Hơn 860.000 dân nội thành Hà Nội dự kiến di dời để tái cấu trúc đô thị

Điều chỉnh quy hoạch để tháo gỡ các điểm nghẽn đô thị

Mới đây, UBND TP Hà Nội đã báo cáo HĐND TP về các nội dung trọng tâm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, trình xem xét tại kỳ họp thứ 31. Trong đó, phương án tái cấu trúc không gian đô thị khu vực nội thành được đặt ra như một giải pháp lớn, với định hướng bố trí lại hơn 860.000 người dân đang sinh sống trong phạm vi đường Vành đai 3, triển khai theo lộ trình từ năm 2026 đến 2045.

UBND TP Hà Nội ước tính cần huy động nguồn lực khoảng 64,84 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026–2045 (Ảnh minh họa).

Theo đánh giá của UBND TP Hà Nội, các đồ án quy hoạch hiện hành, gồm Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065, đã không còn phù hợp. Việc rà soát, điều chỉnh được xác định là cần thiết nhằm bảo đảm sự thống nhất với điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, đồng thời từng bước giải quyết các tồn tại kéo dài về hạ tầng đô thị, giao thông, môi trường và chất lượng không gian sống.

Hà Nội xác định tái cấu trúc lại không gian đô thị và hệ thống hạ tầng chiến lược, đồng thời tổ chức lại không gian di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan dọc các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Thành phố định hướng chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng đa cực – đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, nhằm phân bố lại dân cư và chức năng đô thị, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử và tạo động lực phát triển cho các khu vực mới.

Thành phố đặt mục tiêu tạo ra bước đột phá về kiến trúc cảnh quan và nhà ở thông qua việc thay đổi tư duy quản lý, chuyển từ hình thức “bảo tồn - cải tạo” đơn thuần sang chiến lược “tái thiết giá trị”. Cách tiếp cận mới này ưu tiên việc xử lý dứt điểm những hạn chế về các điểm nghẽn hạ tầng kỹ thuật, đồng thời nỗ lực nâng tầm không gian sống để đáp ứng các tiêu chuẩn đô thị hiện đại.

Kế hoạch tái cấu trúc sẽ được triển khai trọng tâm trong phạm vi từ đường Vành đai 3 trở vào lõi trung tâm, với sự tập trung cao độ cho khu vực nội đô nằm trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Quá trình này được thiết kế để đan xen chặt chẽ giữa phát triển mới và tôn tạo di sản, bảo đảm giữ gìn nguyên vẹn giá trị lịch sử và văn hóa của các khu vực đặc trưng như trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình, hồ Gươm, hồ Tây, các khu phố cổ, phố cũ và trục cảnh quan dọc sông Hồng.

Phương án tái cấu trúc đô thị nội thành với hơn 860.000 dân dự kiến di dời

Song hành với việc tổ chức lại không gian, Hà Nội đẩy mạnh lộ trình giãn dân nội đô. Những hộ dân nằm trong diện di dời sẽ được sắp xếp tái định cư linh hoạt: một phần sẽ được bố trí tại chỗ, số còn lại sẽ chuyển đến các cực tăng trưởng mới như Đông Anh, Gia Lâm và Hòa Lạc. Tại các khu đô thị mới này, thành phố định hướng đầu tư hệ thống hạ tầng đồng bộ với đầy đủ tiện ích từ trường học, bệnh viện đến không gian công cộng, nhằm xây dựng một môi trường sống chất lượng và tiện nghi hơn cho người dân.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, UBND TP Hà Nội ước tính cần huy động nguồn lực khoảng 64,84 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026–2045. Trong đó, 14,5 triệu tỷ đồng sẽ được tập trung cho giai đoạn mười năm đầu tiên (2026-2035), và hơn 50 triệu tỷ đồng dành cho giai đoạn tiếp theo. Cơ cấu nguồn vốn được xác định sẽ kết hợp giữa đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và sự tham gia chủ đạo từ khu vực tư nhân cùng các nguồn lực xã hội hóa khác.

Lộ trình dịch chuyển dân cư được chia thành hai mốc thời gian cụ thể nhằm đảm bảo tính khả thi. Giai đoạn 2026–2035 dự kiến khởi động với việc di dời hơn 440.000 người, trọng tâm nằm ở dải hành lang sông Hồng, khu vực hồ Tây và một số tuyến phố trong Vành đai 3. Sang giai đoạn 2036–2045, khoảng 420.000 cư dân tiếp theo tại khu vực phố cổ, phố cũ và các phần còn lại trong Vành đai 3 sẽ tiếp tục được sắp xếp lại. Tổng cộng, quá trình tái cấu trúc đô thị theo quy hoạch mới sẽ gắn với việc bố trí, sắp xếp lại chỗ ở của hơn 860.000 người dân trên địa bàn nội thành Hà Nội.