Trao quyền cho thanh niên hành động: Chung tay chấm dứt phơi nhiễm chì vì tương lai an toàn

Chì – Mối nguy tiềm ẩn trong cuộc sống thường ngày

Chì là kim loại độc hại có khả năng gây tổn thương nghiêm trọng đến hệ thần kinh, đặc biệt là ở trẻ em. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), “không có mức phơi nhiễm chì nào được xem là an toàn”. Ước tính, mỗi năm phơi nhiễm chì liên quan đến khoảng 1,5 triệu ca tử vong trên toàn cầu, phần lớn do các bệnh tim mạch và tổn thương thần kinh không thể hồi phục.

Các bạn sinh viên lớp Báo Mạng điện tử K45A2 chia sẻ kiến thức về nguy cơ nhiễm độc chì từ các sản phẩm quen thuộc trong gia đình.

Tại Việt Nam, báo cáo của UNICEF và PURE EARTH cho thấy có tới 3,24 triệu trẻ em có hàm lượng chì trong máu vượt ngưỡng an toàn (BLL > 5 μg/dL). Một trong những nguồn phơi nhiễm phổ biến nhất là sơn chứa chì – sản phẩm vẫn còn xuất hiện rộng rãi trên thị trường, đặc biệt ở các dòng sơn màu đỏ và vàng tươi.

Kết quả khảo sát do CGFED và Liên minh Xóa bỏ Sơn chì (LEEP) thực hiện tại 40 cửa hàng ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh (tháng 11/2024) cho thấy: 46% mẫu sơn được phân tích vượt mức giới hạn 600 ppm, trong khi chỉ 2/3 thương hiệu đa quốc gia tuân thủ quy định này.

Theo các chuyên gia, việc chuyển đổi sang sản xuất sơn không chì là hoàn toàn khả thi, nếu có sự cam kết từ doanh nghiệp và giám sát nghiêm ngặt của cơ quan quản lý.

Thanh niên tiên phong truyền thông vì một tương lai không chì

Là một trong những quốc gia tiên phong trong khu vực ASEAN, Việt Nam đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 08:2020/BCT, quy định giới hạn hàm lượng chì trong sơn không vượt quá 600 ppm, và sẽ giảm xuống 90 ppm vào tháng 7/2027 – tương đương tiêu chuẩn quốc tế.

Ban Tổ chức sự kiện tiếp đón đại diện Trung tâm Nghiên cứu về Giới, Gia đình và Môi trường trong Phát triển (CGFED) – Nhà tài trợ Kim cương, đến tham dự buổi triển lãm “Sơn không chì – Safe Paint Safe Future”.

Hưởng ứng chủ đề năm 2025 của ILPPW – “Không có mức độ an toàn: Hành động ngay để chấm dứt phơi nhiễm chì”, CGFED đã đồng hành cùng sinh viên lớp Báo Mạng điện tử K45A2 (Viện Báo chí – Truyền thông) thực hiện chiến dịch truyền thông cộng đồng.

Dưới sự hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật từ CGFED, nhóm sinh viên trẻ đã sáng tạo nhiều sản phẩm truyền thông đa dạng như triển lãm “Sơn không chì – Safe Paint Safe Future”, video, đồ họa, minigame trực tuyến... nhằm lan tỏa kiến thức về nguy cơ nhiễm độc chì và khuyến khích hành vi tiêu dùng an toàn.

“Là những người làm truyền thông tương lai, chúng tôi muốn mang thông điệp ‘không có mức độ an toàn với chì’ đến gần hơn với công chúng, bằng ngôn ngữ của giới trẻ – sáng tạo, gần gũi và tác động mạnh mẽ,” đại diện nhóm sinh viên chia sẻ.

Chiến dịch năm nay không chỉ hướng đến việc nâng cao nhận thức cộng đồng, mà còn kêu gọi hành động cụ thể từ mọi cấp độ – từ cơ quan quản lý trong việc giám sát sản xuất, doanh nghiệp trong việc chuyển đổi sang sản phẩm an toàn, đến người tiêu dùng trong lựa chọn vật liệu xây dựng không chứa chì.

Các chuyên gia cảnh báo, nhiễm độc chì thường âm thầm và không thể đảo ngược, do đó phòng ngừa vẫn là biện pháp hiệu quả nhất. Loại bỏ sơn chì khỏi môi trường sống chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe cho thế hệ trẻ – nền tảng của một tương lai phát triển bền vững.

Tại buổi triển lãm “Sơn không chì – Safe Paint Safe Future”, nhiều sinh viên bày tỏ sự quan tâm sâu sắc tới vấn đề phơi nhiễm chì và cam kết thay đổi hành vi tiêu dùng của bản thân.

Tập thể lớp Báo Mạng điện tử K45A2 chụp ảnh lưu niệm cùng TS. Nguyễn Thị Tuyết Minh sau buổi triển lãm “Sơn không chì – Safe Paint Safe Future”. Ảnh: Phương Ly

Bạn Nguyễn Bùi Thảo Linh, sinh viên lớp Báo Mạng điện tử K45A2, chia sẻ rằng bản thân “sẽ chú ý hơn khi chọn các sản phẩm liên quan tới sơn, đặc biệt là đồ gia dụng và đồ chơi trẻ em”. Linh cho biết, trong công việc tương lai, nếu có cơ hội làm truyền thông hay thiết kế, cô sẽ “ưu tiên giới thiệu các sản phẩm xanh, không chì, không độc hại” đến người tiêu dùng.

Linh cũng bày tỏ mong muốn lan tỏa thông điệp phòng tránh phơi nhiễm chì tới cộng đồng: “Mình tin rằng chỉ khi mọi người cùng nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen tiêu dùng thì chúng ta mới có thể hạn chế được tác hại của chì, hướng tới một môi trường sống an toàn và lành mạnh hơn.”

Những vị khách đầu tiên đến tham gia buổi triển lãm đã check-in và ký tên trên backdrop để lưu lại kỷ niệm.

Không chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu kiến thức, triển lãm còn mang lại những góc nhìn mới mẻ cho sinh viên về mối nguy tiềm ẩn của kim loại này. Bùi Ngọc Nhi, sinh viên lớp Báo Phát thanh K45, chia sẻ rằng trước đây cô từng nghĩ chì chỉ độc nếu ăn phải, nhưng thực tế, việc hít bụi sơn hoặc sống trong môi trường có hàm lượng chì cao cũng có thể gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Nhi nói thêm: “Mình còn biết chì không chỉ có trong sơn, mà còn tồn tại trong một số loại mỹ phẩm, đồ chơi hay vật liệu trang trí nếu không được kiểm soát chất lượng. Triển lãm giúp mình nhận ra tầm quan trọng của việc đọc kỹ thông tin sản phẩm trước khi mua, và hiểu vì sao việc chuyển sang sơn không chì là điều cần thiết cho một môi trường sống bền vững.”

Những chia sẻ chân thực này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của thanh niên – nhóm người tiêu dùng năng động, có khả năng lan tỏa thông tin nhanh chóng qua mạng xã hội. Khi họ trở thành người tiêu dùng thông thái, thông điệp “Sơn không chì – Tương lai an toàn” không chỉ dừng ở một chiến dịch, mà có thể trở thành xu hướng sống xanh của cả cộng đồng./.