Phát triển công trình xanh thích ứng với biến đổi khí hậu trong bối cảnh hiện nay

Vừa qua, dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng, Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam (VACEE) phối hợp với Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) tổ chức hội thảo "Công trình xanh kết hợp giải pháp làm mát tiết kiệm năng lượng vì sức khỏe và bảo vệ môi trường".

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Tạ Quang Hưng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình, với yêu cầu vừa tư duy tốc độ tăng trưởng vừa phải đảm bảo phát triển theo xanh, bền vững và hướng tới mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Trong đó, công trình xanh và giao thông xanh là hai yếu tố quan trọng để xây dựng một nền kinh tế xanh; mở ra dư địa rất lớn để triển khai các giải pháp xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả, cải thiện môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đang khiến thời tiết ngày càng cực đoan, đặc biệt là các đợt nắng nóng kéo dài và gay gắt ở đô thị, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Theo ông Dũng, công trình xanh không chỉ chú trọng đến tiết kiệm năng lượng, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường mà còn cần tích hợp các giải pháp làm mát bền vững, bao gồm làm mát thụ động (thông gió tự nhiên, mái nhà, cây xanh đô thị…) và làm mát thụ chủ động hiệu quả (điều hòa tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo…).

Những giải pháp này giúp giảm nhu cầu điện năng, hạn chế phát thải khí nhà kính và cải thiện vi khí hậu đô thị. Đây là hướng đi quan trọng cho các đô thị Việt Nam trong quá trình thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới tương lai đô thị xanh, an toàn, đáng sống.

Theo TS. Nguyễn Văn Muôn, Phó Tổng thư ký Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam, trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như ở Việt Nam, việc thiết kế công trình xanh cần đặc biệt chú trọng đến các giải pháp làm mát tiết kiệm năng lượng để đảm bảo sức khỏe người sử dụng. Ông cho rằng cần thiết phải cập nhật và phổ biến áp dụng tiêu chuẩn TCVN 14214:2024 - bộ tiêu chuẩn mới thay thế TCXDVN 306:2004, đáp ứng thực tế sử dụng điều hòa không khí trong các công trình xanh.

Theo TS. Nguyễn Văn Muôn, tiêu chuẩn mới đưa ra bốn cấp độ tiện nghi nhiệt, phân biệt rõ giữa phòng có điều kiện vi khí hậu nhân tạo, phòng có điều kiện vi khí hậu tự nhiên và theo mùa lạnh, mùa nóng trong năm, giúp nhà thiết kế lựa chọn giải pháp phù hợp từng vùng khí hậu, từng loại công trình.

Trong đó, việc đo đạc và kiểm tra thực tế điều kiện vi khí hậu cần được tiến hành khoa học, có công cụ hỗ trợ mô phỏng, tối ưu hóa tiện nghi nhiệt và giảm tiêu thụ năng lượng. Đây là nền tảng quan trọng cho việc thiết kế công trình xanh thích ứng với khí hậu Việt Nam.

Ông Vũ Hồng Phong, chuyên gia công trình xanh của IFC cũng cho biết, việc lượng hóa các giải pháp xanh trong xây dựng không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Hiện nay, IFC đã phát triển phần mềm EDGE, cho phép các chủ đầu tư tính toán và lượng hóa các giải pháp công trình xanh.

Bên cạnh đó, Chứng nhận công trình xanh EDGE cũng hỗ trợ chứng nhận công trình theo ba cấp độ: EDGE Certified, EDGE Advanced và Zero Carbon; phù hợp với các tiêu chí tín dụng xanh và trái phiếu xanh theo quy định của Chính phủ Việt Nam.

Theo ông Vũ Hồng Phong, việc áp dụng các giải pháp xanh không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn giúp công trình thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao giá trị tài sản và uy tín của chủ đầu tư trên thị trường.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cũng đã chia sẻ về những giải pháp tối ưu hóa thông gió và điều hòa không khí; xu hướng làm mát bền vững trong thiết kế và vận hành công trình, tạo môi trường sống vì sức khỏe, tiết kiệm năng lượng…

Thu Trang