Xanh hóa ngành vật liệu xây dựng: Xu hướng tất yếu hiện nay

Theo Bộ Xây dựng, có 02 nhóm đối tượng phát sinh lượng khí nhà kính lớn nhất trong ngành Xây dựng là sản xuất vật liệu xây dựng (phát thải trực tiếp và gián tiếp) và vận hành tòa nhà (chủ yếu là phát thải gián tiếp).

Qua kiểm kê từ năm 2014 đến nay của Bộ Xây dựng về khí nhà kính cho nhóm ngành vật liệu xây dựng ưu tiên cho thấy, tổng phát thải khí nhà kính đối với sản xuất vật liệu xây dựng năm 2014 là 59,91 triệu tấn CO2 tương đương và năm 2022 là 101,89 triệu tấn. Trong đó, nguồn phát thải lớn nhất là từ hoạt động sản xuất ximăng chiếm gần 80% tổng phát thải trong sản xuất vật liệu xây dựng năm 2014; đến năm 2022, tỷ trọng phát thải tăng lên khoảng 90%.

Hiện nay, mặc dù, số lượng công trình xanh đã tăng lên đáng kể nhưng so với tổng số công trình được xây dựng thì còn khá khiêm tốn. Việt Nam cũng chưa có công trình nào được thiết kế, xây dựng và quản lý vận hành đạt tiêu chí công trình phát thải ròng bằng 0.

Trước thực trạng nêu trên, việc phát triển vật liệu xanh trở thành xu thế tất yếu và là mục tiêu hướng tới của ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng Việt Nam nhằm hướng tới mục tiêu giảm thiểu phát thải trong ngành vật liệu xây dựng nói riêng cũng như thực hiện các cam kết của Việt Nam tại COP28 nói chung.

Để thực hiện được những mục tiêu trên, nhiều chính sách, quy định đã được ban hành và đi vào thực hiện. Trong đó, Kế hoạch hành động của ngành Xây dựng ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2022 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được coi là hoạt động thiết thực của Bộ Xây dựng nhằm đảm bảo quy định pháp luật về kiểm kê khí nhà kính và giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng. Ngoài ra, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ đã quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, đến năm 2030, ngành Xây dựng phải giảm 74,3 triệu tấn CO2 tương đương (chiếm 13% so với tổng lượng giảm phát thải) đối với quá trình công nghiệp và sử dụng năng lượng trong sản xuất vật liệu xây dựng, tòa nhà. Tuy nhiên, theo dự báo, lượng đóng góp giảm phát thải khí nhà kính của ngành Xây dựng sẽ tăng cao hơn. Do đó, để thực hiện nghĩa vụ giảm 74,3 triệu tấn CO2 tương đương, dự kiến trong năm 2024, Bộ Xây dựng sẽ ban hành Kế hoạch thực hiện giảm phát thải khí nhà kính lĩnh vực quản lý của ngành Xây dựng.

Theo Ông Vũ Ngọc Anh - Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và môi trường (Bộ Xây dựng), để giảm phát thải khí nhà kính trong ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, cần phải có các giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi mô hình sản xuất để xanh hóa ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Bên cạnh đó, phát triển sản xuất vật liệu xây dựng ở Việt Nam cũng cần phải thực hiện sử dụng năng lượng tiết kiệm; giảm và thay thế sử dụng nhiên liệu hóa thạch sớm nhất có thể.