Bộ Xây dựng công bố quy hoạch về các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng

Quy hoạch khoáng sản làm vật liệu xây dựng mở rộng ra hải đảo và thềm lục địa

Thông tin tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết: Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1626/QĐ-TTg ngày 25/12/2023. Nội dung quy hoạch bám sát các quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị, nghị quyết của Chính phủ, các nội dung định hướng được xác định trong hợp phần của Quy hoạch tổng thể quốc gia, các chiến lược liên quan, bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật.

Đồng thời, quy hoạch cũng đưa ra những mục tiêu rất cụ thể về: phát triển bền vững hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng, tương xứng với tiềm năng khoáng sản, đáp ứng tối đa nhu cầu nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng cho nền kinh tế, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái, cảnh quan. Hình thành ngành khai thác, chế biến khooáng sản làm vật liệu xây dựng tập trung, đồng bộ, hiệu quả với công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại, phù hợp với xu thế của thế giới.

Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030 được lập cho tất cả các nhóm/loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng (trừ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và khoáng sản phân tán nhỏ lẻ).

Theo đó, quy hoạch cho các nhóm khoáng sản được phân theo 5 mục đích sử dụng: Nhóm khoáng sản làm xi-măng (đá vôi làm xi-măng; sét làm xi-măng; cát kết, bazan, laterit, puzolan... làm phụ gia xi-măng);Nhóm khoáng sản làm đá ốp lát, mỹ nghệ (đá vôi, đá dolomit, đá hoa, đá granit, đá gabro, đá bazan, đá metacarbonat...); Nhóm khoáng sản làm gốm sứ, vật liệu chịu lửa (cao lanh, felspat, đất sét trắng, đất sét chịu lửa, thạch anh, quarzit...); Nhóm khoáng sản làm kính xây dựng (cát trắng, felspat, đá vôi, dolomit); Nhóm khoáng sản làm vôi công nghiệp (đá vôi, dolomit).

Ranh giới các khu vực phân bố khoáng sản và chế biến khoáng sản làm vật liệu được xây dựng trên cả phần diện tích đất liền, hải đảo và thềm lục địa của cả nước.

Giai đoạn 2021 - 2030, dự kiến cấp phép và đưa vào thăm dò 518 khu vực khoáng sản

Theo quyết định phê duyệt, trong giai đoạn 2021 - 2030, quy hoạch dự kiến cấp phép và đưa vào thăm dò 518 khu vực khoáng sản và cấp phép khai thác cho 931 khu vực khoáng sản. Giai đoạn tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến ngành sẽ cấp phép và thăm dò 177 khu vực khoáng sản và cấp phép khai thác cho 931 khu vực khoáng sản. Tổng tài nguyên, trữ lượng huy động vào quy hoạch là 26,6 tỷ tấn các loại khoáng sản và 2,25 tỷ m3 đá làm ốp lát.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Đào Công Vũ - Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ - Luyện kim (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: công tác quy hoạch nói chung và quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng nói riêng là cơ sở để cấp phép hoạt động khoáng sản, quản lý việc khai thác, chế biến khoáng sản làm vật liệu xây dựng phù hợp với tiềm năng của từng loại khoáng sản, từng giai đoạn phát triển của đất nước.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các quy hoạch trong thời gian qua đã cho thấy: kết quả điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản còn hạn chế và chưa được cập nhật thường xuyên, có hệ thống vào quy hoạch; thông tin nhiều khu vực khoáng sản trong quy hoạch (địa danh, tọa độ khép góc, tài nguyên trữ lượng,…) chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ; kỳ quy hoạch, diện tích, quy mô, công suất trong quy hoạch trước đây không còn phù hợp giữa giai đoạn thăm dò và giai đoạn khai thác; việc chồng lấn các quy hoạch khác (khu đô thị, khu công nghiệp, du lịch sinh thái,…).

Tại một số địa phương, công tác thăm dò khoáng sản chưa triệt để theo chiều sâu thân quặng nên việc đánh giá trữ lượng khoáng sản còn hạn chế, không khai thác hết trữ lượng khoáng sản, gây lãng phí tài nguyên; vướng mắc trong hoạt động cấp phép thăm dò, khai thác đối với các khu vực khoáng sản nằm trong quy hoạch nhưng quá trình thực hiện bị khoanh định đưa vào khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản hoặc rừng tự nhiên,…

Ngoài ra, quy hoạch trước đây hiện đang vướng mắc trong hoạt động cấp phép thăm dò, khai thác đối với các khu vực khoáng sản nằm trong quy hoạch nhưng quá trình thực hiện bị khoanh định đưa vào khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản hoặc rừng tự nhiên…

Theo quy định của Luật Quy hoạch, nhiệm vụ lập quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thuộc nhóm quy hoạch ngành quốc gia thuộc lĩnh vực sử dụng tài nguyên thuộc đối tượng phải lập lại theo quy định mới với thời kỳ quy hoạch là 10 năm, tầm nhìn 30 - 50 năm.

Do vậy, nhiệm vụ lập Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 là cần thiết và phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành.