Hòa nhạc “From Vienna to the Rhine” của dàn nhạc SSO: Hành trình qua những miền cảm hứng của chủ nghĩa lãng mạn Đức

Nối tiếp hòa nhạc “Eroica - Anh hùng ca”, Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời tiếp tục mùa diễn 2026 với chương trình tháng 7 mang tên “From Vienna to the Rhine”. Dưới sự chỉ huy của Giám đốc Âm nhạc Olivier Ochanine, ba tác phẩm của Franz Schubert và Robert Schumann sẽ mở ra một hành trình qua hai trung tâm quan trọng của văn hóa Đức - Áo thế kỷ XIX: Vienna, nơi nuôi dưỡng tài năng trẻ của Schubert, và vùng Rhineland, nguồn cảm hứng cho một trong những bản giao hưởng nổi tiếng nhất của Schumann.

Chương trình nằm trong chuỗi Camerata Series, tập trung làm nổi bật sự tinh tế trong phối hợp dàn nhạc, màu sắc riêng của từng bè nhạc và mối liên hệ giữa các tác phẩm. Thay vì đặt cạnh nhau như ba phần biểu diễn độc lập, nhạc mục được sắp xếp theo một mạch phát triển rõ ràng: bắt đầu bằng vẻ thanh lịch và sức sống của tuổi trẻ, sau đó mở rộng dần về quy mô, cảm xúc và không gian trong Giao hưởng “Rhenish”.

Mở đầu đêm nhạc là Overture to Die Zauberharfe, D.644 của Franz Schubert, tác phẩm thường được biết đến với tên gọi Rosamunde Overture. Schubert sáng tác phần nhạc cho vở kịch Die Zauberharfe năm 1820, nhưng vở diễn nhanh chóng rời sân khấu. Tuy nhiên, khúc dạo đầu lại có đời sống lâu dài hơn chính tác phẩm mà nó phục vụ, đặc biệt sau khi được sử dụng trong phần nhạc sân khấu của Rosamunde.

Âm nhạc bắt đầu với âm hưởng phảng phất vẻ huyền bí, trước khi chuyển sang chương Allegro tươi sáng và giàu chuyển động. Trong khoảng mười phút, Schubert cho thấy khả năng sáng tạo giai điệu tự nhiên, cách phối khí trong trẻo cùng sự cân bằng giữa khuôn mẫu thanh nhã của thời kỳ Cổ điển và cảm xúc ấm áp đang dần hình thành trong chủ nghĩa Lãng mạn. Tác phẩm vì thế trở thành lời mở đầu phù hợp cho hành trình: giàu sức sống nhưng đã thấp thoáng chiều sâu trữ tình đặc trưng của Schubert.

Mạch nhạc được tiếp nối bằng Symphony No.2 in B-flat major, D.125, bản giao hưởng được Schubert hoàn thành năm 1815 khi mới 17 tuổi. Trong năm sáng tác đặc biệt ấy, ông còn viết hơn 140 ca khúc cùng nhiều tác phẩm thính phòng, lễ nhạc và giao hưởng khác. Khối lượng sáng tác đáng kinh ngạc cho thấy năng lượng nghệ thuật dồi dào của một tài năng trẻ đang tìm kiếm tiếng nói riêng.

Sau giờ nghỉ, chương trình rời Vienna để đến với vùng đất bên dòng Rhine qua Symphony No.3 in E-flat major, Op.97 “Rhenish” của Robert Schumann. Tác phẩm được sáng tác năm 1850, sau khi Schumann nhận chức Giám đốc Âm nhạc tại Düsseldorf và tìm thấy nguồn cảm hứng mới từ phong cảnh, truyền thống cùng đời sống văn hóa của vùng Rhineland.

Khác cấu trúc bốn chương thông thường, “Rhenish” gồm năm chương, mỗi chương mở ra một sắc thái riêng. Chương đầu rộng mở, đầy tự tin, gợi cảm giác về dòng sông lớn và cảnh quan khoáng đạt. Chương hai mang dáng dấp một điệu nhảy dân gian vùng Rhineland, ấm áp và gần gũi, trong khi chương ba tạo khoảng lặng trữ tình trước khi tác phẩm bước vào trung tâm cảm xúc.

Chương bốn được lấy cảm hứng từ chuyến thăm Nhà thờ chính tòa Cologne. Âm thanh trầm hùng của bộ kèn đồng cùng lối viết đối âm gợi lên vẻ uy nghiêm của kiến trúc Gothic và không khí trang trọng của một nghi lễ lớn. Không ngắt quãng, chương cuối đưa âm nhạc trở lại tinh thần tươi sáng, khép lại bản giao hưởng trong niềm hân hoan và sức sống mạnh mẽ.

Dưới sự dẫn dắt của Olivier Ochanine, Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời sẽ kết nối ba tác phẩm thành một hành trình liền mạch: khởi đầu tại Vienna thanh lịch, đi qua sức sống và khát vọng của tuổi trẻ, rồi dừng lại bên dòng Rhine trong âm nhạc rộng mở, ấm áp và giàu chiều sâu của Schumann.