Hà Nội cho phép người bị thu hồi đất mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm

Cụ thể hóa Luật Thủ đô 2024, tháo gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng

Trao đổi với phóng viên, ông Đào Duy Phong, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công trên địa bàn TP, công tác giải phóng mặt bằng luôn là khâu phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở giá bồi thường, hỗ trợ, mà còn xuất phát từ khó khăn trong việc bố trí nhà ở cho các hộ dân sau thu hồi đất, đặc biệt là các trường hợp không đủ điều kiện tái định cư theo quy định hiện hành nhưng lại không có khả năng tự tạo lập chỗ ở mới.

Trước thực tế đó, hệ thống chính trị TP đã đồng loạt vào cuộc, nghiên cứu và ban hành nhiều cơ chế, chính sách linh hoạt nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Theo ông Phong, TP Hà Nội đã chấp thuận chủ trương cho phép các hộ bị thu hồi đất nhưng không đủ điều kiện bố trí tái định cư, có khó khăn về nhà ở, có nguyện vọng và đáp ứng các tiêu chí của TP được xem xét mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm, đồng thời không phải xét duyệt điều kiện về thu nhập và tình trạng nhà ở như các đối tượng mua nhà ở xã hội thông thường.

“Đây là chính sách ưu việt, vượt trội của Hà Nội, được cụ thể hóa từ Luật Thủ đô năm 2024, thể hiện rõ định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình phát triển đô thị”, ông Phong nhấn mạnh.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, việc tháo gỡ rào cản tiếp cận nhà ở cho nhóm đối tượng này sẽ góp phần quan trọng trong việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, nhất là đối với các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, hạ tầng giao thông và công trình công cộng trọng điểm của TP.

Chủ động quỹ nhà tái định cư, bảo đảm an sinh và hiệu quả đầu tư công

Liên quan đến quỹ nhà tái định cư, lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, trong giai đoạn hiện nay, TP đã cơ bản chủ động được nguồn nhà phục vụ các dự án đầu tư công đang triển khai. Quỹ nhà tái định cư được quản lý, sử dụng theo đúng quy định của pháp luật về nhà ở và tái định cư, bảo đảm công khai, minh bạch.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, toàn TP hiện có 201 tòa nhà chung cư tái định cư với tổng số 19.016 căn hộ. Trong đó, 16.510 căn đã được bố trí cho các hộ dân; 2.052 căn đang dành cho các dự án đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; 289 căn còn trống, cùng với một số căn hộ đang được tạm giao, tạm cư.

Quỹ nhà tái định cư hình thành từ hai nguồn chính: ngân sách Nhà nước và quỹ nhà do các dự án nhà ở thương mại bàn giao. Hiện nay, TP giao Trung tâm Quản lý nhà TP Hà Nội và Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội trực tiếp quản lý, vận hành, tổ chức bán và cho thuê theo quy định.

Đáng chú ý, theo ông Đào Duy Phong, giá bán nhà tái định cư thấp hơn giá thị trường không đồng nghĩa với chất lượng thấp. Sở dĩ giá thấp hơn là do không tính tiền sử dụng đất, mà chỉ bao gồm chi phí xây dựng cùng phần lợi nhuận được khống chế theo quy định của Nhà nước.

“Giá nhà tái định cư được xác định trên cơ sở chi phí thực tế và chính sách an sinh xã hội, không phản ánh sự chênh lệch về chất lượng công trình. TP luôn yêu cầu các chủ đầu tư bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng xây dựng và điều kiện hạ tầng đồng bộ”, ông Phong khẳng định.

Trong Kế hoạch thúc đẩy đầu tư công năm 2026, UBND TP Hà Nội tiếp tục xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung tháo gỡ. TP giao Sở Xây dựng rà soát, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ người dân khó khăn về nhà ở khi bị thu hồi đất; đồng thời nghiên cứu sử dụng hiệu quả quỹ nhà thương mại và nhà ở xã hội phục vụ tái định cư, bảo đảm sẵn sàng bố trí ngay khi người dân chấp thuận phương án.

Theo các chuyên gia, việc triển khai đồng bộ các chính sách này không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội, mà còn tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững trong giai đoạn tới.