Khi âm thanh hóa hình khối: Trải nghiệm mới từ “GOm show”

Các nghệ sĩ biểu diễn trong GOm Show. Ảnh: Đình Thế

Lấy cảm hứng từ văn hoá gốm, dự án nghệ thuật âm nhạc sáng tạo “GOm Show - Âm thanh từ gốm” do nhóm nghệ sĩ Đàn Đó trình diễn là hành trình âm thanh biến chiếc bàn xoay gốm trở thành người dẫn chuyện và từng vật dụng quen thuộc trong đời sống như chum, vại, niêu, chi

êng, chuông… trở thành những nhạc cụ có tiếng nói, có thanh âm trong trẻo.

Câu chuyện của đất, của con người sẽ được kể lại bằng một ngôn ngữ không lời trong không gian âm thanh - văn hoá đa sắc. Người nghe sẽ được bước vào một thế giới giàu cảm nhận - nơi từng lớp âm thanh đánh thức trí tưởng tượng, gợi mở ký ức văn hoá, dẫn dắt người nghe đi qua “sáng - hội - chiều - về”.

Ông Đỗ Tuấn Anh, đại diện ban tổ chức, chia sẻ: “Đối với chúng tôi, âm nhạc bản địa còn là một hình thức để ứng xử văn hóa, thể hiện sự tôn trọng với thiên nhiên, con người và với đời sống tinh thần của từng vùng đất. Mỗi âm thanh, mỗi chất liệu được gìn giữ và sử dụng đều mang theo sự thấu cảm với cộng đồng đã sản sinh ra nó.

Chúng tôi đều mang khát vọng đưa âm nhạc bản địa của đất nước mình ra thế giới để những giai điệu mộc mạc, đầy chiều sâu ấy cất lên như một tiếng nói chân thật và độc đáo của Việt Nam trên bản đồ toàn cầu”.

Chương trình sử dụng các nhạc cụ đặc biệt được nhóm tác giả tự nghiên cứu và chế tác như: Trống chum (sử dụng chum sành và săm xe tạo âm siêu trầm như một chiếc đàn bass khổng lồ); Trống lãng (hình tựa bánh dày, âm trầm ấm như tiếng vọng từ lòng đất); Chiêng sành và Chuông sành (tạo âm bằng đất nung với cấu trúc âm sắc độc đáo, mỗi chiếc là một bản thể âm thanh riêng biệt); Gốm xoay (cộng hưởng bằng xoay tay trên miệng gốm, tạo hiệu ứng ngân vang mềm mại); Đàn niêu (âm thanh dịu dàng ngân lên từ niêu đất)...

Nghệ sĩ Đinh Anh Tuấn - đại diện nhóm Đàn Đó, bộc bạch: “Chúng tôi muốn khai thác những âm thanh trên những điều giản dị nhất. Tôi hi vọng khán giả sẽ rung động với âm thanh mà gốm mang lại. Khi làm việc trên gốm, tôi thấy được văn hóa của gốm, không chỉ ở riêng Việt Nam, thực sự rất kỳ diệu.

Ở nơi ấy, con người biết ứng xử với thiên nhiên, biết khai thác đất, nước, lửa, gần gũi với văn hóa bản địa... Văn hóa gốm trải dài hàng nghìn năm, tuy nhiên chúng tôi không nhắc đến cụ thể một thời điểm nào trong chương trình”.

Hơn 12 năm sáng tạo và biểu diễn các tác phẩm nghệ thuật đậm chất bản địa và mang tinh thần đương đại, mọi dự án của nhóm đều hướng tới triết lý “lấy văn hóa làm gốc rễ, lấy con người làm năng lượng”, khởi phát từ chất liệu và tinh thần Việt. Các chương mục trong buổi biểu diễn là tiếng nói riêng từ các cộng đồng dân tộc bản địa như M’Nông, Tày, Lô Lô, Nùng Dín, Ê Đê, Hà Nhì…