Sáng 22/10/2026, tại di tích Cơ Mật Viện, số 33 Tống Duy Tân, phường Phú Xuân, thành phố Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, Công ty Cổ phần Triển lãm và Truyền thông FTP tổ chức khai mạc Liên hoan Văn hóa Thư pháp Việt Nam lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Hồn Việt trong nét bút” và Không gian triển lãm Thủ công mỹ nghệ truyền thống – Ẩm thực Huế. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Festival Huế 2026.

Tham dự chương trình có TS. Trần Hữu Thùy Giang, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế; kiến trúc sư Hoàng Việt Trung, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Festival Huế, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế; cùng đại diện các sở, ngành của thành phố.

Về phía Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam có TS. Lê Ngọc Dũng, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội; bà Vũ Thị Hoài Thanh, Phó Chủ tịch Hội; bà Lù Thị Nghị, Tổng Thư ký Hội.

Trong không gian mang đậm dấu ấn lịch sử của Cơ Mật Viện, nghệ thuật thư pháp Hán Nôm và thư pháp Quốc ngữ được giới thiệu thông qua các tác phẩm trưng bày, hoạt động giao lưu và trải nghiệm. Nét chữ hiện diện cùng chiều sâu của không gian di sản, giúp người xem cảm nhận mối liên hệ giữa nghệ thuật, lịch sử và đời sống tinh thần của dân tộc.

Ở mỗi tác phẩm, kỹ thuật điều khiển bút pháp, cách tổ chức bố cục và đường nét thể hiện sự công phu của người viết. Phía sau hình thức nghệ thuật ấy là nội dung con chữ, tâm tư người cầm bút và những quan niệm về cách sống, cách ứng xử được gửi gắm qua tác phẩm. Tiếp cận thư pháp vì thế cũng là dịp tìm hiểu những giá trị tinh thần được gìn giữ trong văn hóa Việt.

TS. Lê Ngọc Dũng (bên trái), Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam, trao tặng tác phẩm thư pháp cho TS. Trần Hữu Thùy Giang, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế.

Cùng với thư pháp, không gian thủ công mỹ nghệ truyền thống và ẩm thực Huế mở rộng trải nghiệm của công chúng bằng những sản phẩm gắn với kỹ năng, kinh nghiệm và tri thức nghề nghiệp qua nhiều thế hệ. Trong một sản phẩm thủ công có dấu ấn của vật liệu, kỹ thuật chế tác và thẩm mỹ; trong một món ăn có cách lựa chọn nguyên liệu, phương thức chế biến và nếp sinh hoạt của cộng đồng.

Sự hội tụ ấy tạo nên mối liên kết giữa các hình thức biểu đạt văn hóa. Thư pháp, nghề thủ công và ẩm thực cùng kể câu chuyện về con người, vùng đất và cách những giá trị truyền thống được lưu giữ trong đời sống. Đặt trong không gian Cố đô, các hoạt động góp phần giúp công chúng nhận diện di sản từ những biểu hiện cụ thể, gần gũi.

Một trong những hoạt động đáng chú ý tại liên hoan là chương trình trải nghiệm nghệ thuật thư pháp dành cho học sinh, sinh viên và du khách. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, người tham gia được tìm hiểu quy trình mài mực, cách cầm bút, điều khiển nét bút và trực tiếp thực hành những nét chữ cơ bản.

Các nghệ nhân thư pháp "cho chữ" trong khuôn khổ chương trình liên hoan.

Giá trị của hoạt động nằm ở quá trình tiếp xúc với người thực hành và tri thức nghệ thuật. Từ cách giữ bút, đặt nét đến điều chỉnh lực tay, người học bước đầu cảm nhận được yêu cầu về sự kiên nhẫn, tập trung và tinh tế. Những điều khó diễn đạt đầy đủ bằng lời giới thiệu trở nên dễ hiểu hơn qua quan sát và thực hành.

Đối với thế hệ trẻ, trải nghiệm trực tiếp có thể là điểm khởi đầu của sự quan tâm lâu dài. Khi hiểu vì sao một nét chữ đòi hỏi nhiều thời gian rèn luyện, người xem có thêm cơ sở để trân trọng công sức nghệ nhân. Khi nhận ra ý nghĩa văn hóa trong từng tác phẩm, việc tiếp cận di sản cũng trở thành một quá trình tìm hiểu và đối thoại.

Đây là yếu tố có ý nghĩa đối với công tác trao truyền. Tri thức nghề được lưu giữ trong thao tác, kinh nghiệm và khả năng cảm nhận của người thực hành. Tạo cơ hội để nghệ nhân hướng dẫn, giải thích và chia sẻ chính là tạo điều kiện để những tri thức ấy tiếp tục được tiếp nhận.

Trong khuôn khổ chương trình, các hoạt động tọa đàm về thư pháp và phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống Huế phục vụ du lịch tạo diễn đàn trao đổi giữa nhà nghiên cứu, nghệ nhân, doanh nghiệp và những người quan tâm. Những vấn đề về bảo tồn, truyền dạy, đổi mới sản phẩm và tiếp cận thị trường được đặt ra từ thực tiễn.

Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó chủ tịch UBND TP Huế tham dự khai mạc liên hoan Thư pháp Việt Nam lần thứ I năm 2026.

Không gian triển lãm thư pháp tai di tích Cơ Mật Viện.

Từ trải nghiệm đến trao đổi chuyên môn, liên hoan cho thấy các hoạt động văn hóa có thể bổ trợ cho nhau: trải nghiệm khơi dậy sự quan tâm; đối thoại giúp nhận diện giá trị và những khó khăn của người làm nghề; kết nối tạo thêm điều kiện để hình thành các hoạt động tiếp nối. Hiệu quả lâu dài của chương trình vì thế phụ thuộc vào khả năng duy trì những mối liên hệ sau khi không gian trưng bày khép lại.

Bảo tồn văn hóa truyền thống luôn gắn với con người nắm giữ và thực hành di sản. Khi nghệ nhân có điều kiện tiếp tục sáng tạo, truyền dạy và tìm được thị trường cho sản phẩm, tri thức nghề mới có nền tảng để được duy trì. Ngược lại, nếu sinh kế thiếu ổn định, việc thu hút người trẻ theo nghề sẽ gặp nhiều khó khăn.

Phát biểu tại chương trình, TS. Lê Ngọc Dũng – Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam nhấn mạnh, bảo tồn nghề truyền thống không chỉ dừng ở trưng bày, giới thiệu sản phẩm mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để nghệ nhân sống được bằng nghề, thu hút thế hệ trẻ học nghề và xây dựng đầu ra ổn định cho sản phẩm.

Theo TS. Lê Ngọc Dũng, để đạt được mục tiêu này, cần chú trọng nâng cao chất lượng, đổi mới mẫu mã, bảo vệ thương hiệu, xây dựng câu chuyện văn hóa cho sản phẩm, đồng thời ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ. Đối với ẩm thực, việc phát triển cần song hành với gìn giữ hương vị truyền thống và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Những yêu cầu ấy đặt bảo tồn trong mối quan hệ trực tiếp với phát triển. Chất lượng tạo niềm tin cho người sử dụng; mẫu mã giúp sản phẩm đáp ứng nhu cầu đương đại; câu chuyện văn hóa giúp khách hàng hiểu nguồn gốc và giá trị riêng. Công nghệ mở rộng cơ hội tiếp cận, còn uy tín và bản sắc là cơ sở để sản phẩm duy trì vị trí trên thị trường.

TS. Lê Ngọc Dũng – Ủy viên Ủy ban TW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam cùng các đại biểu cắt băng tại lễ Khai mạc.

Theo đó, xây dựng thương hiệu cần bắt đầu từ chất lượng thực tế và khả năng nhận diện nguồn gốc sản phẩm. Câu chuyện về nghề phải gắn với người làm nghề, kỹ thuật chế tác và đặc trưng văn hóa có thật. Khi những yếu tố ấy được thể hiện rõ ràng, người tiêu dùng có thêm căn cứ để lựa chọn, còn nghệ nhân có cơ hội được ghi nhận tương xứng với công sức và tri thức của mình.

Với Huế, kết nối thư pháp, thủ công mỹ nghệ và ẩm thực với du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm có thể mở rộng không gian phát triển nghề. Du khách được tìm hiểu quy trình, gặp gỡ người chế tác và hiểu ý nghĩa sản phẩm sẽ có trải nghiệm sâu hơn về di sản địa phương. Quá trình này cũng tạo cơ hội giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và tăng thu nhập cho người làm nghề.

Trao chứng nhận cho các nghệ nhân tham gia Liên hoan Thư pháp Việt Nam.

Để phát huy hiệu quả, sự kết nối cần được tổ chức thường xuyên, có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu, nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng. Mỗi chủ thể đảm nhận một phần công việc, từ gìn giữ tri thức, tổ chức truyền dạy đến phát triển sản phẩm, quảng bá và mở rộng thị trường.

Với vai trò đồng hành cùng đội ngũ nghệ nhân, Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam có thể góp phần nối kết các nguồn lực ấy, đưa những trao đổi tại liên hoan thành hoạt động thiết thực. Từ “Hồn Việt trong nét bút”, yêu cầu đặt ra là nuôi dưỡng sự quan tâm của công chúng thành nhu cầu tìm hiểu, học hỏi và sử dụng sản phẩm văn hóa. Đó cũng là cơ sở để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống, người giữ nghề có thêm động lực gắn bó và thế hệ sau có điều kiện kế thừa.