Du lịch nông nghiệp, nông thôn gắn OCOP ở Bắc Kạn: Kiến trúc trải nghiệm và cảnh quan đặc trưng

Kiến trúc bản địa trong không gian du lịch nông thôn

Bắc Kạn, với địa hình núi non trùng điệp và hệ sinh thái đa dạng, là nơi lý tưởng để phát triển du lịch nông thôn gắn với chương trình OCOP. Các homestay tại đây thường được xây dựng theo kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Tày, Nùng, tạo nên sự hòa hợp giữa không gian sống và thiên nhiên.

Điển hình phải kể đến khu du lịch Ba Bể Green homestay (xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể), đây là là mô hình du lịch cộng đồng đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh Bắc Kạn. Sau khi đưa vào hoạt động đã góp phần tạo ra sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của vùng hồ Ba Bể nổi tiếng.

Theo anh Đồng Văn Hoán, chủ cơ sở Ba Bể Green homestay, nơi đây vẫn giữ nguyên vẹn nét kiến trúc đặc trưng của văn hóa người Tày mang đến cho du khách cảm giác gần gũi và thân thiện. Khách du lịch đến đây sẽ được tham gia các hoạt động trải nghiệm như giã bánh giầy, làm bánh trôi, xôi ngũ sắc với người dân địa phương; tìm hiểu truyền thống nhuộm vải, dệt vải, đánh bắt cá trên hồ của đồng bào dân tộc Tày, Nùng.

Ngoài khu vực hồ Ba Bể, thời gian qua, Bắc Kạn còn phát triển một số mô hình du lịch cộng đồng gắn với các hoạt động trải nghiệm như tại hồ Chúa Lải (huyện Chợ Mới); Du lịch cộng đồng thôn Phiêng Phàng, (xã Yến Dương, huyện Ba Bể); Trải nghiệm chụp ảnh, tham quan và hái dâu tây tại xã Nam Cường (huyện Chợ Đồn)… góp phần thu hút đông đảo du khách đến với Bắc Kạn.

Nhằm tạo mô hình, điểm nhấn từ đó lan tỏa ra các thôn, bản có tiềm năng du lịch, từ 2021 tới 2025, tỉnh Bắc Kạn quyết định đầu tư trên 16 tỷ đồng để xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch cho thôn Phiêng An (xã Quang Thuận, huyện Bạch Thông) và thôn Chúa Lải, (xã Thanh Vận, huyện Chợ Mới). Bắc Kạn hiện đã có những thôn, bản lấy du lịch nông thôn làm hướng phát triển kinh tế chính.

Từ sự khuyến khích, hỗ trợ, động viên, trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn nhiều thôn, bản trước đây chỉ làm nông nghiệp nay đã mạnh dạn triển khai làm du lịch. Chính quyền thôn Phiêng An đã khuyến khích người dân thực hiện các hoạt động sinh hoạt, sản xuất... gắn với du lịch cộng đồng.

Người dân trong thôn cũng  tích cực chỉnh trang lại khuôn viên, vườn, chuồng trại chăn nuôi, chuyển hướng sản xuất trồng trọt, đổi mới cách thức sản xuất, sẵn sàng hợp tác xây dựng mô hình điểm du lịch nông nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đời sống cũng tăng nguồn thu nhập...

Tương tự Phiêng An, mô hình du lịch cộng đồng thôn Chúa Lải vẫn còn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng của người Tày; các làn điệu hát sli, hát lượn, nấu các món ăn ẩm thực của người dân địa phương vẫn được duy trì.

Sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống, cảnh quan thiên nhiên và các hoạt động trải nghiệm đã tạo nên sức hút đặc biệt cho du lịch nông thôn Bắc Kạn. Các công trình kiến trúc không chỉ giữ gìn nét đẹp văn hóa mà còn được thiết kế phù hợp với môi trường, sử dụng vật liệu địa phương như gỗ, tre, nứa, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.

Không chỉ là xây dựng mô hình du lịch thương hiệu, ngành du lịch Bắc Kạn còn xác định gắn các sản phẩm nông, lâm sản OCOP để tạo thêm sự hấp dẫn đối với du khách, trong đó quy hoạch các điểm bán sản phẩm OCOP và xây dựng thêm các dịch vụ du lịch đa dạng mang tính đặc trưng của địa phương.

Làng nghề truyền thống và vườn cây OCOP – điểm nhấn du lịch

Bên cạnh các homestay, Bắc Kạn còn nổi tiếng với các làng nghề truyền thống và vườn cây ăn quả đạt chuẩn OCOP, trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách muốn tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa địa phương.

Tại huyện Na Rì, làng nghề sản xuất miến dong Côn Minh đã được công nhận là sản phẩm OCOP, thu hút du khách đến tham quan và trải nghiệm quy trình sản xuất miến truyền thống. Du khách không chỉ được chứng kiến các công đoạn làm miến mà còn có thể tự tay tham gia vào quá trình này, tạo nên những kỷ niệm khó quên.

Ngoài ra, các vườn cây ăn quả như bí xanh thơm tại thôn Bản Váng, xã Địa Linh cũng là điểm đến hấp dẫn. Du khách có thể tham gia vào hoạt động thu hoạch, thưởng thức trái cây tươi ngon ngay tại vườn và tìm hiểu về quy trình canh tác hữu cơ, góp phần nâng cao nhận thức về nông nghiệp bền vững.

Chị Nguyễn Thị Lan, du khách từ Hà Nội, cho biết: "Tôi rất ấn tượng với không gian homestay tại Pác Ngòi, vừa mộc mạc, gần gũi lại đầy đủ tiện nghi. Được tham gia vào các hoạt động như nấu ăn, hát then cùng người dân địa phương là những trải nghiệm khó quên."

Với sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống, cảnh quan thiên nhiên và các hoạt động trải nghiệm đa dạng, du lịch nông thôn gắn với chương trình OCOP tại Bắc Kạn đang ngày càng phát triển, góp phần nâng cao đời sống người dân và bảo tồn văn hóa bản địa.

Theo Kế hoạch của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Chiến lược phát triển ngành nghề nông thôn đến năm 2030, Bắc Kạn phấn đấu thu hút khoảng 3 nghìn lao động trở lên tham gia các hoạt động ngành nghề nông thôn; thành lập mới 3 làng nghề trở lên; phát triển ít nhất 1 điểm du lịch nông thôn theo các loại hình như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch làng nghề...; thu nhập bình quân lao động trong các hoạt động ngành nghề nông thôn tăng gấp 2,5 lần so với năm 2020...