Thông điệp trách nhiệm cùng xây dựng nơi cư trú an toàn, hòa bình và thịnh vượng

Được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng là Chủ tịch Diễn đàn đô thị Việt Nam (Vietnam Urban Forum - VUF), Cục Phát triển đô thị được giao nhiệm vụ là cơ quan thường trực của Diễn đàn. Năm 2022, Bộ Xây dựng và Ban Kinh tế Trung ương đồng tổ chức Hội nghị đô thị toàn quốc với 3 phiên chuyên đề thu hút sự quan tâm của hơn 1.000 đại biểu trong nước và quốc tế với phiên toàn thể được chủ trì bởi Thủ tướng Chính phủ với 63 điểm cầu trực truyến tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Năm 2023 đánh dấu 20 năm hình thành và phát triển của Diễn đàn VUF, Bộ Xây dựng đã tổ chức Diễn đàn Phát triển bền vững Đô thị Việt Nam năm 2023 do Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì, thu hút 500 đại biểu là những nhà quản lý của các Bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương, các diễn giả đầu ngành về quy hoạch, phát triển đô thị và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế.

Tiếp nối những thành tựu trên, để triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng và Quản lý Phát triển Đô thị đồng thời hưởng ứng Ngày đô thị Việt Nam 8/11. Bộ Xây dựng tổ chức Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam lần thứ 3 năm 2024 nhằm hướng tới chủ đề kỳ họp thứ 12 của Diễn đàn Đô thị Thế giới (Nhà là nơi bắt đầu) nhằm xem xét vai trò quan trọng mà các hành động của địa phương có thể đóng góp trong việc thúc đẩy tiến trình hướng tới tính bền vững của đô thị…

Trách nhiệm xây dựng nơi cư trú an toàn, hòa bình và thịnh vượng

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Việt Hùng đã gửi lời chúc mừng và cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo Trung ương, các tỉnh thành phố, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, các tổ chức quốc tế và đặc biệt là sự nỗ lực vượt bậc của chính quyền và nhân dân các đô thị. Những đóng góp này đã có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của hệ thống đô thị Việt Nam.

Đồng thời, Thứ trưởng Nguyễn Việt Hùng cho biết, Diễn đàn phát triển đô thị bền vững Việt Nam đã trở thành nơi gặp mặt thường niên của các đô thị trên cả nước, chính quyền các cấp, các đối tác, chuyên gia và bạn bè quốc tế quan tâm đến công tác phát triển đô thị Việt Nam. Đây là dịp để nhìn lại những thành tựu đã đạt được, nhận diện những thách thức trong quá trình đô thị hóa, cũng như tạo cơ hội để trao đổi, thảo luận về các vấn đề trọng tâm, giới thiệu những thực tiền tốt, bài học kinh nghiệm và các chính sách thiết thực nhằm thúc đẩy quá trình đô thị hóa Việt Nam trong giai đoạn tới.

Các đô thị Việt Nam ngày càng đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao vị thế quốc gia với tỷ lệ đô thị hóa đạt hoảng 43,1% và khoảng 902 đô thị trên toàn quốc. Nhiều đô thị ven biển đã hình thành các thương hiệu mới, chất lượng sống ngày càng được cải thiện. Nhờ vào sự đóng góp của đô thị, quy mô nền kinh tế Việt Nam năm 2023 đạt 430 tỉ USD; thu nhập bình quân ở khu vực thành thị gấp gần 1,5 lần khu vực nông thôn. Chất lượng cuộc sống đô thị ngày càng tăng cao với sự cải thiện rõ rệt về môi trường sống, cảnh quan đô thị, tiếp cận hạ tầng kỹ thuật đô thị và cơ hội phát triển của cộng đồng dân cư.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế mà sự phát triển đô thị chưa khắc phục triệt để như: đô thị hóa dàn trải, mật độ đô thị thấp, chưa thực sự hiệu quả; chất lượng hạ tầng đô thị còn vấn đề, đặc biệt đối với các thành phố lớn gây ra nhiều khó khăn trong đời sống đô thị như ô nhiễm, tắc nghẽn giao thông, ngập lụt cục bộ, thiếu nhà ở, thiếu hạ tầng, không gian xanh... Sự gia tăng về đất đai đô thị, mở rộng ranh giới hành chính đô thị thời gian qua tiếp tục sẽ tạo nên thách thức trong cải thiện, nâng cấp chất lượng hạ tầng đô thị trong thời gian tới.

Đứng trước những thành tựu và thách thức này, vào ngày 24/1/2022, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TW với định hướng toàn diện cho việc quy hoạch, xây dựng và quản lý phát triển đô thị Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Đây là một Nghị quyết quan trọng mang tầm chiến lược, định hướng cho quá trình đô thị hóa và phát triên đô thị bền vững tại Việt Nam. Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương và chính quyền các đô thị đang nỗ lực thực hiện các chương trình hành động, triển khai các chính sách, pháp luật nhằm tạo thuận lợi cho quá trình đô thị hóa. Các dự Luật như Luật Quy hoạch đô thị - nông thôn, Luật Quản lý phát triển đô thị, Luật cấp thoát nước đang được nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy quá trình đô thị hóa có chất lượng.

Diễn đàn phát triển đô thị bền vững Việt Nam 2024 được tổ chức song song với nhiều sự kiện đô thị thế giới. Trong đó có Diễn đàn đô thị thế giới năm 2024 đang tổ chức tại Ai Cập. Diễn đàn đô thị thế giới năm nay nhấn mạnh về bối cảnh áp lực lớn của các đô thị trước những hệ lụy ngày càng rõ ràng và nặng nề từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, rủi ro môi trường, sự biến đổi không ngừng về công nghệ và từ quá trình đô thị hóa thiếu kiểm soát và thiếu tầm nhìn.

Với chủ đề "Nhà là nơi bắt đầu", Diễn đàn đô thị Việt Nam 2024 mong muốn truyền tải thông điệp rằng tất cả mỗi người dân đều có trách nhiệm cùng nhau xây dựng nơi cư trú an toàn, hòa bình và thịnh vượng. Trong bồi cảnh này, mỗi người dân càng nhận thức rõ hơn vai trò và trách nhiệm của đô thị là khởi đầu cho mọi thành công cũng như là điểm tựa của mọi nỗ lực xây dựng sự bên vững toàn cầu.

Diễn đàn đô thị Việt Nam 2024 được tổ chức với 03 chủ đề rất sát với sự quan tâm của quốc tế và phù hợp với bối cảnh trong nước. 03 hội thảo chuyên đề lần lượt là: (1) Triển khai chính sách trọng tâm trong phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam; (2) Triển khai các mục tiêu phát triển bền vững và Chương trình đô thị mới tại Việt Nam; (3) Đô thị thích ứng với Biền đổi khí hậu hướng tới phát triển bền vững.

Một số nội dung tác động đến phát triển đô thị Việt Nam hiện nay

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Việt Hùng cũng nhấn mạnh một số nội dung quan trọng tác động đến phát triển đô thị Việt Nam hiện nay như sau:

Thứ nhất, các định hướng tại Nghị quyết số 06-NQ/TW cần được triển khai mạnh mẽ, sáu nhiệm vụ đã được chỉ ra là kim chỉ nam cho phát triển đô thị Việt Nam giai đoạn tới, từ việc hoàn thiện thể chế, chính sách, đến việc phát triển hệ thống hạ tầng đô thị đồng bộ, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển kinh tế khu vực đô thị.

Thứ hai, hoàn thiện chính sách và thể chế liên quan đến quản lý phát triển đô thị là nhiệm vụ cấp bách đòi hỏi sự tham gia tích cực của tất cả các bên, từ Trung ương đến địa phương, cộng đồng doanh nhiệp, chuyên gia, cư dân đô thị và bạn bè quốc tế. Cần định hình một hành lang pháp lý thống nhất, hiệu quả, giúp đô thị hóa diễn ra lành mạnh, cạnh tranh và bền vững.

Thứ ba, Diễn đàn năm nay là cơ hội quý báu để các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà phát triển đô thị, cùng cộng đồng trao đổi kinh nghiệm, ý tưởng và sáng kiến hợp tác. Nhiều đô thị Việt Nam đang nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế như SECO, ASBC, AFD, WB, ADB, GIZ,...

Thứ trưởng Nguyễn Việt Hùng tin tưởng rằng sự phát triển đô thị không chỉ mang lại lợi ích cho Việt Nam mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững đô thị toàn cầu.