Phòng Quản lý KHKT&ĐMST: Gắn tham mưu khoa học với yêu cầu đổi mới sáng tạo

Trong hoạt động của một cơ quan nghiên cứu, chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào nhiều yếu tố: lựa chọn đúng vấn đề, tổ chức thực hiện phù hợp, phối hợp hiệu quả giữa các bộ phận và đánh giá kết quả có căn cứ. Công tác quản lý khoa học có nhiệm vụ kết nối những yếu tố đó, tạo điều kiện để ý tưởng được phát triển thành nhiệm vụ nghiên cứu và kết quả được sử dụng trong thực tiễn.

Với Phòng Quản lý KHKT&ĐMST, yêu cầu tham mưu vì thế cần được đặt trong toàn bộ quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của Viện Kiến trúc Quốc gia. Mỗi đề xuất phải xuất phát từ nhu cầu, phù hợp với nguồn lực và xác định được trách nhiệm thực hiện. Đây cũng là cơ sở để đưa đổi mới sáng tạo vào hoạt động thường xuyên của đơn vị.

Nâng cao chất lượng tham mưu từ lựa chọn nhiệm vụ đến khai thác kết quả

Báo cáo ngày 5/10/2026 của Phòng Quản lý KHKT&ĐMST được xây dựng trên cơ sở Công văn số 15607/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 1/10/2026 về việc tổ chức hoạt động chào mừng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 và ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Viện. Sau khi nghiên cứu văn bản và tình hình thực tế, Phòng đề xuất các hoạt động, đơn vị thực hiện và sản phẩm phục vụ báo cáo.

Cách tiếp cận này cho thấy một yêu cầu cơ bản của công tác tham mưu: chuyển nội dung chỉ đạo thành công việc có thể triển khai và kiểm tra. Chất lượng đề xuất cần được thể hiện qua sự rõ ràng về mục tiêu, tính phù hợp của giải pháp và khả năng phối hợp giữa các đơn vị.

Trong bối cảnh Viện tập trung thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yêu cầu đối với công tác tham mưu ngày càng cao. Phòng cần góp phần làm rõ mối liên hệ giữa định hướng phát triển của Viện với từng chương trình, đề tài, dự án; đồng thời hỗ trợ xác định sản phẩm và phương thức khai thác kết quả.

Theo nội dung tổng hợp, Viện đã đề xuất 7 chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trọng điểm giai đoạn 2026–2030; triển khai 8 nhiệm vụ giao thường xuyên, 5 đề tài cấp Bộ, 1 dự án khoa học, 1 dự án sự nghiệp kinh tế và thẩm định các nội dung liên quan đến hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn. Đây là những nhiệm vụ ở cấp Viện, đặt ra yêu cầu phối hợp quản lý và theo dõi thực hiện chặt chẽ.

Trong phạm vi tham mưu, Phòng Quản lý KHKT&ĐMST cần chú trọng chất lượng ngay từ khâu hình thành nhiệm vụ. Một đề xuất nghiên cứu phải chỉ ra vấn đề cần giải quyết, cơ sở lựa chọn, đối tượng sử dụng kết quả và điều kiện áp dụng. Việc xác định rõ những nội dung này giúp quá trình triển khai có định hướng, đồng thời tạo căn cứ đánh giá khi nhiệm vụ hoàn thành.

Đối với lĩnh vực kiến trúc, giá trị nghiên cứu có thể thể hiện ở luận cứ phục vụ quản lý, giải pháp thiết kế, phương pháp đánh giá, dữ liệu chuyên ngành hoặc nội dung đóng góp cho hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn. Mỗi loại sản phẩm cần có tiêu chí phù hợp để đánh giá chất lượng và khả năng sử dụng.

Sau nghiệm thu, kết quả nghiên cứu cần tiếp tục được quan tâm. Công tác tham mưu nên gắn với việc phân loại, lưu trữ, giới thiệu và xác định địa chỉ có thể tiếp nhận sản phẩm. Khi kết quả được tổ chức để thuận tiện cho tra cứu và kế thừa, những nhiệm vụ tiếp theo sẽ có thêm cơ sở khoa học, hạn chế việc nghiên cứu phân tán hoặc lặp lại những nội dung đã có.

Việc rà soát, điều chỉnh quy chế nội bộ về quản lý khoa học cũng cần hướng tới giải quyết các vướng mắc cụ thể. Quy trình rõ ràng, trách nhiệm được phân định và yêu cầu sản phẩm được thống nhất sẽ giúp các đơn vị chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ. Qua đó, công tác quản lý góp phần tạo điều kiện cho nghiên cứu phát triển và nâng cao trách nhiệm đối với kết quả.

Đổi mới quản lý và tạo điều kiện cho năng lực sáng tạo phát triển

Chuyển đổi số đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý khoa học. Theo định hướng của Viện, quy trình quản lý đề tài cần từng bước được số hóa từ đề xuất, tuyển chọn, ký kết đến nghiệm thu, lưu trữ và khai thác kết quả. Đây là nội dung mà công tác tham mưu cần làm rõ cả về quy trình, dữ liệu và trách nhiệm vận hành.

Một hệ thống quản lý trên môi trường số chỉ phát huy hiệu quả khi thông tin được cập nhật đầy đủ, chính xác và đúng thời điểm. Vì vậy, trước khi lựa chọn công cụ, cần xác định những dữ liệu phải quản lý, người chịu trách nhiệm cập nhật và cách sử dụng thông tin để theo dõi nhiệm vụ. Việc chuẩn hóa quy trình sẽ giúp công nghệ hỗ trợ thực chất cho công việc.

Trong bối cảnh Viện hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu kiến trúc mở và các nền tảng phục vụ quản lý kiến trúc, yêu cầu kết nối kết quả nghiên cứu với dữ liệu chuyên ngành càng trở nên cần thiết. Công tác tham mưu cần quan tâm đến khả năng sử dụng chung, chất lượng thông tin và cơ chế khai thác phù hợp. Mỗi nhiệm vụ nghiên cứu có thể đóng góp thêm dữ liệu, nhưng sự đóng góp đó cần được tổ chức theo một cấu trúc thống nhất.

Nguồn nhân lực là điều kiện quyết định khả năng thực hiện những định hướng này. Nội dung đánh giá đã chỉ ra hoạt động nghiên cứu trong lực lượng trẻ còn chưa thường xuyên, chưa hình thành được các nhóm nghiên cứu liên ngành có khả năng theo đuổi nhiệm vụ dài hạn. Vấn đề này cần được giải quyết bằng cơ hội tham gia công việc cụ thể, sự hướng dẫn chuyên môn và cơ chế phối hợp phù hợp.

Phòng Quản lý KHKT&ĐMST có thể tham mưu để kết nối cán bộ trẻ với các nhiệm vụ nghiên cứu của Viện, phối hợp cùng các đơn vị chuyên môn và Đoàn Thanh niên tổ chức diễn đàn trao đổi, phát triển ý tưởng. Những nhóm nghiên cứu nên được hình thành quanh một vấn đề rõ ràng, có mục tiêu, người phụ trách và sản phẩm dự kiến. Cách tổ chức đó giúp tinh thần sáng tạo được duy trì qua quá trình làm việc và tích lũy năng lực.

Trong báo cáo hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, Phòng đề xuất hai nhóm hoạt động. Phòng Tổ chức Hành chính được đề xuất thực hiện tuyên truyền trực quan tại trụ sở bằng băng rôn, khẩu hiệu, pano. Tạp chí Kiến trúc Việt Nam được đề xuất triển khai truyền thông đa nền tảng, xây dựng chuyên trang, chuyên mục, phóng sự, video, infographic và tọa đàm trực tuyến. Các nội dung được trình Viện trưởng xem xét, quyết định.

Để hoạt động hưởng ứng có chiều sâu, việc tham mưu nội dung truyền thông cần gắn với những vấn đề chuyên môn của Viện. Các sản phẩm có thể giới thiệu quá trình nghiên cứu, phương pháp mới, kinh nghiệm ứng dụng và những yêu cầu đặt ra trong quản lý kiến trúc. Thông tin cần phân biệt rõ kết quả đã đạt được với nhiệm vụ đang triển khai hoặc phương án đề xuất, bảo đảm tính chính xác và giá trị tham khảo.

Qua hoạt động truyền thông, nhu cầu từ cơ quan quản lý, người làm nghề và cộng đồng cũng có thể được tiếp nhận để phục vụ định hướng nghiên cứu. Đây là cơ hội để công tác tham mưu tăng cường sự kết nối giữa nhiệm vụ khoa học với các vấn đề thực tế.

Đối với Phòng Quản lý KHKT&ĐMST, đóng góp cần được thể hiện qua những đề xuất có căn cứ, quy trình quản lý rõ ràng và khả năng hỗ trợ các đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Khi tham mưu gắn với sản phẩm, quản lý gắn với chất lượng và kết quả nghiên cứu có điều kiện được khai thác, Phòng sẽ góp phần củng cố năng lực đổi mới sáng tạo của Viện Kiến trúc Quốc gia.