Nhà văn Trần Thanh Cảnh ra mắt bộ tiểu thuyết “Hùng khí Đông A – S800”: Một nén tâm hương dâng triều Trần

Cuộc rẽ ngang mang tên văn chương

Sinh năm 1959 ở thị trấn Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh - vùng đất của quan họ và những huyền thoại văn hiến, Trần Thanh Cảnh từng có hơn 30 năm gắn bó với nghề dược. Ở tuổi 50, khi nhiều người chọn sự an nhàn, ông lại bắt đầu một hành trình mới - hành trình của chữ nghĩa.

Và cũng như một liều thuốc tốt, văn chương đến với ông vừa tình cờ vừa định mệnh: Chữa lành, tiếp sức, mở ra một “đời sống thứ hai” đầy say mê.

Nhà văn Trần Thanh Cảnh (bìa trái) chia sẻ tại buổi ra mắt bộ tiểu thuyết của mình. Ảnh: Đình Trung.

Từ “Đại Gia” (2013) đến “Kỳ nhân làng Ngọc” (2015) - tác phẩm đoạt Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, rồi “Mỹ nhân làng Ngọc”, “Trần Quốc Tuấn”, “Trần Thủ Độ”, “Trần Nguyên Hãn”... - Trần Thanh Cảnh từng bước định hình một giọng văn đằm sâu, vừa thấm chất dân gian Kinh Bắc, vừa đượm tinh thần lịch sử Đông A.

Bản trường ca của niềm tự hào và tri ân

Ba tiểu thuyết “Trần Quốc Tuấn”, “Trần Thủ Độ”, “Trần Nguyên Hãn” được ông nâng niu, chỉnh lý, biên soạn lại thành bộ sách duy nhất - Hùng khí Đông A – S800.
Trên bìa, dòng chữ “S800” không chỉ gợi con số 800 năm triều Trần, mà còn ẩn chứa ý nghĩa “spirit – tinh thần Đông A” - tinh thần đoàn kết, kiên cường, nghĩa khí, trí dũng của một thời vàng son trong sử Việt.

“Là người con họ Trần, tôi thấy mình phải làm điều gì đó để tạ ơn tổ tiên. Bộ sách này là kết tinh của lòng biết ơn, của ký ức lịch sử được khơi dậy bằng trái tim người viết”, ông chia sẻ.

Đông đảo bạn bè văn chương dự buổi ra mắt sách. Ảnh: Đình Trung

Để dựng nên những trang sử ấy, nhà văn đã đi dọc miền Bắc: từ Hưng Hà (Thái Bình, nay là Hưng Yên) - nơi có lăng Trần Thủ Độ, đến Kiếp Bạc (Hải Dương, nay là Hải Phòng), Lục Đầu Giang, rồi quê Sơn Đông (Vĩnh Phúc, nay là Phú Thọ) của Trần Nguyên Hãn. Ông đọc lại Đại Việt sử ký toàn thư, nghiền ngẫm An Nam chí lược, tìm đến nghiên cứu của Tạ Chí Đại Trường, và đối thoại với những trang thư tịch cổ Trung Hoa.

Khi lịch sử hóa thân vào đời sống

Trần Thanh Cảnh không viết để kể lại, mà viết để thổi linh hồn vào những nhân vật từng khép lại trong sử sách. Ông bảo: “Sử đã ghi phần xác, còn văn chương giúp khơi phần hồn. Tôi tôn trọng những gì đã được sử gia ghi lại, nhưng ở chỗ lịch sử còn mờ, tôi dùng trí tưởng tượng để lý giải miễn sao hợp tình, hợp lý để độc giả tin và cảm”.

Vì thế, trong những trang viết của ông, Trần Thủ Độ không chỉ là người dựng nền cho triều đại, mà còn là người đàn ông mang trong mình nỗi cô độc và chí lớn. Trần Quốc Tuấn - không chỉ là Hưng Đạo Đại vương võ công hiển hách, mà còn là người con, người chồng, người yêu mang trái tim rực lửa. Còn Trần Nguyên Hãn - một bậc trung liệt tài hoa  hiện lên trong bi kịch của người anh hùng thời hậu chiến.

Nhà văn Hoài Hương nhận xét: “Ở Đức Thánh Trần, Trần Thanh Cảnh không tạc tượng mà vẽ chân dung - một chân dung rất người của vị Thánh được tôn xưng là Cha. Ông để Ngài biết yêu, biết đau, biết giằng xé giữa chữ trung và chữ tình.”

Còn nhà phê bình Nguyễn Hoài Nam cho rằng, “Trần Thanh Cảnh không đối kháng với sử học, mà mở rộng biên độ diễn giải, khiến lịch sử không còn khô lạnh mà trở thành câu chuyện sống động của con người”.

Không chỉ là sử, mà là hồn dân tộc

Bên cạnh ba phần tiểu thuyết, bộ Hùng khí Đông A – S800 còn có phụ lục Lược sử 12 triều vua Trần, giúp người đọc có cái nhìn hệ thống về một giai đoạn rực rỡ trong sử Việt. Không ít chuyên gia nhận định, đây là bộ sách giàu tiềm năng chuyển thể điện ảnh.

Bộ sách của nhà văn Trần Thanh Cảnh.

Chính tác giả cũng bày tỏ ước vọng: “Nếu một ngày, “Hùng khí Đông A” được đưa lên màn bạc, tôi tin tinh thần dân tộc sẽ lại một lần nữa thổi bùng trong tim người Việt trẻ.”

Ở tuổi 66, sau hơn nửa đời người đi qua ngành dược, Trần Thanh Cảnh chọn viết như một cách sống chậm, sống sâu, và sống để tri ân. Hùng khí Đông A – S800 vì thế không chỉ là tiểu thuyết lịch sử mà còn là bản hùng ca của lòng biết ơn - “một nén tâm hương văn chương dâng lên Vương triều Trần – triều đại đã làm rạng danh trang sử Việt.”

Giữa dòng chảy văn chương hôm nay, khi nhiều tác phẩm chạy theo thời thượng, Trần Thanh Cảnh chọn bước ngược chiều, lặng lẽ, bền bỉ để kể lại những câu chuyện của dân tộc bằng giọng kể của người mang trong mình ký ức huyết thống. Và trong giọng nói trầm ấm của ông buổi sáng ấy, người ta không chỉ nghe thấy niềm tự hào, mà còn thấy cả một “hùng khí Đông A” đang ngân vang giữa lòng thời đại mới./.