Góp ý Luật Kinh doanh bất động sản 2023 hướng tới khơi thông nguồn lực, phát triển bền vững

Tại hội thảo do Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) tổ chức ngày 6/8, nhiều đại biểu đề nghị tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng dự án, thúc đẩy giao dịch điện tử và chuyển đổi số để khơi thông nguồn lực cho thị trường.

Các ý kiến tại hội thảo tập trung vào việc hoàn thiện Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) theo hướng giảm chi phí tuân thủ, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, tăng tính minh bạch và đồng bộ với các luật liên quan.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Thành viên Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và hoàn thiện thể chế.

Theo ông, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 đã xác định rõ yêu cầu tiếp tục sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan theo hướng đồng bộ, thống nhất, hiện đại, khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo giữa các quy định pháp luật.

TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh, Luật Kinh doanh bất động sản không nên chỉ điều chỉnh các quy định kỹ thuật hay bổ sung điều kiện kinh doanh, mà cần hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý kiến tạo thị trường bất động sản hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Ông cho rằng, nếu luật tiếp tục được xây dựng theo tư duy quản lý, thị trường sẽ vẫn phải vận hành qua nhiều thủ tục, nhiều giấy phép và nhiều khâu xin – cho. Ngược lại, nếu chuyển sang tư duy quản trị phát triển, Nhà nước sẽ tập trung xây dựng thể chế, dữ liệu, tiêu chuẩn, công cụ giám sát và tăng cường hậu kiểm để tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Theo Chủ tịch VNREA, bất động sản không chỉ là thị trường mua bán nhà, đất mà còn là kênh phân bổ nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, có mối liên hệ chặt chẽ với tài chính, tín dụng, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, hạ tầng và an sinh xã hội.

Đề xuất bỏ thủ tục phát sinh, thúc đẩy giao dịch số

Đại diện cơ quan soạn thảo, bà Hoàng Thu Hằng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sau khi tiếp thu ý kiến đã được rút gọn còn 10 chương, 61 điều, giảm 22 điều so với luật hiện hành.

Dự thảo tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn gồm: phân cấp, phân quyền; cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính; tháo gỡ các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản.

Một số điểm mới đáng chú ý là cắt giảm 9 trong tổng số 31 điều kiện đầu tư, kinh doanh, bổ sung mã định danh điện tử cho từng bất động sản, mở rộng phạm vi các hợp đồng được phép chuyển nhượng và cho phép dự án đang thế chấp được chuyển nhượng nếu có sự chấp thuận của bên nhận thế chấp.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng một số quy định vẫn có nguy cơ làm phát sinh thêm thủ tục.

Đại diện Sun Group kiến nghị bãi bỏ quy định yêu cầu chủ đầu tư phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh về việc bất động sản đủ điều kiện được bán hoặc cho thuê mua trước khi kinh doanh các dự án hình thành trong tương lai.

PGS.TS Trần Kim Chung - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi cần được thiết kế như bộ luật của thời kỳ số, trong đó sàn giao dịch bất động sản không nhất thiết phải có mặt bằng vật lý quy mô lớn nhưng vẫn có thể tư vấn và giao dịch hiệu quả thông qua nền tảng công nghệ.

Theo đánh giá của bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam, dự thảo đã có nhiều điểm tích cực khi tăng cường tính minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, bà kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về ngành nghề kinh doanh dịch vụ bất động sản, trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận cho người mua, xử lý tiền đặt cọc và quyền, nghĩa vụ của sàn giao dịch và môi giới bất động sản.

Kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch VARS cho biết, các ý kiến đều thống nhất đánh giá dự thảo đang đi đúng hướng khi thể hiện rõ tư duy đổi mới trong xây dựng pháp luật, đề cao tính minh bạch, cụ thể và khả thi.

Theo ông, Ban Tổ chức sẽ tổng hợp toàn bộ ý kiến để xây dựng báo cáo kiến nghị gửi Bộ Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền, góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho thị trường bất động sản Việt Nam phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp và bền vững trong giai đoạn mới.