Hồ Tây, Hà Nội: Dư địa nhiều, vì sao khai thác du lịch chưa tương xứng?

Đừng chỉ là “một thoáng Tây Hồ”

Hà Nội vừa đón cột mốc 5 triệu khách quốc tế trong nửa đầu năm 2026 và tự tin hướng đến mục tiêu đón 9 triệu lượt khách quốc tế cả năm nay. Du lịch Thủ đô ngày càng hút khách nhờ bề dày văn hóa lịch sử, ẩm thực hấp dẫn, con người thân thiện…

Giữa vô vàn trải nghiệm của du khách khi đến Hà Nội, hồ Tây dù tên tuổi vang tiếng gần xa có lẽ vẫn là một “nốt trầm” trên bản nhạc chung du lịch Hà Nội. Sở hữu hơn 500 ha mặt nước, hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh như phủ Tây Hồ, chùa Trấn Quốc, đền Quán Thánh cùng hệ thống làng nghề, không gian ẩm thực… hồ Tây có đủ điều kiện để trở thành điểm đến thu hút du khách trong nước và quốc tế. Tuy nhiên theo các chuyên gia, tiềm năng khai thác du lịch của hồ Tây chưa được phát huy đúng tầm.

Chưa có một thống kê đầy đủ về lượng khách chọn hồ Tây khi đến Hà Nội. Nhưng theo khảo sát của các nền tảng du lịch quốc tế lớn, 3 khu vực/điểm đến “hot nhất” Hà Nội luôn là Phố cổ Hà Nội, hồ Hoàn Kiếm và các di tích lịch sử (Hỏa Lò, Văn Miếu, Lăng Bác…). Đây là những nơi thường có lượng review cao nhất và xuất hiện trong hầu hết bảng xếp hạng toàn cầu. Chẳng hạn như phố cổ Hà Nội đạt Top #1 trên Tripadvisor với gần 29.000 lượt đánh giá. Nhà tù Hỏa Lò, Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng nhận trên 11.000 lượt đánh giá trên Tripadvisor…

Trong khi đó, không gian quanh hồ Tây với đậm đặc di tích lịch sử văn hóa, cảnh quan đẹp lại chưa phải lựa chọn ưu tiên. Phần vì khoảng cách xa so với khu vực trung tâm phố cổ - nơi lưu trú yêu thích của du khách, phần vì những trải nghiệm quanh hồ còn phân tán, lẻ tẻ, thiếu điểm nhấn. Ngay cả việc tìm chỗ đậu xe, hay tìm vị trí thuận lợi để dạo bộ ngắm cảnh cũng là một thử thách với du khách lần đầu đến Thủ Đô.

Vị trí được tiếp cận nhiều nhất của hồ Tây có lẽ chỉ là đoạn hồ dọc đường Thanh Niên, cùng các di tích nổi tiếng như chùa Trấn Quốc, đền Quán Thánh. Phần còn lại khả năng tiếp cận khó khăn do đường ven hồ nhỏ hẹp, nhiều đoạn bị che khuất bởi các khu dân cư hoặc lấn chiếm kinh doanh buôn bán.

Tại tọa đàm do báo Tiền Phong tổ chức hồi tháng 4, nhiều ý kiến cho rằng cần phải cải tạo, chỉnh trang hồ Tây để bảo tồn, phát huy không gian sinh thái đặc thù, khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan, văn hóa và du lịch.

Ông Bùi Mạnh Hiếu, Giám đốc Thung lũng hoa Hồ Tây, cho rằng Hồ Tây không chỉ là thắng cảnh mà còn là “báu vật” của Hà Nội, gắn với bản sắc đô thị. Tuy nhiên, theo ông, hiện nay việc khai thác vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Trong khi các giá trị văn hóa, di tích và làng nghề quanh hồ cũng chưa được kết nối hiệu quả.

Đồng quan điểm, ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, đánh giá Hồ Tây sở hữu nhiều lợi thế song vẫn thiếu quy hoạch tổng thể và điểm nhấn. Chia sẻ kinh nghiệm từ một số hồ nổi tiếng trên thế giới như: Tây Hồ (Hàng Châu) hay hồ Điền Trì (Côn Minh, Trung Quốc), ông Hùng cho rằng những địa danh này thành công nhờ quy hoạch đồng bộ, ưu tiên không gian trải nghiệm quảng trường ven hồ và hạ tầng giao thông thuận tiện.

Cú hích cho hồ Tây

Ngày 15/6 vừa qua, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án đầu tư, cải tạo và phát huy giá trị khu vực Hồ Tây cùng tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 30.151 tỷ đồng.

Dự án có quy mô khoảng 567,75ha, trong đó, giữ nguyên hiện trạng 520,9ha diện tích mặt nước nhằm bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và cảnh quan đặc trưng. Khoảng 46,85ha diện tích đất gồm các hồ phụ cận sẽ được cải tạo, chỉnh trang, đầu tư đồng bộ.

Trọng tâm của dự án là cải tạo, chỉnh trang hệ thống đường ven hồ Tây với tổng chiều dài khoảng 13,5km. Một số đoạn tuyến được nghiên cứu mở rộng, các đoạn còn lại được xem xét mở rộng phù hợp với quy hoạch được duyệt.

Song song với hạ tầng giao thông, dự án sẽ đầu tư đồng bộ nhiều hạng mục không gian công cộng như quảng trường, sàn ngắm cảnh ven hồ, cầu cảnh quan, bến thuyền, công viên, vườn hoa, bãi đỗ xe ngầm kết hợp dịch vụ và các công trình bảo vệ môi trường. Các hạng mục được nghiên cứu bố trí hài hòa với cảnh quan tự nhiên và định hướng quy hoạch chung, góp phần mở rộng không gian sinh hoạt cộng đồng, nâng cao trải nghiệm cho người dân, du khách. Đây sẽ là những điểm “check-in” mới hút du khách đến hồ Tây.

Với quá trình đầu tư bài bản và mang tính tổng thể, những nút thắt lâu nay của hồ Tây như kiến trúc thiếu đặc sắc, quy hoạch rời rạc, thiếu đồng bộ, thiếu trải nghiệm và những không gian cảnh quan rộng, khả năng tiếp cận giao thông khó khăn… sẽ dần được tháo gỡ. Dự án góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển không gian hồ Tây theo Quy hoạch Thủ đô, đồng thời từng bước cụ thể hóa tầm nhìn xây dựng trục Hồ Tây - Ba Vì thành không gian chiến lược về văn hóa, cảnh quan và tâm linh của Hà Nội, đưa khu vực này thành trung tâm văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo mang tầm vóc quốc tế.

Không xa nữa, hàng triệu khách quốc tế đến Hà Nội mỗi năm sẽ không chỉ đi dạo hồ Gươm, trải nghiệm ẩm thực phố cổ mà sẽ đến hồ Tây để ngắm cảnh, xem trình diễn nghệ thuật tại Nhà hát Opera Hồ Tây hay tìm hiểu lịch sử văn hóa của vùng đất linh thiêng này. Gần 10 triêu người dân Thủ đô cũng sẽ có thêm không gian vui chơi, sinh hoạt cộng đồng khi hồ Tây thực sự trở thành không gian mở, qua đó thúc đẩy kinh tế du lịch và nâng tầm diện mạo Thủ đô.