Tết Lùng Cùng ở Liên Minh: Hương bánh khúc kể chuyện mùa xuân xưa

Hương bánh khúc và ký ức làng quê

Những ngày chuẩn bị Tết Lùng Cùng, khắp làng quê Liên Minh trở nên rộn ràng, nhộn nhịp. Người dân rủ nhau ra đồng hái rau khúc – nguyên liệu chính làm nên hương vị đặc trưng của bánh.

Rau khúc có hai loại: khúc tẻ (khúc Ông) với thân và lá to nhưng mùi vị hơi ngai ngái; và khúc nếp (khúc Bà) thân thấp, lá nhỏ, có mùi thơm nồng đặc trưng, thường được dùng làm bánh.

Nhân bánh khúc gồm thịt ba chỉ, đỗ xanh và gia vị.

Công việc làm bánh diễn ra trong không khí rộn ràng, ấm áp. Người đi hái rau khúc, người chuẩn bị lá chuối hoặc lá dong để gói bánh, người xay bột, đãi đỗ làm nhân, người băm thịt, thái hành. Gạo nếp được ngâm mềm rồi xay nhuyễn, trộn cùng rau khúc đã giã nhỏ để tạo thành lớp vỏ bánh dẻo thơm; bên trong là nhân đỗ xanh, thịt mỡ và hành phi.

Tiếng chày giã bột dồn dập, tiếng dao thớt lách cách hòa cùng tiếng cười nói râm ran tạo nên một bản hòa âm sống động của làng quê ngày xuân. Đối với nhiều người con Liên Minh, Tết Lùng Cùng còn gắn liền với ký ức tuổi thơ: những buổi theo mẹ ra đồng hái rau khúc, hay niềm vui giản dị khi được thưởng thức chiếc bánh khúc nóng hổi, thơm mùi lá khúc quyện với vị béo của thịt và đỗ.

Công đoạn gói bánh

Ngày nay, dù đời sống đã nhiều đổi thay, Tết Lùng Cùng vẫn được người dân Liên Minh gìn giữ như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa cộng đồng, nhắc nhớ con cháu về truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, về lịch sử và bản sắc văn hóa của quê hương. Những câu chuyện về sự tích bánh khúc vẫn được các bậc cao niên kể lại, để các thế hệ sau hiểu và thêm trân trọng giá trị của truyền thống.

Bánh khúc được luộc chín trước khi dâng lên bàn thờ tổ tiên.

Giữa dòng chảy của đời sống hiện đại, việc duy trì những phong tục như Tết Lùng Cùng không chỉ là bảo tồn một nét văn hóa địa phương mà còn góp phần nuôi dưỡng tình làng nghĩa xóm, bồi đắp tình yêu quê hương trong mỗi người. Đó cũng là sợi dây gắn kết những người con xa quê với mảnh đất Liên Minh thân thương – nơi những chiếc bánh khúc nhỏ bé vẫn âm thầm lưu giữ hồn cốt của một miền quê giàu truyền thống văn hóa.