Thị trường chứng khoán bước vào tăng trưởng chọn lọc, ưu tiên lợi nhuận bền vững

Theo đánh giá của các chuyên gia, thị trường hiện không chỉ phản ánh kỳ vọng phục hồi kinh tế, mà đang dần chuyển sang giai đoạn chú trọng nhiều hơn đến hiệu quả tăng trưởng và khả năng tạo lợi nhuận bền vững của doanh nghiệp.

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho rằng, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng ưu tiên chất lượng và tính bền vững thay vì chỉ tập trung vào tốc độ tăng GDP như trước đây. Theo ông, trong giai đoạn 2026 - 2027, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì nhiều động lực hỗ trợ quan trọng như tiêu dùng phục hồi, đầu tư tư nhân và dòng vốn FDI tiếp tục khả quan, đầu tư công được thúc đẩy mạnh cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong kịch bản cơ sở, TS. Cấn Văn Lực dự báo, GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 9 - 9,2%, trong khi lạm phát được kiểm soát quanh mức 4,2 - 4,7%. Dù vậy, ông cũng lưu ý các yếu tố rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu, đặc biệt là xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại công nghệ, áp lực lạm phát toàn cầu và rủi ro an ninh năng lượng. Những biến động này được cho là sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới dòng vốn, chi phí đầu vào và tâm lý thị trường tài chính trong thời gian tới.

Theo bà Đỗ Hồng Vân, Trưởng phòng Phân tích Dữ liệu, Khối Dịch vụ Thông tin Tài chính, FiinGroup, cho rằng thị trường đang chuyển dần từ giai đoạn kỳ vọng sang giai đoạn tăng trưởng, nơi kết quả kinh doanh và chất lượng lợi nhuận trở thành yếu tố dẫn dắt chính.

Bức tranh lợi nhuận quý I/2026 tuy tích cực nhưng mang tính tập trung cao, nếu loại bỏ tác động từ một số doanh nghiệp lớn như VHM, BSR, HPG hay VPL, tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường chỉ còn khoảng 15,4%, thấp hơn đáng kể so với mức công bố 38,4%, điều này cho thấy dòng tiền hiện chủ yếu tập trung ở một số nhóm ngành và doanh nghiệp đầu ngành.

Những lĩnh vực ghi nhận cải thiện mạnh về biên lợi nhuận gồm bất động sản dân cư, dầu khí, khai khoáng, thép, xây dựng và logistics, ngược lại nhiều ngành như hóa chất, công nghệ thông tin hay phân phối xăng dầu đang chịu áp lực từ chi phí đầu vào tăng cao.

Ở góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng phòng Phân tích của VFS, đánh giá VN-Index đang phát đi nhiều tín hiệu của một sóng tăng mới. Sau nhịp điều chỉnh mạnh do tác động từ xung đột địa chính trị, chỉ số đã tạo đáy quanh vùng 1.590 điểm rồi nhanh chóng phục hồi khoảng 18%, với vai trò dẫn dắt thuộc về nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản.

Theo ông Hoàng, định giá thị trường hiện vẫn ở vùng hấp dẫn nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm cổ phiếu họ Vin, phần lớn ngành nghề đang giao dịch ở mức P/E thấp hơn trung bình 10 năm, trong khi hiệu suất dài hạn của VN-Index vẫn vượt đáng kể so với lãi suất huy động.

Đại diện VFS nhận định sóng tăng hiện nay được hỗ trợ bởi hàng loạt động lực quan trọng như mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15%, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công quy mô khoảng 1 triệu tỷ đồng, cải cách thể chế và kỳ vọng nâng hạng thị trường vào tháng 9/2026 theo đánh giá của FTSE Russell.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Hoàng cũng nhấn mạnh thị trường hiện không còn bước vào chu kỳ tiền rẻ đại trà như trước đây, dư địa nới lỏng tiền tệ đang thu hẹp khi tăng trưởng tín dụng ở mức cao, lãi suất có xu hướng nhích lên và dư nợ tín dụng hiện vượt huy động.