Khơi dậy giá trị nghề truyền thống từ Hội thi “Chè Xuân – Ngày Xuân” tại HTX Hương Vân Trà

Các đại biểu tham dự Cuộc thi “Chè Xuân – Ngày Xuân” tại HTX Hương Vân Trà.

Bảo tồn tinh hoa nghề chè trong dòng chảy hiện đại

Tham dự chương trình có ông Nguyễn Mỹ Hải – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên; cùng đại diện lãnh đạo Trung tâm Thông tin tỉnh, Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Hội Chè Thái Nguyên, Chi hội Nông nghiệp hữu cơ thuộc Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, chính quyền địa phương và đông đảo thành viên hợp tác xã, người dân trồng chè trên địa bàn.

Về phía Hợp tác xã Hương Vân Trà có bà Nguyễn Thị Hương Vân – Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc HTX, thành viên Hiệp hội Những nhà Lao động sáng tạo; cùng bà Nguyễn Thị Hương Liên – nguyên giảng viên chính Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên. Sự hiện diện của các cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng người làm chè đã cho thấy sức hút cũng như ý nghĩa thực tiễn của hội thi, đồng thời khẳng định vai trò của mô hình kinh tế hợp tác trong việc kết nối nguồn lực, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp địa phương. Sự hiện diện của các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế hợp tác cũng góp phần nâng tầm ý nghĩa của sự kiện, từ một hội thi tay nghề trở thành diễn đàn trao đổi về định hướng phát triển ngành chè trong bối cảnh mới.

Ban giám khảo và các đại biểu theo dõi, đánh giá kỹ lưỡng từng công đoạn sao chè của các đội thi, đảm bảo tính công tâm và chuyên môn.

Để tạo ra sản phẩm trà ngon, sạch, người làm chè phải trải qua nhiều công đoạn chế biến công phu và tỉ mỉ.

Cuộc thi quy tụ 3 đội thi, trực tiếp thực hiện quy trình sao chè bằng phương pháp thủ công truyền thống. Với nguyên liệu đầu vào là chè tươi, trong thời gian 150 phút, các đội phải hoàn thành sản phẩm chè búp khô đạt tiêu chuẩn về khối lượng, hình thức, màu nước, hương và vị. Những thao tác tưởng chừng quen thuộc – từ đảo chè, canh lửa, đến tạo hương – lại đòi hỏi sự chính xác và cảm nhận tinh tế của người nghệ nhân. Chính yếu tố “cảm” này là điều mà máy móc khó có thể thay thế.

Những sản phẩm chè hoàn thiện cùng phần pha trà tinh tế của các đội thi, lan tỏa hương vị và nét đẹp văn hóa trà Thái Nguyên.

Kết quả, Ban Tổ chức đã trao các giải Nhất, Nhì, Ba cho những đội thi xuất sắc, ghi nhận sự khéo léo và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm gắn bó với cây chè. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn của hội thi không nằm ở thứ hạng, mà ở việc khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp và ý thức gìn giữ bản sắc truyền thống trong mỗi người làm chè.

Bà Nguyễn Thị Hương Vân – Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc HTX Hương Vân Trà đã trực tiếp trao giải cho các đội thi đạt thành tích xuất sắc tại hội thi.

Chia sẻ tại chương trình, bà Nguyễn Thị Hương Vân – Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc HTX, thành viên Hiệp hội Những nhà Lao động sáng tạo nhấn mạnh; trong bối cảnh sản xuất ngày càng cơ giới hóa, việc duy trì các phương pháp chế biến thủ công không chỉ nhằm bảo tồn kỹ thuật cổ truyền, mà còn góp phần tạo nên dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao – nơi chất lượng gắn liền với câu chuyện văn hóa và dấu ấn con người.

Thực tế cho thấy, xu hướng tiêu dùng hiện nay đang chuyển dịch theo hướng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, giàu bản sắc và thân thiện với môi trường. Đây chính là cơ hội để ngành chè Thái Nguyên tái định vị, không chỉ dừng lại ở sản phẩm nông nghiệp thô mà tiến tới xây dựng thương hiệu văn hóa – du lịch gắn với trải nghiệm.

Từ góc nhìn này, hội thi “Chè Xuân – Ngày Xuân” không chỉ là hoạt động nội bộ của HTX mà còn là một mô hình thử nghiệm cho việc “kinh tế hóa” giá trị văn hóa. Khi quy trình sản xuất được “mở cửa” cho du khách tham gia, mỗi công đoạn chế biến trở thành một trải nghiệm, mỗi sản phẩm chè trở thành một câu chuyện có thể kể – đó chính là cách gia tăng giá trị mà nhiều ngành nông nghiệp đang hướng tới.

Kích hoạt giá trị kinh tế từ văn hóa và trải nghiệm

Chị Emily Tran – kiều bào trở về từ Mỹ – cho biết, sau nhiều năm sinh sống xa quê, điều chị mong mỏi nhất là được tìm lại những hương vị truyền thống đã gắn bó với tuổi thơ.

Ghi nhận tại sự kiện, nhiều du khách, trong đó có cả kiều bào trở về từ nước ngoài, chị Emily Tran – một kiều bào trở về từ Mỹ – chia sẻ, sau nhiều năm sinh sống xa quê, chị luôn mong muốn được tìm lại những hương vị truyền thống. “Khi trực tiếp tham gia không gian trải nghiệm, ngửi thấy hương chè lan tỏa từ chảo sao, tôi như được trở về với ký ức tuổi thơ, khi được trực tiếp tham gia sao chè, thưởng thức hương vị trà ngay tại chỗ. Những trải nghiệm này không chỉ mang lại cảm xúc cá nhân mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh chè Thái Nguyên ra thị trường rộng lớn hơn”.

Ông Nguyễn Mỹ Hải -  Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh, hội thi chế biến chè thủ công giúp bảo tồn nghề truyền thống.

Đánh giá cao mô hình tổ chức của HTX Hương Vân Trà, ông Nguyễn Mỹ Hải – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên – nhận định, việc duy trì và khuyến khích các hội thi chế biến chè thủ công tại các hợp tác xã là cách làm sáng tạo, thiết thực nhằm bảo tồn di sản nghề truyền thống. Đồng thời, đây cũng là hướng đi phù hợp để gia tăng giá trị sản phẩm, gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển văn hóa và du lịch trải nghiệm trong bối cảnh hiện nay. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân nông thôn.

Bên cạnh hội thi, HTX Hương Vân Trà còn tổ chức tọa đàm với chủ đề “Kết nối và phát triển sản phẩm sáng tạo”, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia thuộc Hiệp hội Những nhà Lao động sáng tạo. Các ý kiến tại tọa đàm tập trung vào việc ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu, cũng như mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Có thể thấy, trong một không gian tưởng chừng thuần túy nông nghiệp, những vấn đề mang tính chiến lược như kinh tế hợp tác, đổi mới sáng tạo, phát triển chuỗi giá trị đã được đặt ra một cách cụ thể, gắn với thực tiễn của địa phương.

Ban giám khảo và khách mời chụp ảnh lưu niệm tại Hội thi ‘Chè Xuân – Ngày Xuân’.

Khép lại chương trình, Cuộc thi “Chè Xuân – Ngày Xuân” không chỉ góp phần tôn vinh nghề chè truyền thống mà còn mở ra những gợi ý đáng chú ý cho bài toán phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững. Từ câu chuyện của HTX Hương Vân Trà, có thể thấy rõ: khi giá trị văn hóa được nhận diện đúng và khai thác hiệu quả, nó sẽ trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế nông sản Việt trên thị trường./.