Nghiên cứu tiến hoá kiến trúc theo phương pháp đa ngành - Một góc nhìn mới

Cuộc trao đổi xoay quanh nội dung nghiên cứu của TS.KTS Hoàng Ngọc Hoa về sự “tiến hóa kiến trúc” theo phương pháp đa chiều. Đây có thể coi là một nghiên cứu gợi mở về sự hình thành của kiến trúc nói chung, kiến trúc Việt Nam nói riêng. 

TS.KTS Hoàng Ngọc Hoa cho biết, trong quá trình tìm đọc các tài liệu nghiên cứu trong nước và quốc tế, TS nhận thấy các công trình liên quan đều chưa khái quát, nghiên cứu đầy đủ về lịch sử kiến trúc. TS đặt ra vấn đề nghiên cứu về sự tiến hóa trong lĩnh vực kiến trúc với một ý nghĩa là tìm hiểu, nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực này.

Về khái niệm Tiến hoá kiến trúc, TS.KTS Hoàng Ngọc Hoa chia sẻ theo quan điểm: Tiến hóa Kiến trúc là khái niệm đề cập đến hệ thống tư duy về không gian kiến trúc phát sinh và phát triển trong hàng triệu năm gắn liền với quá trình tiến hóa chung của loài người.

Vì vậy Tiến hóa kiến trúc cũng là công cụ nghiên cứu quá trình tiến hóa của Kiến trúc Việt Nam từ khi những người nguyên thủy đầu tiên chiếm cư tại vùng đất thuộc Việt Nam ngày nay. Họ là những Người Đứng thẳng (Homo Erectus), người Khôn ngoan Homo Sapiens, người Khôn ngoan thông minh (Homo Sapiens Sapiens) đã tạo nên các nền văn hóa tiền sử Sơn Vi, Hòa Bình, Bắc Sơn, Đồng Đậu, Hạ Long, Đông Sơn, mà tại mỗi nền văn hóa ấy đã xuất hiện những ngôn ngữ thị giác cơ bản đầu tiên, những tri giác không gian sơ khai, những tri giác màu sắc sớm nhất.

Mục đích của Tiến hóa Kiến trúc là nghiên cứu thời điểm hình thành tri thức Kiến trúc, quá tích tụ thành hệ thống tư duy Kiến trúc và Không gian Kiến trúc của người Việt Nam.

Tiến hóa Kiến trúc là công cụ hiệu quả để nghiên cứu các vấn đề cơ bản của Kiến trúc Việt Nam như: Xác định Hệ Bản sắc Kiến trúc Việt Nam; đúc kết các giá trị lịch sử Kiến trúc; xây dựng các Tiền đề định hướng; tạo dựng các Nền tảng Lý thuyết Kiến trúc theo quan điểm tiến hóa; chiết tụ các Hệ giá trị của nền Kiến trúc, Quy hoạch Việt Nam.

Trên dòng chảy tiến hóa đó, đến lượt mình, các không gian Kiến trúc sẽ kết tụ nên phong cách riêng độc đáo và cao quý nhất cho các thế hệ người Việt Nam tương lai.

Về quá trình nghiên cứu sự tiến hóa trong lĩnh vực kiến trúc, KTS Hoàng Ngọc Hoa cho biết, trong quá trình tìm đọc các tài liệu nghiên cứu trong nước và quốc tế, tôi nhận thấy các công trình liên quan đều chưa khái quát, nghiên cứu đầy đủ về lịch sử kiến trúc. TS đặt ra vấn đề nghiên cứu về sự tiến hóa trong lĩnh vực kiến trúc với một ý nghĩa hướng đến một nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực này.

Không gian kiến trúc luôn đồng hành cùng sự hình thành và phát triển của loài người. Theo đó, kiến trúc là quá trình tiến hóa cùng với con người. Như vậy, nghiên cứu về tiến hóa kiến trúc có vai trò quan trọng, vừa mang ý nghĩa khoa học vừa có ý nghĩa thực tiễn, góp phần tìm ra quy luật vận động của các loại hình kiến trúc để đưa ra góc nhìn toàn diện về sự phát triển của kiến trúc trong quá trình thay đổi, vận động đó. Ngoài ra, việc nghiên cứu tiến hóa kiến trúc cũng là một trong những nền tảng cơ bản để có thể kiến tạo không gian, phát triển tư duy về không gian.

Với vai trò là Tạp chí Khoa học về chuyên ngành kiến trúc của ngành Xây dựng, trực thuộc Viện Kiến trúc Quốc gia - Bộ Xây dựng, Tạp chí Kiến trúc Việt Nam luôn sẵn sáng đóng vai trò là nơi đồng hành, gửi gắm, chia sẻ những tâm huyết, những nghiên cứu mang tính độc lập của các nhà chuyên môn trong lĩnh vực chuyên ngành về kiến trúc.