Bộ đội Biên phòng và hành trình 10 năm vun đắp "thế trận lòng dân" nơi biên cương

Bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội. (Nguồn: Báo Công Thương)

Phát biểu tại hội nghị, Bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, nhấn mạnh khu vực biên giới quốc gia là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đồng thời là nơi sinh sống của đông đảo đồng bào các dân tộc. Với đường biên giới đất liền dài hơn 5.000km, mỗi bản làng của đồng bào được xem là một điểm tựa của chủ quyền quốc gia, còn Bộ đội Biên phòng là lực lượng hiện diện thường xuyên, gắn bó bền bỉ nhất trong việc thẩm tra, giám sát thực hiện chính sách dân tộc tại cơ sở.

Theo bà, giá trị của các mô hình do Bộ đội Biên phòng triển khai thể hiện ở ba nhóm kết quả chính: đưa chủ trương, chính sách, pháp luật đến với đồng bào, củng cố hệ thống chính trị cơ sở vùng biên; góp phần thực hiện các mục tiêu cốt lõi về giảm nghèo bền vững, giáo dục, y tế và phát triển nguồn nhân lực; và quan trọng nhất là củng cố niềm tin, sự bình đẳng, đoàn kết của đồng bào, chuyển hóa thành thế trận lòng dân bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. Bà cho rằng giáo dục chính là con đường nhanh và căn bản nhất để giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số, và mỗi học sinh vùng biên được duy trì việc học là một đóng góp trực tiếp vào chất lượng nguồn nhân lực của cả vùng.

Các mô hình tự quản đường biên, cột mốc, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới đã giúp người dân trở thành chủ thể trực tiếp tham gia bảo vệ chủ quyền, chuyển hóa niềm tin của đồng bào thành thế trận lòng dân vững chắc. Từ đó, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề nghị Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tiếp tục nhân rộng các mô hình hiệu quả, gắn kết chặt hơn với chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời tăng cường đào tạo tiếng dân tộc, kỹ năng dân vận và chuyển đổi số cho cán bộ, chiến sĩ cơ sở.

Đồng chí Y Thông, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo. (Nguồn: Báo Công Thương)

Đồng chí Y Thông, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cho biết sự phối hợp giữa cơ quan công tác dân tộc và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng trong 10 năm qua diễn ra chặt chẽ và hiệu quả. Giai đoạn 2016-2021, hai bên tập trung vận động đồng bào phát triển kinh tế xã hội và tham gia bảo vệ chủ quyền; sang giai đoạn 2022-2025, nội dung phối hợp mở rộng sang theo dõi, kiểm tra, giám sát và tham mưu chính sách tại địa bàn biên giới.

Nhiều mô hình đã tạo sức lan tỏa sâu rộng như "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản", "Đồng hành cùng phụ nữ biên cương", đặc biệt là "Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng" — mô hình được đánh giá cao vì giúp bảo đảm cơ hội học tập cho trẻ em dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn, giảm nguy cơ tái nghèo lâu dài. Trong 5 năm, mô hình này đã hỗ trợ hơn 21.000 học sinh, trong đó 1.600 em được nuôi dưỡng trực tiếp tại đơn vị, với tổng kinh phí 180 tỷ đồng. Ông Y Thông nhấn mạnh Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt đưa chính sách dân tộc đến với cơ sở, đồng thời phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của đồng bào để các cơ quan chức năng hoàn thiện chính sách phù hợp hơn.

Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau phát biểu tại hội nghị. (Nguồn: Báo Công Thương)

Là tỉnh duy nhất cả nước có ba mặt giáp biển, Cà Mau đang bước vào giai đoạn phát triển mới với các dự án hạ tầng như tuyến cao tốc Cà Mau, cảng Hòn Khoai và mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau. Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết đời sống nhân dân khu vực biên giới biển của tỉnh từng bước được nâng lên, quốc phòng an ninh được giữ vững, trong đó có đóng góp quan trọng của lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh.

Các mô hình tại Cà Mau đạt ba nhóm kết quả nổi bật: cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân; chăm lo trực tiếp đời sống nhân dân qua các mô hình như "Lớp học tình thương trên đảo Hòn Chuối", "Ngày hội Biên phòng toàn dân" — huy động hỗ trợ khoảng 16.000 lượt người dân, tạo sinh kế và hỗ trợ nhà ở cho khoảng 3.500 hộ với gần 39 tỷ đồng; và giữ vững chủ quyền, an ninh trên biển, đấu tranh với khai thác thủy sản trái phép, làm nòng cốt phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn. Ông Sử khẳng định tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng để xây dựng khu vực biên giới biển vững mạnh trong bối cảnh mới.

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu phát biểu tại hội nghị. (Nguồn: Báo Công Thương)

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, cho biết đơn vị thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xem chuyển đổi số là cơ hội rút ngắn khoảng cách địa lý và tri thức cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng biên — với mục tiêu không phải biến cán bộ thành lập trình viên, mà giúp người dân tự khai thác dịch vụ công trực tuyến, cài đặt VNeID và nhận diện thông tin xấu độc trên mạng.

Sau khi phối hợp khảo sát và ghi nhận hơn 2.000 hộ dân chưa có điện thoại thông minh, đơn vị đã thành lập 31 tổ tuyên truyền, phát triển từ mô hình "Thầy giáo quân hàm xanh xóa mù chữ" thành "Thầy giáo quân hàm xanh xóa mù công nghệ số" — triển khai 6 mô hình điểm, trong đó có việc hướng dẫn người dân bán nông sản như sâm Lai Châu, trà cổ thụ, thảo quả trên sàn thương mại điện tử.

Đơn vị cũng xây dựng hòm thư góp ý và tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm qua mã QR; riêng mô hình tiếp nhận tin báo ẩn danh triển khai từ tháng 8/2025 đã ghi nhận 190 nguồn tin, trong đó 103 nguồn tin có giá trị, giúp xác lập và đấu tranh thành công 5 chuyên án, bắt giữ 27/30 đối tượng ma túy, cùng một chuyên án lừa đảo trên không gian mạng với 40 đối tượng bị bắt giữ, khoảng 1.000 bị hại và số tiền chiếm đoạt gần 10 tỷ đồng.

Từ các tham luận trên có thể thấy, 10 năm xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025 là quá trình Bộ đội Biên phòng kiên trì bám dân, bám bản, bám địa bàn, gắn kết chặt chẽ chính sách dân tộc với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Những mô hình cụ thể ở cơ sở đã củng cố niềm tin của đồng bào, tạo sự đồng thuận và sức mạnh của nhân dân trong bảo vệ chủ quyền, hướng tới xây dựng nền Biên phòng toàn dân, thế trận Biên phòng toàn dân vững chắc trong giai đoạn tiếp theo, gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia mới và yêu cầu chuyển đổi số toàn diện.