Chuyển đổi số gắn với tăng trưởng xanh: Cơ hội mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Áp lực đổi mới từ xu hướng kinh tế toàn cầu

Hội thảo công bố Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh và Diễn đàn Tăng trưởng Chuyển đổi kép 2026.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành hai xu hướng có ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trên thế giới. Sự phát triển của công nghệ, trí tuệ nhân tạo, cùng những yêu cầu về bảo vệ môi trường và giảm phát thải đang thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi mô hình vận hành để thích ứng với bối cảnh mới.
Đối với Việt Nam, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng mở ra nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, thu hút đầu tư và tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, khả năng truy xuất nguồn gốc và minh bạch dữ liệu. Các tiêu chuẩn liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng ngày càng được quan tâm trong hoạt động hợp tác giữa doanh nghiệp với đối tác quốc tế.
Điều này khiến chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện đối với nhiều đơn vị sản xuất, đặc biệt là những doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu. Việc kiểm soát lượng phát thải, tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu hiệu quả và quản lý chất thải đang dần trở thành những yêu cầu quan trọng để duy trì khả năng cạnh tranh.
Trong khi đó, chuyển đổi số tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tự động hóa quy trình và khai thác dữ liệu trong hoạt động sản xuất. Khi hai quá trình được triển khai đồng bộ, doanh nghiệp có thể vừa cải thiện hiệu quả vận hành, vừa giảm thiểu tác động đến môi trường.
Tuy nhiên, khả năng thực hiện chuyển đổi kép giữa các doanh nghiệp hiện chưa đồng đều. Đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), những hạn chế về vốn, nhân lực chất lượng cao và khả năng tiếp cận công nghệ vẫn là rào cản đáng kể.
Đây cũng là vấn đề được đặt ra tại Hội thảo công bố Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh và Diễn đàn Tăng trưởng Chuyển đổi kép 2026, diễn ra ngày 17/11 tại Hà Nội. Chương trình do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức, với sự tham dự của hơn 100 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, hiệp hội, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
Hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện tiếp cận nguồn lực

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại hội thảo. (Nguồn: BTC)
Một trong những vấn đề quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi kép là xây dựng môi trường chính sách thuận lợi, giúp doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực cần thiết. Nếu thiếu sự hỗ trợ về vốn, công nghệ và tư vấn chuyên môn, quá trình chuyển đổi có thể trở thành gánh nặng chi phí, đặc biệt đối với những doanh nghiệp có quy mô nhỏ.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, Bộ đang tập trung hoàn thiện Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo định hướng chuyển từ tư duy “hỗ trợ đơn thuần” sang “kiến tạo môi trường phát triển”. Trọng tâm là tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, nhất là DNNVV, tiếp cận các nguồn lực về vốn, công nghệ, mặt bằng và thị trường.
Theo Thứ trưởng, dự thảo luật cũng định hướng gắn chính sách hỗ trợ với từng giai đoạn phát triển và kết quả thực tế của doanh nghiệp, chú trọng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh doanh bền vững. Mục tiêu là đưa chính sách đến đúng những doanh nghiệp có nhu cầu, giúp tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực và từng bước mở rộng quy mô.
Đây được xem là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong bối cảnh khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cần những giải pháp hỗ trợ sát với điều kiện thực tế. Thay vì áp dụng một mô hình chung cho tất cả, việc phân loại nhu cầu và đánh giá năng lực của từng doanh nghiệp sẽ giúp quá trình hỗ trợ có trọng tâm hơn.
Cùng với hoàn thiện thể chế, việc xây dựng các công cụ đánh giá cũng được chú trọng. Ngày 8/9/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 2515/QĐ-BTC về Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh dành cho doanh nghiệp, gọi tắt là TMA. Đây là khung đánh giá đầu tiên tại Việt Nam tích hợp hai nội dung chuyển đổi số và chuyển đổi xanh dành cho doanh nghiệp.
Được nghiên cứu trong khuôn khổ Dự án Trung tâm Chuyển đổi kép (Twin Transition Hub), TMA kế thừa các tiêu chuẩn và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời được điều chỉnh để phù hợp với đặc thù doanh nghiệp Việt Nam. Công cụ này giúp doanh nghiệp tự đánh giá năng lực hiện tại, nhận diện những khoảng trống cần cải thiện và xác định thứ tự ưu tiên trong quá trình chuyển đổi dựa trên nguồn lực thực tế.
Đáng chú ý, TMA đã được nền tảng tự đánh giá ESG toàn cầu Synesgy công nhận, cho phép kế thừa và sử dụng lại dữ liệu doanh nghiệp đã cung cấp trong quá trình đánh giá. Điều này góp phần nâng cao độ tin cậy của thông tin, hạn chế việc kê khai trùng lặp và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu từ các đối tác trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Kết nối hệ sinh thái, đưa sáng kiến vào thực tiễn

Tiến sĩ Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ Việt Nam. (Nguồn: BTC)
Bên cạnh chính sách và công cụ đánh giá, khả năng kết nối giữa doanh nghiệp với các tổ chức hỗ trợ, chuyên gia và nhà cung cấp công nghệ cũng đóng vai trò quan trọng. Quá trình chuyển đổi kép không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp mà cần sự phối hợp từ nhiều chủ thể trong nền kinh tế.
Tiến sĩ Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ Việt Nam, nhấn mạnh rằng chuyển đổi thành công chỉ có thể thực hiện thông qua hợp tác. Chính phủ, hiệp hội doanh nghiệp, nhà cung cấp công nghệ, tổ chức tài chính, đối tác phát triển và bản thân doanh nghiệp đều giữ vai trò quan trọng trong tiến trình này. Thông qua Trung tâm Chuyển đổi kép, các bên liên quan có thêm điều kiện kết nối, góp phần củng cố hệ sinh thái hỗ trợ DNNVV tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ hội thảo, phiên tọa đàm về tăng cường dịch vụ hỗ trợ chuyển đổi kép tập trung vào khả năng tiếp cận tư vấn, công nghệ và nguồn lực tài chính. Đây là những yếu tố thiết thực giúp doanh nghiệp chuyển từ nhận thức sang triển khai, đồng thời hạn chế rủi ro khi đầu tư vào các giải pháp mới.
Một hoạt động đáng chú ý khác là vòng chung kết Giải thưởng Sáng kiến Chuyển đổi kép Việt Nam 2026 (Twin Transition Challenge 2026), với sự tham gia của 6 DNNVV. Các doanh nghiệp trình bày những khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đề xuất giải pháp kết hợp công nghệ số với mục tiêu cải thiện hiệu quả môi trường.
Theo định hướng của chương trình, những doanh nghiệp đạt giải có cơ hội tiếp cận hỗ trợ kỹ thuật từ dự án Twin Transition Hub, bao gồm tư vấn trực tiếp, hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động và thí điểm các giải pháp chuyển đổi kép. Việc tạo điều kiện để doanh nghiệp thử nghiệm sáng kiến được kỳ vọng giúp rút ngắn khoảng cách giữa ý tưởng và khả năng ứng dụng thực tế.
Dự án Twin Transition Hub do Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức tài trợ, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phối hợp với GIZ triển khai. Các lĩnh vực được ưu tiên hỗ trợ gồm dệt may, da giày, chế biến nông sản, chế biến gỗ và giấy. Đây là những ngành có nhu cầu đáng kể trong việc tối ưu hóa nguyên liệu, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát quy trình sản xuất và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc.
Trong dài hạn, hiệu quả của chuyển đổi kép sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai đồng bộ giữa chính sách, công nghệ và nguồn lực tài chính. Doanh nghiệp cần chủ động đánh giá hiện trạng, xác định mục tiêu phù hợp và lựa chọn những giải pháp có khả năng tạo ra hiệu quả thực chất, thay vì đầu tư dàn trải hoặc chạy theo xu hướng.
Việc thúc đẩy chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh vì vậy không chỉ giúp doanh nghiệp thích ứng trước những thay đổi của thị trường mà còn mở ra cơ hội đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao năng suất và gia tăng giá trị sản phẩm. Với sự đồng hành của cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và các đối tác trong hệ sinh thái, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng có thêm động lực để phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.










Ý kiến của bạn