Giá nhà vượt xa thu nhập, người trẻ cần gì để an cư?

Nhu cầu sở hữu nhà của người trẻ cao chưa từng có

Tại Hội thảo “Sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả - Cơ hội an cư cho người trẻ” do Báo Thanh tra tổ chức sáng 26/6, các chuyên gia, nhà quản lý đã đưa ra nhiều giải pháp để giải "bài toán" trên.

Ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản Bộ Xây dựng.

Theo ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản Bộ Xây dựng cho biết, người nhóm từ khoảng 22 - 40 tuổi đang trở thành lực lượng mua nhà chủ lực, thay thế dần nhóm trung niên.

"Tính riêng Tp.HCM đã khoảng 1,6 triệu người trẻ có nhu cầu sở hữu nhà ở, đây thực sự là một nguồn cầu khổng lồ đối với thị trường bất động sản. Rõ ràng, nhu cầu sở hữu nhà của người trẻ tại Việt Nam đang ở mức cao chưa từng có, cả về số lượng lẫn tỉ trọng trong cơ cấu người mua nhà", ông Hưng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, dù nhu cầu rất lớn, khả năng chi trả lại rất hạn chế. Với mức giá nhà tại các đô thị lớn dao động từ 3 - 4 tỷ đồng cho căn hộ 70m2, người trẻ cần tới 20 - 25 năm thu nhập mới đủ mua nhà. Con số này cho thấy tỉ lệ giá nhà/thu nhập thuộc nhóm cao nhất khu vực.

Theo ông, ngân hàng sẵn sàng cho vay mua nhà, nhưng lãi suất cho vay thương mại hiện vẫn khá cao, thời hạn vay chưa đủ dài so với nhu cầu. "Thực tế cho thấy chỉ khi có các gói ưu đãi lãi suất thấp (5-6%) cố định thời gian đầu thì người trẻ mới mạnh dạn tính chuyện vay mua nhà. Người trẻ rất cần các khoản vay dài 20-30 năm để giảm áp lực trả nợ hàng tháng", ông Hưng nói thêm.

Từ góc độ chính sách tín dụng, bà Hà Thu Giang – Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết ngành ngân hàng đã nhận diện rõ thách thức này và đang tích cực vào cuộc hỗ trợ người trẻ an cư.

Bà Hà Thu Giang – Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chia sẻ

Theo bà, NHNN đã hoàn thiện hành lang pháp lý như ban hành Thông tư 22 sửa đổi Thông tư 41 quy định đảm bảo tỉ lệ an toàn áp dụng cho các khoản vay từ 20-50%, tạo điều kiện tài chính tín dụng có dư địa cho đối tượng có nhu cầu.

"Dòng vốn tín dụng được hướng vào phân khúc nhà ở giá rẻ", bà Giang nhấn mạnh và cho hay, Ngân hàng Nhà nước cũng phối hợp với Bộ Xây dựng để chỉ đạo triển khai cho vay theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Bà Giang cũng cho biết, hiện có 9 ngân hàng tham gia gói tín dụng 145.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn 1,5% - 2% lãi suất bình thường. Theo bà, hiện lãi suất cho vay mới nhất đang là 5,9%/năm, lãi suất liên tục giảm cùng xu hướng mặt bằng chung.

Với người trẻ dưới 35 tuổi, NHNN có lãi suất ưu đãi, 5 năm đầu thấp hơn 2%, 10 năm thấp hơn 1% so với lãi suất bình quân trung dài hạn của nhóm ngân hàng lớn.

"Thế hệ trẻ đã và đang là nguồn lao động lớn cho Việt Nam, tạo điều kiện cho họ được mua nhà là hết sức cần thiết", bà Giang nói. Theo bà, NHNN thấy khó khăn lớn nhất hiện nay là xác định dự án có mức giá phù hợp với đối tượng này, để phù hợp với khả năng chi trả. Vì vậy, sự phối hợp với các địa phương và tạo điều kiện từ đòn bẩy tài chính ngân hàng sẽ mang tới sự "an cư lạc nghiệp" cho người trẻ.

3 điểm tựa cụ thể để thực hiện đòn bẩy tài chính

TS Vũ Đình Ánh chia sẻ về 5 loại đòn bẩy tài chính, gồm: Sử dụng tiền của người khác; sử dụng kinh nghiệm của người khác; sử dụng ý tưởng của người khác; sử dụng thời gian của người khác; sử dụng công việc của người khác.

“Tóm gọn lại chúng ta mượn tất cả những gì không thuộc về chúng ta”, TS Vũ Đình Ánh nhấn mạnh và nói gọn “đòn bẩy tài chính có lẽ chúng ta chỉ hướng đến một thứ, đó là tiền”.

Nhiều bạn trẻ ngày nay chưa đến 35 tuổi đã sở hữu 2-3 căn nhà. Vậy tiền ở đâu ra? Có thể từ cha mẹ, từ sự hỗ trợ của gia đình - đó cũng là một dạng đòn bẩy tài chính. Nhưng quan trọng, theo ông Ánh, các bạn trẻ phải hiểu rõ mình mua nhà để ở hay để đầu tư. Bởi nhiều người đang mua đến căn nhà thứ 3, thứ 4 nhưng vẫn thuê nhà để ở vì mục tiêu đầu tư.

Chuyên gia tài chính cũng nêu thực tế là khoảng cách thu nhập của người lao động so với giá bất động sản hiện nay “rất xa”. Nếu chỉ dựa vào tiền tiết kiệm từ thu nhập, bạn trẻ sẽ phải làm việc 20-25 năm không chi tiêu mới đủ mua nhà.

Chuyên gia tài chính - TS Vũ Đình Ánh.

Điểm tự đầu tiên là lựa chọn căn nhà phù hợp. Theo ông, với bối cảnh hiện tại, khả năng giá bất động sản giảm sâu là rất thấp. Vì vậy, điều quan trọng hơn cả là hãy lựa chọn một căn nhà phù hợp với nhu cầu và khả năng của bản thân, trước khi quyết định có nên sử dụng đòn bẩy tài chính hay không.

Thứ hai, phải lựa chọn đối tác tài chính phù hợp. Ông nói, không ít người đã từng nghe chuyện đi vay nóng, vay xã hội đen hay tín dụng đen để mua nhà, nhưng vẫn có những trường hợp buộc phải vay "nóng" để kịp thanh toán khi đến hạn, rồi không thể trả được.

Ông Ánh gợi ý, khi làm việc với các tổ chức tài chính, cần xem kỹ hợp đồng: Có điều khoản gia hạn hay không? Nếu không trả kịp thì chuyện gì sẽ xảy ra? Điều gì sẽ diễn ra nếu đột nhiên có biến cố như mất việc, bệnh tật... bởi điều này sẽ khiến người vay phải xoay xở bằng mọi cách, kể cả vay nóng, để duy trì nghĩa vụ trả nợ mua nhà.

Điểm tự thứ ba là lựa chọn phương án tài chính phù hợp - một kỹ năng sống còn. Ông đề nghị các bạn trẻ phải quản lý được tài chính cá nhân của mình. "Các bạn trẻ cần nhìn lại các lựa chọn của chính mình khi quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính", theo lời TS Vũ Đình Ánh.

Cũng theo TS Vũ Đình Ánh, các bạn trẻ cần cố vấn, tư vấn về tài chính. "Lời khuyên của tôi dành cho nhiều các bạn trẻ: “No pain, no gain” - “không chịu đau không có lợi được”, ông nhấn mạnh.

Với các bạn trẻ ưu thế hơn hẳn, có thể vấp ngã, còn ý chí để đứng dậy được. Ông mong các bạn trẻ hay với bất kỳ ai cần tạo ra mô hình tư vấn trước khi quyết định sở hữu nhà.

"Trước khi sử dụng đòn bẩy tài chính, tôi kỳ vọng rằng, các bạn trẻ không phải “tự bơi” trong biển kiến thức, để giúp sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả nhất, để tư duy đúng, biến sở hữu nhà thành sản phẩm đầu tư, là sản phẩm ra tiền. Rất mong các bạn trẻ sử dụng hiệu quả và an toàn nhất đòn bẩy tài chính", TS Vũ Đình Ánh nói.