Hà Nội quy hoạch hơn 100 điểm trạm sạc xe điện, tạo nền tảng hạ tầng cho lộ trình chuyển đổi giao thông xanh

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, việc hình thành vùng phát thải thấp không chỉ nhằm kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí mà còn gắn chặt với mục tiêu giảm ùn tắc giao thông, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Thủ đô. Trong đó, chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện là nội dung có tác động sâu rộng, liên quan trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày của hàng triệu người dân.

Ngay từ đầu, Hà Nội đã xác định việc chuyển đổi phương tiện phải được chuẩn bị bài bản, đồng bộ từ hành lang pháp lý, cơ chế hỗ trợ đến hạ tầng kỹ thuật và tổ chức giao thông, tránh gây xáo trộn lớn cho đời sống đô thị.

Chuẩn bị hạ tầng đồng bộ cho vùng phát thải thấp

Liên quan đến kế hoạch thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết đã chủ động xây dựng phương án phát triển hệ thống bãi đỗ xe, trạm sạc điện và tủ đổi pin. Các trạm sạc được nghiên cứu bố trí tại các khu dân cư, bãi đỗ xe hiện hữu và các điểm trung chuyển Park and Ride, bảo đảm mật độ và khả năng tiếp cận thuận tiện cho người dân.

Cùng với việc quy hoạch không gian, Sở Xây dựng đang phối hợp hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến trạm sạc điện và phương án cấp điện cho toàn bộ hệ thống. Đây được xem là điều kiện tiên quyết nhằm bảo đảm an toàn điện, an toàn phòng cháy chữa cháy, nhất là tại các khu vực dân cư đông đúc.

Theo ông Đào Việt Long, Thành phố đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ để thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng tiếp năng lượng sạch công cộng, trong đó có hỗ trợ 30% lãi vay, hỗ trợ 50% chi phí giải phóng mặt bằng và miễn 100% tiền thuê đất trong 5 năm đầu đối với các dự án được phê duyệt. Đồng thời, các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư trạm sạc cũng sẽ được rút gọn, đơn giản hóa tối đa.

Trạm sạc công cộng phải dùng chung, không độc quyền

Một nội dung quan trọng trong dự thảo Nghị quyết chuyển đổi giao thông xanh là yêu cầu các trạm tiếp năng lượng sạch công cộng phải có tính năng dùng chung. Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, đây là hệ thống hạ tầng công cộng được lắp đặt trên đất công hoặc tại các vị trí do Nhà nước quản lý, do đó mọi người dân đều có quyền tiếp cận bình đẳng, không phân biệt phương tiện của hãng nào hay do doanh nghiệp nào đầu tư.

Trạm sạc phải bảo đảm khả năng tương thích với nhiều loại phương tiện, nhiều nhà sản xuất khác nhau, tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quốc tế hiện hành. Việc phát triển hạ tầng theo mô hình độc quyền, mỗi doanh nghiệp chỉ phục vụ xe của riêng mình, sẽ dẫn đến chia cắt thị trường, lãng phí không gian công cộng, gia tăng chi phí xã hội và cản trở quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Hiện Sở Xây dựng Hà Nội đã rà soát, tổng hợp khoảng 110 vị trí tiềm năng trên nhiều loại hình đất khác nhau, chủ yếu từ Vành đai 3 trở vào. Trước mắt, Thành phố sẽ triển khai lắp đặt thí điểm trạm sạc tại một số bãi đỗ xe đang được cấp phép và các vị trí phù hợp trong danh mục khảo sát. Sau khi tổng kết, đánh giá hiệu quả, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng theo nhu cầu thực tế và điều kiện hạ tầng đô thị.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, chuẩn hóa thiết kế và bố trí mặt bằng; còn thị trường và doanh nghiệp sẽ là lực lượng chủ lực triển khai hạ tầng. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội thực hiện thành công mục tiêu chuyển đổi giao thông xanh theo hướng bền vững, hài hòa giữa yêu cầu môi trường và phát triển kinh tế - xã hội.