Hạ tầng giao thông tĩnh và an toàn PCCC: Nền tảng cho phát triển xe điện bền vững

PV: Theo ông, cần bổ sung những giải pháp gì trong quy hoạch và thiết kế hạ tầng giao thông tĩnh để đáp ứng xu hướng gia tăng xe điện trong thời gian tới?

Thượng tá Lê Minh Hải: Trước hết, việc phát triển xe điện cần được xem xét đồng bộ với quy hoạch hạ tầng giao thông tĩnh ngay từ giai đoạn lập quy hoạch, thiết kế dự án. Các khu chung cư, nhà cao tầng, trung tâm thương mại hay bãi đỗ xe công cộng cần bố trí không gian riêng cho khu vực đỗ và sạc xe điện, bảo đảm khoảng cách an toàn, thuận lợi cho công tác quản lý và xử lý sự cố khi cần thiết.

Đối với các công trình mới, cần tính toán đầy đủ công suất hệ thống điện phục vụ nhu cầu sạc xe điện trong tương lai, tránh tình trạng quá tải hoặc người dân tự ý cải tạo, đấu nối không đúng kỹ thuật. Hệ thống trạm sạc phải được lắp đặt theo tiêu chuẩn kỹ thuật, có thiết bị bảo vệ, giám sát và ngắt điện tự động khi phát hiện sự cố.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đầu tư các giải pháp kỹ thuật như hệ thống phát hiện cháy sớm bằng cảm biến nhiệt, cảm biến khí; hệ thống hút khói, thông gió cưỡng bức tại tầng hầm; hệ thống chữa cháy tự động phù hợp với đặc điểm cháy của pin lithium-ion. Đây là những yêu cầu rất quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố.

Thượng tá Lê Minh Hải, Trưởng phòng Công tác phòng cháy, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an).

PV: Ông đánh giá như thế nào về vai trò của việc hoàn thiện hạ tầng giao thông tĩnh và các quy định an toàn trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện năng lượng sạch tại Việt Nam?

Thượng tá Lê Minh Hải: Việc phát triển phương tiện sử dụng năng lượng sạch là xu thế tất yếu nhằm giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường và hướng tới phát triển đô thị bền vững. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này chỉ có thể diễn ra hiệu quả khi đi kèm với hệ thống hạ tầng đồng bộ, trong đó hạ tầng giao thông tĩnh và các giải pháp bảo đảm an toàn PCCC đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Nếu được quy hoạch bài bản ngay từ đầu, các khu vực đỗ xe, trạm sạc và hệ thống kỹ thuật liên quan sẽ vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng tăng, vừa bảo đảm an toàn cho người dân và công trình. Đây cũng là điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình điện hóa giao thông diễn ra bền vững, góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam.

PV: Theo ông, có cần thiết ban hành quy định riêng cho khu vực sạc tại tầng hầm không?

Thượng tá Lê Minh Hải: Việc này là rất cần thiết và cấp bách. Chúng tôi đang nghiên cứu, đề xuất các quy định cụ thể, trong đó tập trung vào việc phân vùng khu vực sạc, yêu cầu bắt buộc về hệ thống báo cháy tự động và hệ thống chữa cháy phù hợp như sprinkler, drencher hoặc các giải pháp chuyên dụng cho pin lithium-ion.

PV: Đối với thiết kế công trình mới, cần lưu ý những yêu cầu kỹ thuật cốt lõi nào?

Thượng tá Lê Minh Hải: Có thể tóm lược thành bốn nhóm yêu cầu chính:

Thứ nhất, phải đảm bảo ngăn cháy lan bằng cách bố trí hợp lý khu vực sạc và sử dụng vật liệu chống cháy hoặc khoảng cách an toàn.

Thứ hai, cần có hệ thống thông gió và hút khói hiệu quả để hạn chế tích tụ khí độc.

Thứ ba, trang bị đầy đủ hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động phù hợp.

Thứ tư, hệ thống điện cho trạm sạc phải được tách biệt với điện sinh hoạt và có đầy đủ thiết bị bảo vệ.

PV: Với các công trình hiện hữu, việc bổ sung điểm sạc cần tuân thủ những nguyên tắc gì?

Thượng tá Lê Minh Hải: Trước hết, cần đánh giá khả năng chịu tải của hệ thống điện hiện tại. Đồng thời, phải bổ sung các thiết bị, phương tiện PCCC phù hợp, bao gồm các thiết bị chuyên dụng cho pin điện.

Đối với các công trình đã có hệ thống sprinkler, có thể tận dụng nhưng phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt là phải ngắt điện trước khi kích hoạt hệ thống chữa cháy.

PV: Vai trò của đơn vị quản lý vận hành tòa nhà trong vấn đề này ra sao?

Thượng tá Lê Minh Hải: Ban quản lý tòa nhà đóng vai trò rất quan trọng, có thể coi là “tuyến phòng thủ đầu tiên”. Cần xây dựng quy trình sạc an toàn, kiểm soát thiết bị, tổ chức kiểm tra định kỳ, duy trì trực vận hành 24/7 và thường xuyên diễn tập các phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ.

PV: Quan điểm của ông về việc cân bằng giữa phát triển xe điện và đảm bảo an toàn PCCC?

Thượng tá Lê Minh Hải: Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ xu hướng phát triển phương tiện giao thông xanh. Tuy nhiên, quan điểm là “quản lý để phát triển”, không cấm đoán cực đoan nhưng phải đảm bảo các điều kiện an toàn.

An toàn tính mạng và tài sản của người dân phải được đặt lên hàng đầu. Đây không phải là rào cản, mà là nền tảng để phát triển bền vững.

PV: Ông có khuyến nghị gì đối với người dân và doanh nghiệp?

Thượng tá Lê Minh Hải: Đối với người dân, cần sử dụng phương tiện và thiết bị sạc chính hãng, không tự ý cải tạo pin, tuân thủ các quy định an toàn.

Đối với doanh nghiệp, cần nâng cao trách nhiệm, tích hợp công nghệ cảnh báo sớm và phối hợp với cơ quan chức năng trong việc hướng dẫn người dùng.

Thông điệp chung là công tác phòng cháy, chữa cháy là trách nhiệm của toàn xã hội. Những hành động nhỏ nhưng đúng cách sẽ góp phần ngăn ngừa các sự cố nghiêm trọng.