Bắc Kạn: Đánh thức cảnh quan nông thôn từ tiêu chí môi trường

Từ đường làng ngõ xóm... đến mô hình xanh sạch

Thực hiện tiêu chí môi trường là một trong những khâu khó, vì liên quan trực tiếp đến nhận thức, thói quen của người dân. Nhưng chính nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư, tỉnh Bắc Kạn đã vượt qua rào cản, hình thành được nếp sống xanh, sạch, đẹp khắp vùng quê.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Kạn, đến nay 100% xã có tổ thu gom rác thải sinh hoạt, trên 90% hộ dân có nhà tiêu hợp vệ sinh, nhiều mô hình cải tạo cảnh quan đã lan tỏa mạnh mẽ.

Đi trên các tuyến đường nông thôn ở các huyện như Bạch Thông, Chợ Đồn, Na Rì, hình ảnh rác thải ngổn ngang đã dần được thay thế bằng những con đường hoa rực rỡ sắc màu, bảng tuyên truyền xây dựng nếp sống văn minh…

Tại xã Tân Tú (Bạch Thông), mô hình “Con đường hoa tự quản” do phụ nữ đảm trách đã trở thành điểm sáng. Chị Lường Thị Mùi – Chi hội trưởng phụ nữ thôn Nà Bản chia sẻ: “Mỗi tháng chúng tôi tổ chức tổng dọn vệ sinh, chăm hoa ven đường. Nhờ thế, người dân dần có ý thức hơn, không vứt rác bừa bãi như trước nữa.”

Bên cạnh xây dựng những tuyến đường hoa, một số xã trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn đã xây dựng mô hình điểm về phân loại rác tại nguồn, xử lý rác thải hữu cơ bằng hố ủ sinh học.

Ông Triệu Văn Sáng – Bí thư Đảng ủy xã Vi Hương cho biết: “Hiện trên địa bàn xã đang triển khai mô hình xử lý rác thải kết hợp với trồng rau sạch ở 50 hộ dân. Đây là hướng đi mới, không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình.”

Cải tạo ao vườn, chỉnh trang nhà cửa cũng là những tiêu chí đang được người dân hưởng ứng. Xã Phương Viên (Chợ Đồn) đã vận động người dân xây dựng hàng rào cây xanh, lát sân bằng gạch không nung, xây bể chứa nước mưa. Những khu vườn tạp được quy hoạch lại thành vườn rau sạch, vườn hoa. Theo ông Ma Văn Tuyến – Chủ tịch UBND xã Phương Viên: “Việc chỉnh trang cảnh quan không chỉ phục vụ đời sống, mà còn hướng đến xây dựng du lịch cộng đồng bền vững.”

Sáng kiến cộng đồng – động lực từ chính người dân

Bên cạnh chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, chính cộng đồng dân cư ở Bắc Kạn đã tạo nên làn sóng thay đổi mạnh mẽ. Những năm qua, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Bạch Thông đã nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao ý thức của người dân trong công tác giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường, tỷ lệ chất thải thu gom, phân loại tại nguồn khu vực nông thôn đạt 76%.

Việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới đã giúp xuất hiện nhiều mô hình đường hoa, cây xanh, vệ sinh môi trường công cộng… giúp thay đổi cảnh quan vùng nông thôn và nâng cao chất lượng sống người dân.

Điển hình như Hội Phụ nữ xã Vũ Muộn (Bạch Thông) đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phát động 100% chi hội thực hiện tốt phong trào “5 không, 3 sạch”. Nhiều chi hội đã duy trì việc quét dọn, vệ sinh môi trường mỗi tháng một lần tại các đoạn đường phụ nữ tự quản, nhiều hộ đã tự đào hố để chứa rác thải, bố trí chuồng trại hợp lý, làm hầm biogas….

Bà Hứa Thị Hiền, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Vũ Muộn cho biết: “Trước đây phần lớn rác thải sinh hoạt nhiều hộ không có chỗ thu gom tập trung, gây mất vệ sinh. Từ khi Hội Phụ nữ xã triển khai phong trào “5 không, 3 sạch” chị em ở các thôn hưởng ứng rất nhiệt tình. Rác thải được xử lý theo quy định, chuồng trại chăn nuôi được bố trí xa nhà ở và được quét dọn vệ sinh thường xuyên”.

Hay như xã Yên Mỹ (Chợ Đồn), bà con dân tộc Dao đã xây dựng tuyến đường “3 sạch”: sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ. Các hộ dân ký cam kết không đổ rác xuống suối, xây dựng bể chứa nước thải, trồng cây quanh nhà. “Giờ đây, nhà nào cũng có hàng rào xanh, đường đi phẳng lì, trẻ con nô đùa khắp xóm mà không lo rác bẩn.” Trưởng thôn Lý Văn Thanh cho biết.

Thực tế cho thấy, việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng NTM ở Bắc Kạn đã tạo ra những tác động tích cực đến đời sống người dân. Thời gian tới, Bắc Kạn định hướng xây dựng nông thôn sinh thái – nơi không gian sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa văn hóa bản địa và phát triển bền vững. Việc đưa yếu tố kiến trúc cảnh quan vào từng tuyến đường, khu dân cư; xây dựng “ngôi nhà NTM” theo mẫu gắn với vùng miền sẽ là trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo.