Những bài học phát triển đô thị bền vững và sáng kiến tại Hà Nội (Phần 2)

Những bài học phát triển đô thị bền vững và sáng kiến tại Hà Nội (Phần 2)

Ngày 6/12/2024 Học viện Cán bộ quản lý Xây dựng và Đô thị tổ chức Hội thảo quốc tế “Phát triển đô thị bền vững và trung hòa carbon tại Việt Nam”. Tác giả tham gia với nội dung liên quan tới việc các hành động chụ thể để cư dân thủ đô di chuyển an toàn – thân thiện – công bằng.
15:46, 05/12/2024

Hệ thống Jaklingko tại Jakarta (Indonesia): cư dân đô thi vừa thụ hưởng vừa tham gia cung cấp dịch vụ giao thông đô thị.

Thẻ vé điện tử sử dụng cho tất cả các phương tiện công cộng của hệ thống JakLingko tại Jakarta (Indonessia)

Nếu như Hà Nội mới bắt đầu khởi động nghiên cứu “Vé điện tử” thì Thủ đô Jakarta (Indonesia) đã rất thành công với thẻ vé điện tử “E money” dùng cho tất cả các phương tiện giao thông công cộng trong thành phố: từ đường sắt ngoại ô đến đường sắt đô thị, xe BUS nhanh BRT đến BUS thường có làn ưu tiên và xe BUS nhỏ 7 chỗ kết nối với xe máy ứng dụng công nghệ “Gojek”. Hệ thống giao thông đòng bộ này mang tên Jaklingko đã đáp ứng nhu cầu di chuyển công cộng cho 20 triệu lượt đi/ ngày trong vùng đô thị Jakarta rộng 10.000 km2, có 35 triệu người. Jak Lingko đã đạt giải thưởng “Giao thông vận tải bền vững 2021 toàn cầu (STA)” do cải thiện hoạt động đi lại của người dân, giảm thiểu ô nhiễm không khí và cải thiện an toàn, khả năng tiếp cận cho khách bộ hành và người đi xe đạp. Đáng chú ý là Jaklingko tích hợp vào hệ thống giao thông đô thị với nhiều loại hình vận tải có nhiều sở hữu khác nhau: từ những tuyến ĐSĐT trị giá tỷ USD đến những chủ xe bus 7 chỗ, xe máy và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xe đạp công cộng. Có hàng triệu việc làm được tạo ra từ hệ thống ngày, cư dân thành phố vừa là người sử dụng dịch vụ lẫn cung cấp dịch vụ và có cơ hội sinh kế trong chuỗi dịch vụ giao thông công cộng. Khẩu hiệu quốc gia “Thống nhất trong đa dạng” đã hiện thực hóa ngay trong hệ thống Jaklingko.

Quy hoạch thị trấn tại Ahmedabad (India): Phúc lợi công cộng được phân chia công bằng

Ahmedabad là thành phố lớn nhất ở bang Gujarat và là vùng đô thị lớn thứ 7 ở Ấn Độ, có khoảng 5,1 triệu người. Thành phố đã phát triển hệ thống giao thông đa phương tiện từ đường sắt liên vùng tới đường sắt đô thị, kết nối với mạng lưới xe BUS nhanh ( BRT) và BUS thường chạy theo tuyến cố định lẫn tuyến theo yêu cầu; gộp cả tuyến BUS chở học sinh tới trường, BUS chở công nhân tới các nhà máy, công trường cùng với mạng lưới 60.000 xe ba bánh đã được chuyển đổi nhiên liệu sạch để bảo vệ chất lượng không khí thành phố.

Phát triển giao thông đô thị đồng bộ với nâng cấp chất lượng hạ tàng đô thị và nhà ở chi phí thấp tại Ahmedabad (Ấn Độ). Giao thông đô thị ùn tắc và hạ tầng đô thị – hạ tầng xã hội bất ổn tại Manila (Philippines).

Ahmedabad là thành phố chưa giàu nhưng lại là hình mẫu lồng ghép quy hoạch giao thông với nâng cấp chất lượng hạ tàng đô thị. Nhiều dự án “Quy hoạch thị trấn” trong thành phố đã tạo ra diện mạo mới cho các khu dân cư: cung cấp nhà ở hợp pháp với chi phí thấp, có nước sạch và thoát nước hiệu quả, nhiều hồ nước công viên cây xanh xen lẫn các khu dân cư. Mô hình phát triển bền vững của Ahmedabad được

Viện nghiên cứu tài nguyên Thế giới (WRI- World Resurrces Institute) đánh giá cao đo đáp ứng chuẩn mực SDG – đó cũng là tiền đề để thành phố tiếp cận những nguồn lực của các các tổ chức tài chính uy tín để có điều kiện tiếp tục phát triển Xanh hơn trong tương lai, đối với Ahmedabad là người nghèo có nhiều cơ hội tham gia và hưởng lợi từ các dự án phát triển đô thị.

Manila cùng với Vùng đô thị Manila là thủ đô của Philippines. Bao gồm 16 thành phố với tổng dân số khoảng 12 triệu người. Manila nhập khẩu hệ thống ĐSĐT sớm nhất trong các thành phố ASEAN nhưng đến nay là thành phố nổi tiếng nhất châu Á về nạn ùn tắc giao thông; Ô nhiễm không khí trầm trọng từ nguồn khí thải của hàng triệu ô tô và xe Jeepy chạu dầu diesel. Nhà ổ chuột tràn lan, phân hóa giàu nghèo sâu sắc và bất ổn xã hội liên miên làm cho Mniala bất lực trước vấn nạn ô nhiễm nước thải, rác thải gia tăng. Manila là bài học điển hình cho viẹc đi vay để mua hệ thống ĐSĐT đắt tiền đã không làm cho giao thông đô thị Xanh hơn và thành phố không bền vững, không thể trung hòa cac-bon trong trước mắt cũng như lâu dài.

Hà Nội: sáng kiến nhỏ hướng tới mục tiêu lớn

Hà Nội là thành phố chưa giàu, có nhiều thách thức phải đối mặt , nhưng Hà Nội nhận ra nhiều bài học thành công và thất bại của các thành phố chung quanh để tự tìm ra lối đi của mình. Hà Nội đã bắt đầu khởi động dự án khoanh vùng “phát thải thấp” tại trung tâm thành phố để hạn chế xe cá nhân phát khí thải độc hại, cùng với mở rộng phố đi bộ và phát triển không gian công cộng, nhưng trước đó đã có những sáng kiến triển khai thành công.

Từ hàng chục năm nay, tại bờ sông bãi giữa sông Hồng đã hình thành các vườn cây, sân chơi công cộng: vừa làm sạch bờ sông lại chống lấn chiếm tự phát. Các nghệ sĩ, KTS tình nguyện cùng cộng đồng đã lập tuyến đi bộ an toàn kết nối không gian văn hóa lịch sử khu phố cổ với không gian cây xanh mặt nước sông Hồng.

Các cầu vượt trên phố cũng được chế tác thành các tác phẩm nghệ thuật hấp dẫn kết nối khu phố cổ lịch sử với không gian nghệ thuật bờ vở phường Phúc Tân bên sông Hồng.

Các không gian nhỏ nhưng có khả năng chống chịu tốt trước thiên tai và những tham vọng tư hữu hóa. Đây là bằng chứng cụ thể về tính hiệu quả của giải pháp phát triển tích hợp đa mục tiêu: hạ tầng giao thông với hạ tầng kỹ thuật đô thị và hạ tầng văn hóa xã hội, phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng sống và công bằng xã hội.

Hà Nội đang bổ sung hoàn thiện Quy hoạch Thủ đô và Điều chỉnh Quy hoạch chung để trình phê duyệt, là cơ hội để cập nhật nội dung pháp lý cho định hướng phát triển đô thị bền vững, trung hòa carbon. Bên cạnh đó là chủ trương sáp nhập Bộ Xây dựng với Bộ GTVT thành bộ mới có chức năng quản lý đồng bộ thống nhất hạ tầng giao thông với hạ tầng đô thị – Hà Nội sẽ thêm nhiều cơ hội hơn về pháp lý cũng như bộ máy quản lý phù hợp với hành động cụ thể để cư dân Thủ đô di chuyển an toàn – thân thiện – công bằng hơn trong thành phố.

Tạp chí Kiến trúc

TOD những góc nhìn Cũ – Mới

Ngày 15/10/2026, Hội KTS Hà Nội tổ chức Toạ đàm “Đường sắt đô thị mở đường cho hiện đại hóa đô thị Hà Nội, tầm nhìn 100 năm” quy tụ nhiều ý kiến của các cơ quan quản lý, chuyên gia nhằm phân tích chuyên sâu về cơ hội và thách thức mới và cũ khi phát triển các đô thị xung quanh nhà ga theo mô hình TOD.

Kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng AHLLVT Nguyễn Huy Hiệu: Tâm huyết với những trang sử dân tộc

Sau hơn một thập kỷ nghiên cứu, sưu tầm và đối chiếu tư liệu lịch sử từ nhiều nguồn, kỹ sư Vũ Đình Thanh – chuyên gia kỹ thuật, đại diện Tập đoàn vũ khí hàng không Nga NPO ALMAZ tại Việt Nam tiếp tục công bố những luận điểm nghiên cứu về triều đại Tây Sơn trên cơ sở các văn bản lưu trữ của Pháp. Cùng với sự trao đổi, đồng hành nghiên cứu của Thượng tướng, Viện sĩ, Tiến sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu, những tư liệu được giới thiệu mở ra thêm hướng tiếp cận lịch sử quân sự Việt Nam cuối thế kỷ XVIII.

Đột phá thể chế, khơi thông sức mạnh tư nhân

Việc Hà Nội ký hợp đồng chìa khóa trao tay triển khai đồng thời năm tuyến đường sắt đô thị mở ra một phép thử lớn về năng lực tổ chức thực hiện, đồng thời đặt ra yêu cầu thay đổi tư duy quản lý các dự án đầu tư công quy mô lớn. Trong thời gian dài, việc triển khai những công trình như vậy thường gắn với quan niệm Nhà nước phải trực tiếp nắm giữ và quản lý chặt chẽ các khâu thực hiện.

Tính chuyên biệt trong quy hoạch di tích: Nghiên cứu trường hợp di sản Mỹ Sơn

Phạm vi nghiên cứu của bài viết là không gian di tích lịch sử - văn hóa tại Việt Nam. Đối tượng nghiên cứu là quần thể di tích lịch sử văn hóa, bao gồm các cụm (nhóm) công trình xây dựng, địa điểm, di chỉ khảo cổ… có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Mục tiêu nghiên cứu là xác định tính chuyên biệt trong thực hành quy hoạch di tích tại Việt Nam. Khung nghiên cứu của bài viết là quá trình đánh giá di sản Mỹ Sơn, đối chiếu khái niệm “tính chuyên biệt” trong quy hoạch bảo tồn di sản đã được thế giới công nhận, bài viết nhận diện ba trụ cột nền tảng hình thành tính chuyên biệt trong quy hoạch di tích, bao gồm: Tính thiêng, không gian thiêng và cộng đồng tín ngưỡng. Trên cơ sở ba trụ cột đó, bài viết đi sâu phân tích tính chuyên biệt trong quy hoạch di tích tại di sản Mỹ Sơn theo các vấn đề như: phương pháp quy hoạch, xác định giới hạn không gian can thiệp, định hướng cấu trúc không gian, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch hạ tầng và sự tham gia cộng đồng. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để hoàn thiện công tác quy hoạch quần thể di tích lịch sử văn hóa tại Việt Nam.

Những tư liệu quý từ Pháp mở thêm hướng tiếp cận mới cho giới nghiên cứu

Việc xuất hiện các văn kiện ngoại giao, báo cáo quân sự và ấn bản chính thức được lưu giữ tại Pháp đã bổ sung nguồn tư liệu có giá trị cho công tác nghiên cứu, lưu trữ tại Việt Nam. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý trong hành trình tiếp cận các nguồn sử liệu gốc, góp phần làm phong phú thêm kho tư liệu phục vụ nghiên cứu khoa học và bảo tồn di sản tư liệu.

Ý kiến của bạn

SunGroup
VINGROUP
Rạng Đông
Nam Group
Mây trà shan
Vinmikh