Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn: Tháo gỡ băn khoăn của thị trường, tiếp tục hoàn thiện chính sách nhà ở

Điều chỉnh quan trọng trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Theo Bộ Xây dựng, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 chương, 149 điều, giảm 49 điều so với Luật Nhà ở hiện hành nhằm bảo đảm tính đồng bộ, đơn giản hóa quy định và đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn phát triển mới.

Điểm đáng chú ý nhất là đề xuất quy định thời hạn sở hữu căn hộ chung cư đã không còn được đưa vào dự thảo.

Trước đó, phương án được lấy ý kiến quy định quyền sở hữu căn hộ được xác lập từ thời điểm Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc thuộc diện buộc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật, dù chưa hết niên hạn thiết kế.

Đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn đã được Bộ Xây dựng đưa ra khỏi nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi - Ảnh: Báo XD

Theo cơ chế được đề xuất, khi chung cư hết thời hạn khai thác hoặc có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình để xác định khả năng tiếp tục sử dụng. Nếu công trình vẫn bảo đảm an toàn, thời hạn sử dụng sẽ được gia hạn theo kết quả kiểm định.

Dự thảo cũng từng quy định cơ chế xử lý quyền lợi của cư dân sau khi chung cư phải phá dỡ. Theo đó, nếu các chủ sở hữu thống nhất cải tạo hoặc xây dựng lại dự án, họ sẽ tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có và cùng góp kinh phí theo tỷ lệ sở hữu căn hộ.

Trong trường hợp không thống nhất góp vốn xây dựng lại, khu đất sẽ được Nhà nước tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mới; các chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật tại thời điểm bồi thường. Đối với những khu đất không còn quy hoạch xây dựng chung cư, chủ sở hữu cũng được bồi thường quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, người sở hữu căn hộ vẫn có trách nhiệm thực hiện việc di dời, phá dỡ, giải phóng mặt bằng và chấp hành các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi công trình thuộc diện phải xử lý.

Tháo gỡ tâm lý thị trường, tạo sự ổn định cho người dân

Đại diện Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản cho biết, sau quá trình nghiên cứu, tiếp thu ý kiến từ các cơ quan, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân, Bộ Xây dựng đã quyết định đưa nội dung về sở hữu chung cư có thời hạn ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).

Động thái này được đánh giá là góp phần giải tỏa những băn khoăn của thị trường bất động sản, đặc biệt đối với nhóm người dân có nhu cầu mua nhà để ở lâu dài. Trong thời gian qua, đề xuất sở hữu có thời hạn từng làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều do lo ngại ảnh hưởng đến tâm lý người mua, giá trị tài sản cũng như hoạt động cấp tín dụng của các tổ chức tài chính.

Đề xuất thời hạn sử dụng, sở hữu nhà chung cư vừa được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Nhiều chuyên gia cho rằng, vấn đề cốt lõi trong quản lý nhà chung cư không nằm ở việc giới hạn thời hạn sở hữu căn hộ mà cần tập trung hoàn thiện cơ chế kiểm định chất lượng, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các chủ sở hữu khi công trình hết niên hạn sử dụng hoặc không còn bảo đảm an toàn.

Việc tiếp tục giữ ổn định chế độ sở hữu nhà ở đồng thời hoàn thiện các quy định về quản lý vòng đời công trình được kỳ vọng sẽ vừa bảo đảm quyền tài sản của người dân, vừa tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho công tác cải tạo, tái thiết các khu chung cư cũ trong thời gian tới.

Hiện Bộ Xây dựng cho biết dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh lý và hoàn thiện trước khi trình các cấp có thẩm quyền xem xét, thẩm định theo đúng quy trình xây dựng pháp luật.