc thường được mô tả là những gì trường tồn theo thời gian. Tuy nhiên, sự trường tồn không giải thích được tại sao một số công trình được bảo tồn trong khi những công trình khác lại biến mất. Nhiều tác phẩm hiện được bảo vệ như di sản văn hóa từng bị chỉ trích, tranh cãi hoặc công khai bác bỏ; chúng bị cáo buộc là sai lệch về mặt xã hội, có khiếm khuyết về vật chất hoặc mang tính biểu tượng thái quá. Tuy nhiên, theo thời gian, chính những thiếu sót đó lại trở thành trọng tâm ý nghĩa của chúng khi di sản nổi lên như một quá trình diễn giải chậm và không ổn định.

Cẩm nang kiến ​​trúc thành phố Tashkent: Mười công trình kiến ​​trúc hiện đại lai ghép thời Liên Xô

Nằm dọc theo Con đường Tơ lụa lịch sử ở Trung Á, Tashkent là một thành phố có lịch sử lâu đời kéo dài hàng nghìn năm. Kiến trúc lịch sử của thành phố nổi tiếng với những sân trong, mái vòm và đồ gốm sứ màu xanh lam, đặc trưng của di sản triều đại Timurid. Là thủ đô của Uzbekistan ngày nay, thành phố đã bị sáp nhập vào Đế quốc Nga vào thế kỷ 19, trước khi trở thành một nước cộng hòa Xô Viết. Trong thời gian thuộc Liên Xô, thành phố trở thành một ví dụ về hiện đại hóa, tôn vinh những thành tựu xã hội chủ nghĩa ở châu Á. Trận động đất kinh hoàng năm 1966 đã thúc đẩy quá trình hiện đại hóa này khi thành phố được tái thiết, dẫn đến sự ra đời của nhiều công trình kiến ​​trúc hiện đại mà Tashkent nổi tiếng ngày nay.

Thêm 2 di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt

Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (tỉnh Quảng Ngãi) vừa được công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt.

Độc đáo kiến trúc chùa Sắc tứ Khải Đoan ở Đắk Lắk

Chùa Sắc tứ Khải Đoan không chỉ là ngôi chùa lớn nhất tỉnh Đắk Lắk mà còn là một biểu tượng văn hóa, tâm linh độc đáo của vùng đất Tây Nguyên đại ngàn.

Ý kiến của bạn

SunGroup
VINGROUP
Rạng Đông
Nam Group
Mây trà shan
Vinmikh